iqtisodiy raqobat tushunchasi

DOC 73.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1355646573_41142.doc www.arxiv.uz reja: 1. iqtisodiy raqobat mazmuni 2. raqobat va baho 3. raqobat - bozorni tartibga soluvchi kuch iqtisodiy raqobat mazmuni bozor iqtisodiyotini harakatga keltiruvchi, uning taraqqiy etishiga katta ta`sir ko`rsatuvchi raqobatdir. raqobat kurashining ahamiyati shunchalik yuqoriki, usiz bozorni tasavvur etib bo`lmaydi. chunki, u bozor iqtisodiyotining mazmunidir. bozor sharoitidagi raqobat iqtisodiy raqobat bo`lib, u iqtisodiy jarayonda yuz beradi. undagi asosiy maqsad bozor ishtirokchilarining erkin faoliyat sharoitini yaratish, har bir ishtirokchi o`z harakati uchun zarur muhit va holatni ta`minlash bilan bog`liq bo`lgan kurashdan iboratdir. har bir bozor ishtirokchisining kerakli ishlarni boshqalarga nisbatan muvaffaqiyatli hal qilishi, buning uchun zarur sharoitlarni oldindan va o`z vaqtida yarata olishi, doimo ustunlikka ega bo`lishi kabilar iqtisodiy raqobat kurashining mazmunini tashkil qiladi. bozor iqtisodiyotiga qatnashuvchilar bir-biri uchun raqib hisoblanib, o`zaro kurash olib boradilar. alohida-alohida holdagi ishtirokchilarning bir-birlari o`rtasidagi kurashi umuman bozor iqtisodiyoti bilan yakunlanadi. iqtisodiy raqobat kurashida qatnashuvchilar bir-birlarini shaxsan bilishlari, tanish bo`lishlari zarur emas. buning uchun …

r taraqqiyotiga ko`p hissa qo`sha oladi. raqobat kurashining asosiy mazmuni xaridorlarni o`ziga ko`proq jalb etish sharoitini yaratishdir. chunki, har bir tadbirkorning molini sotib oladigan xaridor ko`p bo`lsa, u sotish muammosini tezroq hal etadi, ishi tezlashadi, yuqori foyda oladi. sarmoyasi qancha tez qaytib, tez harakatda bo`lsa, shunchalik ko`p mahsulot ishlab chiqarishga, ko`proq sotishga muyassar bo`ladi. tadbirkor uchun kurashdagi eng muhim narsa zarur tovarni, xizmatni o`z vaqtida ko`proq ishlab chiqarish va xaridorga tezroq etkazishdir. bu jarayonda boshqalarga nisbatan oldinroq ulgursa, albatta u bu kurashda g`olib chiqish imkoniyatini qo`lga kiritgan bo`ladi. bu, birinchi navbatda, bir xil tovar ishlab chiqaruvchilar va bir xil xaridorlar o`rtasidagi kurashdir. shuning uchun ham raqobatdagi harakatning keng hajmlisi bozor uchun, tovarni muvaffaqiyatli sotish uchun bo`lgan kurashdir. raqobat kurashi iqtisodiy faoliyatning boshqa tarmoq va sohalarida ham yuz beradi. masalan, xomashyo uchun kurashni olaylik. ma`lumki, bu ishlab chiqarishda katta ahamiyat kasb etadi. kerakli xom ashyodan o`z vaqtida, kerakli miqdor va xissa …

r sarf-xarajatiga ko`ra juda yuqori yoki juda past bahoda sotilishi mumkin. yuzaki qaraganda sun`iy ravishda talabni ko`tarish tufayli bahoni oshirish mumkinga o`xshaydi. mavjud sharoitga ko`ra shunday holat ham yuz beradi. lekin raqobat natijasida bunday holat doimiy yoki uzoq cho`zilishi mumkin emas. baribir ko`p tovar sotishga intilish ustun keladi. iste`molchining daromad darajasiga ta`sir ko`rsatuvchi baho raqobat holatiga bog`liq bo`lib, u turg`un bo`la olmaydi, to`xtovsiz o`zgarib turadi. bozor ishtirokchi-lari uchun bozor holatini ko`rsatib turadigan narsa ham baho bo`lib, u sotuvchi va xaridorlarning harakat yo`nalishini aniqlab beradi. chunki bozor ishtirokchilari bozorga qachon va qancha tovar etkazib turishni baho darajasi orqali aniqlaydilar. bu esa bevosita ishlab chiqarishga ta`sir ko`rsatadi. qachon, qancha, qanday tovar ishlab chiqarishni bozordagi yuzaga kelib turgan baho orqali belgilab ish ko`riladi. raqobat tufayli paydo bo`ladigan bozordagi baholarning tadbirkor va iste`molchilar uchun muhimligini ikki narsada ifodalanadi. birinchisida tadbirkorning foydasi va daromadi ifodalanadi, ikkinchisida bozor holati aniqlanadi. iste`molchi - xaridorni olsak, u ham …

