ahmad yassaviy hayoti qanchalik darajada o‘rganilgan?

PDF 5 sahifa 175,5 KB Bepul yuklash

5 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 175,5 KB

Fayl turi PDF

Sahifalar 5

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 5

ahmad yassaviy hayoti qanchalik darajada o‘rganilgan? (dīvān‑i ḥikmat) kirish o‘rta asrlar turkiy xalqlarining ma’naviy hayotida muhim o‘rin tutgan shaxs — hoja ahmad yassaviy bo‘lib, u tasavvuf yo‘lining asoschilaridan biri hisoblanadi. uning hayoti, ijodi va ruhiy merosi bugungi kungacha o‘rganib kelinmoqda. ammo bu tadqiqotlar hamma jihatlarni to‘liq yoritgan deyish qiyin. ushbu referatda ahmad yassaviyning hayoti qanchalik darajada o‘rganilgani haqida fikr yuritiladi. tarixiy manbalar va rivoyatlar ahmad yassaviy hayoti haqidagi ma’lumotlar asosan “risolayi ahmad yassaviy”, “nasabnoma”, xalq og‘zaki ijodi va tasavvufiy manbalarda uchraydi. bu manbalar orqali uning ota-onasi, yoshlik yillari, murshidlari (ustozlari) va yashagan joylari haqida ayrim maʼlumotlar mavjud. ammo bu manbalar ko‘proq afsonaviy tusda bo‘lib, tarixiy aniqligi har doim ham ishonchli emas.so‘nggi oylarda chop etilgan maqolada yassaviy shaxsining insonparvarlik va ma’naviy- axloqiy g‘oyalari bugungi yoshlarga tarbiya berishda muhimligi qayd etilganjizzax pedagogika universitetidan maftuna abduxalikovaning maqolasida “hikmat” asarlarining til, janr va leksik-strukturaviy xususiyatlari, turli qo‘lyozma va bosma nashrlarining farqlari, eski turkiy til …

2 / 5

viy tariqati, uning xalifalari, ijtimoiy hayotdagi o‘rni haqida tadqiqotlar yozgan.farg‘ona davlat universiteti olimlari tomonidan olib borilgan tadqiqotda yassaviy va uning shogirdlari “devoni hikmat”, “boqirgon kitobi” va “faqrnoma” asarlaridagi mavzularning tahlili qilingan. unda o‘z-o‘zini tanqid, aldov va gipokritlikka qarshi tanqidiy yondashuv, haqiqiy ibodat va falsafiy ahloqiy niyat haqida yangicha tafakkur mavjudligi ta’kidlanadi .“tinchlik va adolat”ni targ‘ib qiluvchi yassaviy sufizm printsiplari konteksida “madaniy identitetni barqaror rivojlantirish” bo‘yicha yangi ara izlanishlar mavjud .grafiati bibliografik platformasida bir qator yangi maqolalar ro‘yxati mavjud bo‘lib, unda yassaviya tariqati, shogirdlar, boshqa avloddagi islom-mutafakkirlar bilan aloqalar va o‘quv metodlari haqida keng qamrovli izlanishlar mavjud .najmuddin yoldash va abdullatif khalidbek (2023) “the attribution of wisdom to prophets in khaja ahmad yassawi’s works” nomli maqolada “devoni hikmat” va yassaviy asarlaridagi hikmatli unsurlar orqali payg‘ambarlar bilan bog‘liq diniy- falsafiy qarashlarni tahlil qilgan .khoshimkhanovning “study of universal ideas about a perfect man in the poetry of khoja ahmad yassavi” (2023) nomli ishida …

3 / 5

unda ham ahamiyati** haqida sharh berilgan.hasan nodirkhon (2025, aslida 2024 jild) “about ahmad yassavi’s place in the history of turkic peoples” nomli maqolada turkiy xalqlarning madaniy-siyosiy rivojlanishida yassaviy taʼsiri – turk tilida, adabiyotda va sufiy an’anada o‘rni tahlil qilingan . durdona djalilova (2021) “the skill of creating an image of ahmed yassavi” nashrida yassaviyning hikmatlaridagi obrazlar va tasviriy ifoda san’atiga e’tibor qaratilgan .sayyora muhammadieva (2024) “the use of the humanistic ideas of khoja ahmad yassavi” nomli maqolasida ma’naviy-axloqiy- tarbiyaviy ideallarning zamonaviy ta’lim jarayoniga tatbiqi muhokama qilinadi . ziyoratgohi va tarixiy izlar ahmad yassaviyning qozog‘istonning turkiston shahridagi maqbarasi bugungi kunda muqaddas ziyoratgoh sifatida e’tirof etiladi. bu yodgorlik me’moriy yodgorlik sifatida ham, tarixiy manba sifatida ham o‘rganilmoqda. uning yashagan hududi, faoliyat yuritgan davri arxeologik va tarixiy jihatdan tahlil qilinmoqda.yo‘nalish yangilik/umumiy natija ma’naviy-axloqiy tanqid gipokritlik, o‘z-o‘zini tanqidga qaratilgan yondashuvlar ta’lim-falsafa bugungi jadallikda yoshlar tarbiyasiga yassaviy g‘oyalari ahamiyati madaniy identitet tariqiy fikr – madaniy …

