лц

DOCX 23 pages 49.7 KB Free download

23 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 49.7 KB

File type DOCX

Pages 23

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 23

istiqlol davri adabiy tanqidchiligining o’ziga xos xususiyatlari reja: 1. adabiy tanqid yangi bosqichda 2. adabiy tanqiddagi yangilanish tamoyillari va omillari 3. istiqlol davridagi adabiy tanqid metodologiyasining yangilanish tamoyillari 4. tanqid va adabiy jarayondagi izlanishlar foydalaniladigan adabiyotlar ro‘yxati mavzuga oid qisqacha annotatsiya o‘zbekiston mustaqillikka erishgandan so‘ng barcha sohalarda erkin rivojlanish boshlandi. bu hol ilm-fan, adabiyot va san’at taraqqiyotida ham o‘z ifodasini topdi. sho‘ro davri iskanjasidan va siyosatlashgan mafkura tazyiqidan qutilgan badiiy tafakkur erkin ijod yo‘liga o‘tdi. adabiy tanqid badiiy asarlarga milliy g‘oya va umumbashariy mezonlar asosida baho bera boshladi. ayni vaqtda, ana shunday yo‘nalishlarda yangi asarlar yaratilishiga ta’sir ko‘rsatishni asosiy maqsad qilib qo‘ydi. o’zbek adabiy tanqidchiligi istiqlol yillariga kelib har tomonlama ko’lamdorlik kasb etdi. badiiy asarga baho berish, yni jahon miqyosida tahlil etish ufqlari kengaydi. ayniqsa ijd erkinligining, fikrlash ozodligining rivoj topishi adabiy-tanqidiy qarashlar salmog’ini oshirib yubordi. munaqqidlik sohasida etuk olimlar faoliyat ko’rsatdilar. adabiy tanqidning barcha janrlarida barkamol asarlar maydonga keldi. …

2 / 23

tanqidchilik bu muammolarii o‘z tahlilidan chetda qoldirmaydi. chunki hozirgi badiiy jarayonning o‘zi milliy hayot va milliy ong estetik in’ikosi sifatida harakat qiladi. sotsialistik realizm metod haqidagi nazariy qarashlarning inqirozi. tanqidchilik metodologiyasida yangilanishlar. «boy ila xizmatchi», «yo‘lchi yulduz», «jangchi tursun», «ko‘kan», «jontemir», «zaynab va omon» singari asarlarga xolis yondashuv. «sarob» romani haqidagi bahs. hamza, a.qodiriy, cho‘lpon, fitratlarning yangicha talqini, baholanishi. badiiy asarni baholashda mafkuraviylik, sinfiylik, partiyaviylik, soxta xalqchilik prinsiplaridan voz kechilishi. tanqidchilik uchun metodologik asos bo‘lib kelgan eski ta’limotga oid prinsiplar o‘rnini umumbashariy xolis meyorlar egallay boshlashi. bu meyorlarning o‘z qadriyatlarimiz asosidagi milliy mezonlar bilan boyitilishi. qur’on motivlari, hadis talqinlari zamiridagi hamda amir temur shaxsi yoritilgan, o‘tmishimiz, tariximizni badiiy aks ettirgan asarlarga munosabatda o‘zbek tanqidchiligi bashariy meyorlar bilan bir qatorda o‘zining mustaqil mezonlarini ham o‘rtaga qo‘yishi. mustaqidlik davri o‘zbkek tanqidchiligining istiqlol g‘oyalariga esh ekanligi. badiiy asarga biografik, tarixiy-funksional, ontologik, genetik yondashuvning kuchayishi. biografik metodning tanqidchilikda keng qo‘llanilishi. germenevtik, izox, sharx, talqin …

3 / 23

xos izlanishlar paydo bo‘layotganini adabiy tanqid ham mutanosib idrok etayotgani. bu boradagi bahslar. modrenizm, absurdizm, avangardizm, neorealizm, postmodrenizm, strukturalizm, ekzistensializm, singari oqim va tushunchalarga adabiy tanqid munosabati. adabiy asarni anglash qonunyatlari retseptiv estetika haqida o‘zbek tanqidchiligidagi fikrlar. yangi zamondagi yozuvchi, kitobxon, jamiyat aro uzviy uchlik bog‘lanishi muammolari yangi o‘zbek tanqidchiligi talqinida. «anglashning azobli yo‘li» (q.yo‘ldoshev) singari maqolalardagi o‘zbek tanqidchiligining sifat o‘zgarishlari. adabiy tanqid matnni o‘qish, uqish mashaqqatlari haqida. o‘zbek adabiyotida paydo adabiy tanqid san’atkorning fikr doirasini kengaytirishga, mahoratining takomillashuviga ko‘maklashmog‘i kerak. u estetika an’analarini rivojlantirish bilan birga g‘oyaviy-badiiy jihatdan beriladigan baholarning aniq bo‘lishini, estetik talabchanlikni chuqur ijtimoiy taxlil bilan, iste’dodga, uning samarali izlanishlariga nisbatan ehtiyotkorona munosabatda bo‘lish bilan qo‘shib olib borishi kerak. adabiy tanqid shakllanish va rivojlanish jarayonita ega hodisa bo‘lib, ilmiy-estetik tafakkur taraqqiyotida alohida ahamiyatga ega. bu jarayon mustaqillik yo‘lida izlanayotgan ayni kunlarimizda ham o‘z kuchini saqlab qolayapti. shu sababli tanqid tarixini o‘rganish faqat tarixiy-ma’rifiy jihatdan emas, balki ijtimoiy-estetik …