uzaga keltiruvchi kuchdir. raqobat va baho mexanizmlari o`z ta`sirlari bilan bozorni harakatlantiruvchi muhim mexanizmlar bo`lib, bozor iqtisodiyotining boshqarilishida hal qiluvchi ahamiyat kasb etadi. ular bozor iqtisodiyotini o`zidan-o`zi harakatga keltiruvchi va boshqaruvchi ichki kuchlaridirki, unga tashqaridan sun`iy ta`sir ko`rsatish va bahoni raqobatsiz oldindan belgilash bozor tabiatiga to`g`ri kelmaydi, uning mexanizmi harakatlariga faqat salbiy ta`sir ko`rsatadi. aytish mumkinki, raqobatning asosida, shaxsiy manfaat yotadi va bu raqobat kurashining kuchayishi, ta`sirining ortib borishi uchun kuch bag`ishlaydi. buning boisi shuki, har bir iqtisodiy birlik o`z nafsini ko`zlay-di. har bir tadbirkor yuqori foyda uchun, hech bo`lmaganda kam zarar uchun kurashadi. moddiy resurslar egalari uni sotishda yoki ijaraga berishda yuqori baho orqali ish tutishga urinadi. ish kuchi egalarini olsak, miqdori va murakkabligi bir xildagi mehnatlariga imkoni boricha ko`p daromad olishga harakat qiladilar. bularning hammasi xaridor sifatida, aytganimizdek, past bahoning tarafdorlaridir. shaxsiy manfaatdorlik bozor iqtisodiyoti faoliyatida tartib o`rnatib turadi, manfaatsizlik esa kutilmagan tartibsizliklarga olib kelishi mumkin. bunday voqelik …

isol. braziliyada tayyorlangan poyabzalni narxi 15 evro bo`lsa, italiyada tayyorlangani 30 evroga teng, kiyim esa 30 va 60 evrogv teng. bu raqamlar raqobat bozorida braziliyani ushbu tovarlar bo`yicha 1 : 2 nisbatan italiya tovarlariga nisbatan ustunligini ko`rsatadi. raqobat - bozorni tartibga soluvchi kuch umuman, raqobat iqtisodchilar tasavvuri bo`yicha quyidagilarni bildiradi: 1) bozorda turli, istagan aniq mahsulot, resurslarni erkin holda sotuvchi va sotib oluvchilarning mavjudligi. 2) sotuvchi va xaridorlarning istagan bozorda yoki iqtisodiy tarmoqda erkin qatnasha olishi yoki istaganda tarmoqdan chiqib keta olishi. raqobat o`z mohiyatini bozor ishtirokchilariga taalluqli iqtisodiy kuchlar tarqoqligida ifoda etadi. buni shunday izohlash mumkin. ma`lum bir bozorda, chunonchi, g`alla bozori yoki ip gazlama bozorida juda ko`p sotuvchi va xaridorlar mavjud, shu bilan birga tovarlar mo`l-ko`l, deylik. bunday sharoitda sotuvchi va xaridorlar o`zlari uchun ma`qul bahoni talab eta olmaydilar. chunki, alohida holdagi ularning urinishlari bahoga ta`sir etmaydi va bunda ayrim harakatlar muvaffaqiyat keltirmay, mavjud muvozanat belgilaydigan umumiy baho …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "iqtisodiy raqobat tushunchasi"

1355646573_41142.doc www.arxiv.uz reja: 1. iqtisodiy raqobat mazmuni 2. raqobat va baho 3. raqobat - bozorni tartibga soluvchi kuch iqtisodiy raqobat mazmuni bozor iqtisodiyotini harakatga keltiruvchi, uning taraqqiy etishiga katta ta`sir ko`rsatuvchi raqobatdir. raqobat kurashining ahamiyati shunchalik yuqoriki, usiz bozorni tasavvur etib bo`lmaydi. chunki, u bozor iqtisodiyotining mazmunidir. bozor sharoitidagi raqobat iqtisodiy raqobat bo`lib, u iqtisodiy jarayonda yuz beradi. undagi asosiy maqsad bozor ishtirokchilarining erkin faoliyat sharoitini yaratish, har bir ishtirokchi o`z harakati uchun zarur muhit va holatni ta`minlash bilan bog`liq bo`lgan kurashdan iboratdir. har bir bozor ishtirokchisining kerakli ishlarni boshqalarga nisbatan muvaffaqiyatli hal qilishi, buning uchun zarur...

DOC format, 73.5 KB. To download "iqtisodiy raqobat tushunchasi", click the Telegram button on the left.

Tags: iqtisodiy raqobat tushunchasi DOC Free download Telegram