kelin salom

PPT 32 pages 2.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 32
slayd 1 kelin salom kelin salomlar poetik ijodimizning mumtoz namunalari bo’lib qolgan. yor-yorlar matni bilan tanishar ekanmiz, ularda yosh oilaningkelajakda baxtli bo’lishi, oila qurayotgan yoshlarning bir-biriga sadoqatliligi xususida umidlar bildirilganligiga amin bo’lamiz. yor-yorlarda yosh yigit va qizning yangi hayot bo’sag’asiga qadam qo’yayotgani alohida ta’kidlanadi. hayot tajribasi oilaviy turmush totuvlikdan boshlansa, inoqlik yetakchi bo’lsa, keyingi hayot ham yomon o’tmasligini ko’rsatgan. shuning uchun kuyov- kelinning inoq turmush boshlashi bu tur qo’shiqlarida qayta-qayta tilga olinadi: shoyi ko’ylak yengiga tut qoqaylik yor-yor, kelin-kuyov ko’ngliga o't yoqaylik yor-yor. xalq qo’shiqlarini yozib olish tajribasi shuni ko’rsatadi-ki, yor-yorlar xalq orasida boshqa mazmundagi qo’shiqlardan kengroq ommalashgandir. ma’lumki, xalq og’zaki ijodidagi hamma janrlardan ko’ra qo’shiq o’zining tez yaratilishi bilan ajralib turadi. bu fikr yor-yorlarga ham taalluqlidir. bu o’rinda shuni ta’kidlash joizki, shoirlik iste’dodiga ega bo’lgan yor-yor ijrochisi to’yning o’tkazilishi sharoitga qarab, yangi-yangi to’rtliklarni to’qib ketavergan. natijada, aynan to’y o’tkazilayotgan paytdagi vaziyatlar ham qo’shiq matnida o’z ifodasini topgan: qish kunida …
2 / 32
ikka e’tibor bering: uzoqqa borgan qizning rangi sariq yor-yor, ko’zida oqqan yoshi misli ariq, yor-yor. ammo bevosita to’yning o’tkazilish sharoitini ko’z oldimizga keltirsak, chor-atrofda o’yin-kulgilarga e’tiborning kuchliligini narzda tutsak, yuqoridagi qo’shiqlarda aks ettirilgan qayg’u-alamlar to’y ishtirokchilariga u qadar katta ta’sir ko’rsatmasligi ham o’z-o’zidan ravshan bo’ladi. marosim qo’shiqlaridan yor-yorlari bir qator badiiy jihatdan mukammalligi bilan ajralib turadi. xususan, bu qo’shiqlarida parallelizm tasvir san’atining namoyon bo’lishi ko’proq uchraydi. parallelizm deganda, tasvirlanayotgan bir voqea-hodisani ikkinchi bir voqea-hodisaga qiyoslash nazarda tutiladi. masalan. tokchadagi qaychini zang bosibdi yor-yor, yangi tushgan kelinni g’am bosibdi yor-yor. yoki: tog’da toychoq kishnaydi, ot bo’ldim deb, yor-yor, uyda kelin yig’laydi, yot bo’ldim deb, yor-yor. yuqoridagi misollarda tokchadagi qaychining zang bosishi bilan kelinning g’am bosishi, toychoqning ot bo’lib kishnashi bilan qizning o’z oilasidan yot bo’lib ketishi qiyoslangandir. bunday tasvir san’ati parallelizm hisoblanadi. yor-yor qo’shiqlarining qofiyalanish tarzi ko’pincha ab, ab tarzda va ba’zan ab, vb tarzda bo’ladi. yor-yorlar matnini o’rganish shuni ko’rsatadiki, …
3 / 32
shiqsevar shaxs ijro etaversa, hatto yor-yorlarni ham to’rt-besh odam aytish mumkin bo’lsa, kelin salomlarni bitta qo’shiqchi va ba’zan ikkita qo’shiqchi ijro etishi odat tusiga kirgan. kelin salom marosimi to’y marosimidan alohida ajralgan holda o’tkaziladi. odatda, bu rasm orqali kelin salom ijrochisi o’z mahorati bilan yig’inga alohida fayz kiritishi mumkin bo’ladi. ehtimol, shuning uchun ham kelin salom ijrochilari mazkur qo’shiqlarda yumor detalidan unumli foydalanishga urinadilar. masalan: husayni uzumning g’o’rasi, kuyov bolaning jo’rasi, kuyov jo’ralariga bir salom. yoki: ko’ylaklari yamoqli, yopgan noni sanoqli, qaynonasiga bir salom. albatta, bunday kulgili o’rinlarga jiddiy munosabatda bo’lish to’g’ri emas. kelin salom marosimini o’tkazish jarayonini ko’z oldimizga keltirsak, bunday qo’shiq namunalari hech qanday asorat qoldirmasligiga ishonamiz. chunki, aynan shundan keyin quyidagi namuna keltiriladi. yursa yo’lni to’ldirgan, o'tirsa so’zni bo’ldirgan, qaynonasiga bir salom. kelin salomlar boshqa qo’shiqlardan farqli o’laroq uch misradan iborat bo’ladi. dastlabki ikki misra esa “bir salom” so’zlari bilan yakunlanadi. masalan: qora papoq yarashgan, qizlar izidan …
4 / 32
kelin salom - Page 4
5 / 32
kelin salom - Page 5

Want to read more?

Download all 32 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kelin salom"

slayd 1 kelin salom kelin salomlar poetik ijodimizning mumtoz namunalari bo’lib qolgan. yor-yorlar matni bilan tanishar ekanmiz, ularda yosh oilaningkelajakda baxtli bo’lishi, oila qurayotgan yoshlarning bir-biriga sadoqatliligi xususida umidlar bildirilganligiga amin bo’lamiz. yor-yorlarda yosh yigit va qizning yangi hayot bo’sag’asiga qadam qo’yayotgani alohida ta’kidlanadi. hayot tajribasi oilaviy turmush totuvlikdan boshlansa, inoqlik yetakchi bo’lsa, keyingi hayot ham yomon o’tmasligini ko’rsatgan. shuning uchun kuyov- kelinning inoq turmush boshlashi bu tur qo’shiqlarida qayta-qayta tilga olinadi: shoyi ko’ylak yengiga tut qoqaylik yor-yor, kelin-kuyov ko’ngliga o't yoqaylik yor-yor. xalq qo’shiqlarini yozib olish tajribasi shuni ko’rsatadi-ki, yor-yorlar xalq orasida boshqa mazmunda...

This file contains 32 pages in PPT format (2.0 MB). To download "kelin salom", click the Telegram button on the left.

Tags: kelin salom PPT 32 pages Free download Telegram