4 / 23

estetik tafakkurining umumiy va ichki rivojlanish qonuniyatlarini oydinlashtiradi. badiiy adabiyotning asosiy vazifasi insonni va uni o‘rab olgan voqelikni badiiy tasvirlash vositasida komil insonni tarbiyalashdan iborat. binobarin, adabiy tanqidning vazifasi ham komil inson harakterini, uning estetik didini tarbiyalashga qaratilgan bo‘ladi. zero, belinskiy ta’kidlaganidek, "adabiyotning vazifasi tanqidning vazifasidir. "hukm qiluvchi tanqid bilan, hukm qilinuvchi adabiyotning mazmuni birdir". adabiy tanqid "harakatdagi estetika"dir. adabiy tanqid adabiyot hodisalarini, adabiy asarlarni tahlil qiladi, ularga baho berar ekan, o‘zining bir qancha xususiyatlarini kashf eta boradi. ilg‘or adabiy tanqid har doim: 1) badiiy asarlarni keng targ‘ib etishga; 2)kitobxonlarning estetik didi va zavqini oshirishga; 3) so‘z san’atkorlarining ijodiy takomiliga xizmat qiladi. v.g. belinskiy adabiy tanqid va ijtimoiy fikr o‘rtasidagi aloqani ko‘zda tutib, haqqoniy tanqid hamisha jamiyatning o‘y va orzularini ifodalaydi, deya e’tirof etgan edi. tanqid, yuqorida qayd etilganidek, ayrim paytlarda o‘z davri uchun tamoman yangi bo‘lgan haqiqatlarni kashf etib, o‘z davrining san’at va adabiyoti rivojida yangi bosqichning boshlanishiga asos …

5 / 23

-deb yozgan edi. bu hol hamma madaniy xalqlar tarixi, shu jumladan, keyingi davrlarda o‘rta osiyo xalqlari tarixidagi dalillar bilan ham tasdiq etiladi. shuni esda tutish kerakki, tanqidning adabiyotshunosliqdan uning mustaqil qismi sifatida ajralib chiqishi qator xalqlarda, asosan, xix asrning ikkinchi choragida sodir bo‘ldi. hatto belinskiy zamonasida ham, jumladan, uning asarlarida adabiyotshunoslik ko‘pincha bir butun hodisa sifatida maydonga chiqqan. o‘zbekistonda esa tanqid ilk bor mahalliy matbuotning yuzaga kelishiga aloqador holda xix asrning so‘nggi choragida kurtak ota boshlaganliti ma’lum haqiqatdir. tanqidning obrazliligi o‘ziga xos xususiyati bo‘lib, ilmiy-tahliliy mazmunga singgan holda namoyon bo‘ladi. yozuvchi o‘z qarashlarini, orzu-istaklarini obrazlar vositasida qalbining "dardi", his-hayajoni bilan o‘quvchilar ommasiga yetkaesa, asosiy maqsad qilib o‘quvchilar ruhiy olamiga, ruhiyatiga ta’sir qilishni nazarda tutsa, adabiy tanqidchi o‘z fikr-muloxazalarini va qarashlarini izchil mantiq vositasida muntazam va aniq bayon qilish yo‘li bilan ommaga yetkazadi, asosiy maqsad qilib kitobxon aqliga ta’sir qilishni nazarda tutadi. binobarin, tanqidchi badiiy asarlarni baholash jarayonida shu asar tufayli …

Want to read more?

Download all 23 pages for free via Telegram.

Download full file

About "лц"

istiqlol davri adabiy tanqidchiligining o’ziga xos xususiyatlari reja: 1. adabiy tanqid yangi bosqichda 2. adabiy tanqiddagi yangilanish tamoyillari va omillari 3. istiqlol davridagi adabiy tanqid metodologiyasining yangilanish tamoyillari 4. tanqid va adabiy jarayondagi izlanishlar foydalaniladigan adabiyotlar ro‘yxati mavzuga oid qisqacha annotatsiya o‘zbekiston mustaqillikka erishgandan so‘ng barcha sohalarda erkin rivojlanish boshlandi. bu hol ilm-fan, adabiyot va san’at taraqqiyotida ham o‘z ifodasini topdi. sho‘ro davri iskanjasidan va siyosatlashgan mafkura tazyiqidan qutilgan badiiy tafakkur erkin ijod yo‘liga o‘tdi. adabiy tanqid badiiy asarlarga milliy g‘oya va umumbashariy mezonlar asosida baho bera boshladi. ayni vaqtda, ana shunday yo‘nalishlarda yangi asarlar yaratilishiga ta...

This file contains 23 pages in DOCX format (49.7 KB). To download "лц", click the Telegram button on the left.

Tags: лц DOCX 23 pages Free download Telegram