4 / 5

lsafasi o‘rganilmoqda. geografik va sotsiokultural tasvir: yassaviy turk xalqlari madaniyati va tarixidagi o‘rni keng doirada qayd etilmoqda. hali to‘liq o‘rganilmagan jihatlar shunga qaramay, ahmad yassaviy hayoti haqida to‘liq, aniq tarixiy manbalar yetarli emas. uning yoshligi, ilmiy yo‘li, muallimlari haqida aniq dalillar kam. shuningdek, ayrim asarlarining yassaviyga nisbat berilishi shubha ostida bo‘lgan holatlar ham bor. bu esa, hali ilmiy izlanishlar davom etayotganini ko‘rsatadi.ahmad yasavi hayotiga oid eng ko‘p ishlatiladigan manbalar – mā’nāqib (hagiografik rivoyatlar) hisoblanadi. bu rivoyatlar ko‘pincha afsonaviy elementlarga ega bo‘lib, tarixiy haqiqiylik bilan ajratib bo‘lmaydi. bu hol, sharhlovchilar tomonidan ikki so‘z bilan ifodalanadi: “tarix” va “manqib hayoti” orasidagi ajratma aniq emas . yasaviy asarlarining asl qo‘lyozma yoki chiqargan nashrlari haqida yetarlicha ma’lumot yo‘q. ularning mavjud nusxalari ko‘pincha nusxalardan nusxaga o'tib, orada variantlar paydo bo‘lgan bo‘lish ehtimoli mavjud . yasaviyning kimlardan ta’lim olgani, murshid yoki ruhiy yetakchilari ro‘yxati va genealogik zanjirda turli fikrlar mavjud bo‘lib, ular tarixiy dalillar bilan emas, …

5 / 5

etmagan. kelajakda yangi arxivlar ochilishi va zamonaviy texnologiyalar yordamida bu boradagi ilmiy ma’lumotlar boyitilishi kutilmoqda.so‘nggi yillarda ahmad yassaviy haqida turli yo‘nalishlarda chuqur ilmiy izlanishlar amalga oshirilmoqda: ma’naviy-axloqiy nazariyalar, tarbiyaviy yondashuv, madaniy-sotsiologik tahlil, filologik (tekstshunoslik) mushohadalar, tariqiy (sufizm yo‘nalishlari) tarixiy izlanish…har biri yassaviy mirosining yangi qirralarini ochib bermoqda. bu izlanishlar faqat aniq tarixiy hayotini boyitmay, balki uning asarlari va g‘oyalari asosida zamonaviy davrda ham ma’naviy va pedagogik metod sifatida foydalanish imkoniyatlarini ham boyitadi.

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 5 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"ahmad yassaviy hayoti qanchalik darajada o‘rganilgan?" haqida

ahmad yassaviy hayoti qanchalik darajada o‘rganilgan? (dīvān‑i ḥikmat) kirish o‘rta asrlar turkiy xalqlarining ma’naviy hayotida muhim o‘rin tutgan shaxs — hoja ahmad yassaviy bo‘lib, u tasavvuf yo‘lining asoschilaridan biri hisoblanadi. uning hayoti, ijodi va ruhiy merosi bugungi kungacha o‘rganib kelinmoqda. ammo bu tadqiqotlar hamma jihatlarni to‘liq yoritgan deyish qiyin. ushbu referatda ahmad yassaviyning hayoti qanchalik darajada o‘rganilgani haqida fikr yuritiladi. tarixiy manbalar va rivoyatlar ahmad yassaviy hayoti haqidagi ma’lumotlar asosan “risolayi ahmad yassaviy”, “nasabnoma”, xalq og‘zaki ijodi va tasavvufiy manbalarda uchraydi. bu manbalar orqali uning ota-onasi, yoshlik yillari, murshidlari (ustozlari) va yashagan joylari haqida ayrim maʼlumotlar mavjud. ammo bu manbalar k...

Bu fayl PDF formatida 5 sahifadan iborat (175,5 KB). "ahmad yassaviy hayoti qanchalik darajada o‘rganilgan?"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: ahmad yassaviy hayoti qanchalik… PDF 5 sahifa Bepul yuklash Telegram