noinersial sanoq tizimlaridagi inersiya kuchlari

PPTX 14 pages 330.7 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 330.7 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

qarshi muhandislik iqtisodiyot instituti elektronika va abtomatika fakulteti tja 242-23-guruh talabasi abdisamadov umidning fizika fanidan tayyorlagan mustaqil ishi noinersial sanoq tizimlaridagi inersiya kuchlari reja: 1.galileyning nisbiylik prinsipi. 2.inersial sanoq sistemalari 3.inersiya kuchi 4.noinersial sanoq sistemalari galilei nisbiylik prinsipi — nyutonning klassik mexanikasida barcha inersial sanoq tizimlarining fizikaviy teng huquqlilik prinsipi. bu holat mexanika qonunlari birday boʻlganida namoyon boʻladi. biror inersial sanoq tizimida oʻtkaziladigan har qanday mexanik tajribalar asosida muayyan tizim tinch holatda yoki tugʻri chiziqli tekis harakatda ekanligini aniqlab boʻlmaydi. bu holatni birinchi boʻlib 1636-yil galileo galiley aniqlagan. moddiy nuqtaning harakati nisbiydir: uning holati, tezligi, trayektoriyasining shakli ushbu harakat qaysi inersial sanoq tizimi (sanoq jismi)ga nisbatan qaralishiga bogʻliq. shuning bilan birga, klassik mexanika qonunlari barcha inersial sanoq tizimlarida birday boʻladi. mexanik harakatning nisbiyligi va mexanika qonunlarining turli inersial sanoq tizimlarida birday bulishi galilei nisbiylik prinsipi mazmunini tashkil qiladi. matematik jihatdan galilei nisbiylik prinsipi mexanika tenglamalarining harakatlanayotgan nuqtalar koordinatalarini (vaqtning ham …

2 / 14

sbiylik prinsipi); moddiy nuqtaning tezligi yorugʻlik tezligidan koʻp marta kichik boʻlganda uning turli inersial sanoq sistemasiga nisbatan harakatlari orasidagi boglanish galiley almashtirishlari bilan tezligi yoruglik tezligiga yaqin hollarda esa lorens almashtirishlari bilan ifodalanadi. har qanday yakkalangan sistemani inersial sanoq sistemasi sifatida qabul qilish mumkin. . ammo tabiatda tashqi taʼsirlardan xoli mutlak, yakkalangan sistema mavjud boʻlmagani uchun inersial sanoq sistemasi ideallashtirilgan mavhum tushunchadir. amalda inersial sanoq sistemasi sifatida taqriban yer, kuyosh, galaktika markazi yoki tekis harakatlanayotgan poyezd qabul qilinadi va ularga nisbatan jismlar harakati oʻrganiladi. macon, osmon mexanikasi va kosmonavtika masalalarini hal qilishda inersial sanoq sistemasi sifatida, asosan, quyosh massasining markazi qabul qilinib, ularning oʻqlari uchta yulduzga qaratiladi. koʻpgina masalalarni hal etishda inersial sanoq sistmasi sifatida yer qabul qilingan. shunday qilib, turli moddiy sis-temalar turlicha darajada inersialdir. sanoq sistemalarining inersialligi masalasi fizik maydonlarni hisobga olish zarur boʻlganda murakkablashadi inersial sanaoq sistemasiga ga nisbatan tezlanishli harakatlanayotgan sistemalar noinersialdir. harakatni tavsiflash uchun noinersial …

3 / 14

da yoki mexanik sistemada massa taqsimotini ifodalovchi nuqta koordinatalari inersiya markazi deyiladi. inersiya markazi, koʻpincha, massa markazi ham deyiladi. inersiya markazi mexanik sistema dinamikasida katta rol oʻynaydi. sistemaga tegishli moddiy nuqtalar harakat miqdorlarining geometrik yigʻindisi sistema massasi bilan inersiya markazi tezligi koʻpayt-masiga teng . inersiya massasi sistema massasiga teng moddiy nuqtadek harakatlanadi. inersiya markaziga qoʻyilgan kuch sifatida tashqi kuchlar bosh vektori olinadi. yo’lning to’g’ri chiziqli gorizontal qismida harakatlanayotgan vagon ichidagi jismlar vaziyatini tekshiraylik. buning uchun yer sirti bilan bog’langan sanoq sistemasida va vagon bilan bog’langan sanoq sistemasida turgan kuzatuvchilar nuqtai nazaridan fikr yuritaylik. 3.inersiya kuchi. harakatdagi moddiy nuqta tezlanishiga qaramaqarshi yoʻnalgan va shu moddiy nukta massasi bilan tezlanishining koʻpaytmasi inersiya kuchi deyiladi. bu yerda tezlanish inersial koordinatalar sistemasiga nisbatan olingan. mas, matematik mayatnikda markazdan krchma inersiya kuchi moddiy nuqta harakatini cheklovchi ipga qoʻyilgan boʻlib, mv ga teng; bu yerda v — moddiy nukta tezligi, g— mayatnik uzunligi. inersiya kuchi tushunchasidan …

