bozor sharoitlarida ishlab chiqarish vositalarini taqsimlash tuzilmalarining qayta shakllanishi

DOC 96.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1355648664_41162.doc www.arxiv.uz reja: 1. moddiy-texnika ta`minot tizimining mohiyati (tarixiy faslda). 2. ishlab chiqarish vositalari bozorining shakllanishi davridagi o`ziga xosliklar. 3. rivojlangan mamlakatlarda ishlab chiqarish bozorining faoliyatidagi o`ziga xos jihatlar. 4. bozorni shakllantirishni hisobga olgan holda davlat ta`minotini isloh qilishning taktika va strategiyasi. 5. bozor sharoitlarida davlat ta`minoti va uning bo`linmalari vazifalarini qisman saqlab qolishning obyektiv zaruriyati. moddiy-texnika ta`minot tizimining mohiyati (tarixiy faslda) ta`minotchi – yetkazib beruvchi tashkilotlarning shu kundagi ahamiyati va faoliyatini to`g`ri baholash uchun, bozor munosabatlari rivojlanayotgan sharoitlarda qayta shakllanishini tushintirishga harakat qilish uchun qisqacha tarzda ularning o`tmishdagi rivoji va ahvoliga to`xtalib o`tish maqsadga loyiqdir. sovet xokimiyati iqtisodiyoti tuzilmasining asosiy o`ziga xos jixati sotsialistik ishlab chiqarishning rejalashtirilishini tovar munosabatlariga qarama-qarshi qo`yilganidan iborat bo`ldi. rejalashtirish tovar ishlab chiqarishni istisno qildi va har qanday bozor qonunlari paydo bo`lishini rad etdi. barcha asosiy ishlab chiqarish vositalarini markazlashtirilgan tartibda rejalashtirish va taqsimlashga so`zsiz amal qilindi. sovet hokimiyatining birinchi kunlaridayoq ishlab chiqarish vositalarini taqsimlash …

ot va taqsimot bo`limlari tashkil etildi. korxonalar tegishli bosh-boshqarmaga to`liq bo`ysundiril-ganliklari tufayli har qanday mustaqillikdan mahrum edi. moddiy boyliklar taqsimotining haddan tashqari markazlashtirilgani, ishlab chiqaruvchilar va iste`molchilararo munosabat natura tarzda ekanligi urush tufayli vayron bo`lgan xo`jalikni tiklashni orqaga surar edi. 1921 yil mart oyida yangi iqtisodiy siyosat (yais)ga o`tishga qaror qilindi. u moddiy – texnika ta`minotini tashkil etish ishiga jiddiy o`zgarishlar kiritishni ko`zda tutdi. markazlashgan taqsimot va pulsiz hisob-kitob ta`minot va yetkazib berishning ancha moslashuvchan tijorat tizimiga o`z o`rnini bo`shatib berishi kerak edi. ko`pchilik korxonalar yais sharoitlarida asta-sekin davlat ta`minotidan qutilib, o`zlarini kerakli xom-ashyo va materiallar bilan ularni bozordan sotib olib ta`minlashga o`ta boshladilar. shu bilan bir vaqtda o`sha paytgacha ta`minot rejasi asosida taqsimlanadigan materiallar turi qisqardi. yirik korxonalar birlashmasi sifatida, to`la xo`jalik hisobi asosida ishovchi trestlar paydo bo`ldi. trestlar, amalda, o`z korxonalari ishlab chiqargan mahsulotlar bilan ta`minlash va ularni sotishlikni o`z qo`llariga oladilar, bu xol muomila xarajatlari oshishiga hamda …

g sotuvchi idorasidan, unga to`liq rahbarlik qiluvchi idoraga aylanadilar hamda xalq xo`jaligi oliy kengashi (xxok) vazifasini ochiqdan-ochiq bajarishga o`tdilar (xxoklar 1917 yilda tuzilgan edi). buni e`tiborga olgan holda 1929 yilda xxok bosh–boshqarmalari va sindikatlar o`rniga ayrim tarmoqlarga rahbarlik qilish bo`yicha xo`jalik hisobidagi tarmoq birlashmalari tulizdi, korxonalar esa sanoatni boshqaruvi asosiy bo`g`inlariga aylandi. birlashmalarga aylantirilgan ta`minot va sotuv birlashmalari moddiy xom ashyo resurslarini tayyorlash, ular bilan korxona, qurishlishlarni ta`minlash, zahira me`yorini belgilash, buyurtmalar qabul qilish, ularni korxonalarga taqsimlash bilan shug`ullandilar, assortiment (mahsulot turlari)ni va standart (mezon)ni belgiladilar, shuningdek sifat ustidan nazorat o`rnatdilar. oqibat natijada bu korxonalar mustaqillikga to`liq barham berdi, ular rahbarlari ma`suliyatini pasaytirdi, ularni o`z zahiralaridan erkin va oqilona foydalanish imkonidan mahrum qildi. 1931 yilda xxok qaroriga muvofiq korxona direktorlariga o`z korxonalarini ta`minlash borasida keng huquqlar berildi va shu bilan bir vaqtda ta`minotchi va sotuvchi idoralar huquq va majburiyatlarini cheklash amalga oshirildi. sotuv faoliyati bilan endi mustaqil sotuv tashkilotlari (po`lat …