4 / 14

inadi. yo’lning to’g’ri chiziqli gorizontal qismida harakatlanayotgan vagon ichidagi jismlar vaziyatini tekshiraylik. buning uchun yer sirti bilan bog’langan k sanoq sistemasida va vagon bilan bog’langan k' sanoq sistemasida turgan kuzatuvchilar nuqtai nazaridan fikr yuritaylik. 4.noinersial sanoq sistemalari 1. vagon harakatlanmayotgan holda k va k' sanoq sistemalaridagi kuzatuvchilarning fikri aynan bir xil bo’ladi vagonning gorizontal polida turgan sharning og’rlik kuchi polning reaktsiya kuchi bilan muvozanatlanganligi uchun nyutonning birinchi qonuniga asosan, shar o’zining tinch holatini saqlaydi. vagon to’g’ri chiziq bo’lib tekis harakatlangan holda ham sharning vaziyati o’zgarmasligini k va k' sanoq sistemalaridagi kuzatuvchilar qayd qiladilar. ma‘lumki, yer sirti bilan bog’langan sanoq sistemasini taqriban inertsial sanoq sistemasi deb hisoblash mumkin edi. shuning uchun k’ sanoq sistemasi k sanoq sistemasiga (ya‘ni inertsial sanoq sistemasiga) nisbatan tinch turgan yoki to’g’ri chiziqli tekis harakat qilayotgan hollarda inertsial sanoq sistemasi deb hisoblanadi 2. vagon tezlanish bilan harakatlanayotgan holda k va k’ sanoq sistemalaridagi kuzatuvchilarning fikrlari farqlanadi. k …

5 / 14

ar orasidagi masofa o’zgaradi. 2 2 2 adabiyotlar: ma’ruzalar matni. nigmatov k. radioelektronika asoslari. t., 1994. qo‘yliyev b.t. tabiatning fizik xossalari bitmas-tuganmasdir. qarshi, 2005. gershunskiy b.s. osnovi elektroniki i mikroelektroniki. m., 1990. manaev e.i. osnovi radioelektroniki. m., 1989. molchanov a.p., zanadvorov p.n. kurs elektroniki i radiotexniki. m., nauka, 1976. stepanenko i.p. osnovi teorii tranzistorov i tranzistornix sxem. m., energiya, 1977. qo‘shimcha adabiyotlar: jerebsov i.p. osnovi elektroniki. m. energoatomizdat 1989 g. 2. gusev v.g., gusev yu.m elektronika. m.1991 g. image1.jpeg image2.jpeg image3.png image4.png /docprops/thumbnail.jpeg

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "noinersial sanoq tizimlaridagi inersiya kuchlari"

qarshi muhandislik iqtisodiyot instituti elektronika va abtomatika fakulteti tja 242-23-guruh talabasi abdisamadov umidning fizika fanidan tayyorlagan mustaqil ishi noinersial sanoq tizimlaridagi inersiya kuchlari reja: 1.galileyning nisbiylik prinsipi. 2.inersial sanoq sistemalari 3.inersiya kuchi 4.noinersial sanoq sistemalari galilei nisbiylik prinsipi — nyutonning klassik mexanikasida barcha inersial sanoq tizimlarining fizikaviy teng huquqlilik prinsipi. bu holat mexanika qonunlari birday boʻlganida namoyon boʻladi. biror inersial sanoq tizimida oʻtkaziladigan har qanday mexanik tajribalar asosida muayyan tizim tinch holatda yoki tugʻri chiziqli tekis harakatda ekanligini aniqlab boʻlmaydi. bu holatni birinchi boʻlib 1636-yil galileo galiley aniqlagan. moddiy nuqtaning harakati nisbiy...

This file contains 14 pages in PPTX format (330.7 KB). To download "noinersial sanoq tizimlaridagi inersiya kuchlari", click the Telegram button on the left.

Tags: noinersial sanoq tizimlaridagi … PPTX 14 pages Free download Telegram