vazifasi bilan shug`ullanish huquqi berildi. bosh-boshg`armalar korxonalar faoliyatiga ta`sir o`tkazish uchun keng huquqiga ega bo`ldilar. ular bosh va to`g`ridan-to`g`ri sotish hamda ta`minlash bo`yicha shartnoma tuza oladigan bo`ldilar, kreditlardan foydalanish huquqiga oldilar, banklarda joriy hisob raqami ochishldari mumkin bo`ldi. xalq komissarlaklari yiriklashtirish tufayli yangidan-yangi ta`minot va sotish iboralari paydo bo`ldi. 40-yilga kelib, 26 xalq kamissarligi tashkil topdi, ularning har birida bosh ta`minot (glavsnab), bosh sotuv (glavsbo`t) hamda bosh-boshqarmalar ta`minot bo`limlari tashkil etildi. ta`minotchi – sotuvchi tashkilotlar tobora bir-birlarining faoliyatini takrorlay boshladilar, omborlardagi zahiralar oshib bordi, tovar aylanishi sekinlashdi, muomila sarfi o`sdi, lavozimlar haddan ziyod ko`paydi. bularni barchasini hisobga olgan holda 1940 yili moddiy-texnika ta`minot va sotish idoralari tizimini qayta tuzish boshlandi. natijada quyidagilar ta`minot idoralari bo`lib qoldi: a) idora, baza, omborlari bilan xalq komissarlari bosh ta`minoti; b) xalq komissarligi bosh-boshqarmalarining cheka tarmoqar-siz ta`minot bo`limlari; v) sanoat korxonalari ta`minot bo`limlari. sotish tarkiblariga quyidagilar kiradi: a) rayon kontora, baza, omborlar tarmog`i bilan bosh …

taqil idora tuzish maqsadga loyiq deb topildi. natijada 1948 yilda xukumatning maxsus qarori bilan xalq xo`jaligini moddiy-texnika ta`minoti bo`yicha sssr ministrlar kengashi davlat kamiteti (sssr gossnabi) tasdiq etildi. bu idora zimmasiga ishlab chiqarish vositalarini yillik va istiqboldagi balans va rejalarining loyixasini tuzish, muhim qurilishlar va ishga tushirish obyektlarini mujassama ta`minlash rejalarini ishlab chiqarish, mamlakat iqtisodiyot uchun qo`shimcha resurslarni izlab topish vazifasi yuklandi. ammo moddiy-texnika ta`minotini rejalashtirishning haddan tashqari markazlashtirishga davlat ta`minoti o`zining birinchi 5 yillik faoliyatidayoq yo`l qo`yganligi va byurokratizm bilan chambarchas bog`liq holda kamchiliklar yuz berganligi hamda mahalliy ta`minot idoralariga tegishli baho berilmaganligi shuncha olib keladiki, davlat ta`minoti mustaqillik maqomidan mahrum etildi va ittifoq davlat rejasi (gosplani) bilan birlashtirildi. 1956 yilgacha xalq xo`jaligiga rahbarlik qilishni tarmoq vazirliklari o`z ta`minot va sotish idoralari orqali, shuningdek xududiy ta`minot hamda sotish tashkilotlari yordamida amalga oshirdilar. keyinchalik istiqbolli rejalashtirish ittifoq davlat rejasi tarkibida to`plandi, joriy rejalashtirishni esa ittifoq vazirlar kengashi davlat iqtisodiyot kommisiyasi …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "bozor sharoitlarida ishlab chiqarish vositalarini taqsimlash tuzilmalarining qayta shakllanishi"

1355648664_41162.doc www.arxiv.uz reja: 1. moddiy-texnika ta`minot tizimining mohiyati (tarixiy faslda). 2. ishlab chiqarish vositalari bozorining shakllanishi davridagi o`ziga xosliklar. 3. rivojlangan mamlakatlarda ishlab chiqarish bozorining faoliyatidagi o`ziga xos jihatlar. 4. bozorni shakllantirishni hisobga olgan holda davlat ta`minotini isloh qilishning taktika va strategiyasi. 5. bozor sharoitlarida davlat ta`minoti va uning bo`linmalari vazifalarini qisman saqlab qolishning obyektiv zaruriyati. moddiy-texnika ta`minot tizimining mohiyati (tarixiy faslda) ta`minotchi – yetkazib beruvchi tashkilotlarning shu kundagi ahamiyati va faoliyatini to`g`ri baholash uchun, bozor munosabatlari rivojlanayotgan sharoitlarda qayta shakllanishini tushintirishga harakat qilish uchun qisqacha tarz...

DOC format, 96.0 KB. To download "bozor sharoitlarida ishlab chiqarish vositalarini taqsimlash tuzilmalarining qayta shakllanishi", click the Telegram button on the left.

Tags: bozor sharoitlarida ishlab chiq… DOC Free download Telegram