yer osti quvurlari

DOCX 31 pages 307.4 KB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 307.4 KB

File type DOCX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

yer osti quvurlarni qurulmalar guruhi yordamida himoyasini loyihalash mundarija kirish......................................................................................................................3 i. asosiy qism.......................................................................................................5 1.1. yer osti quvurlardagi korroziya va uning turlari............................................5 1.2. yer osti quvurlarining himoyasi uchun qurilmalarning tasnifi.....................10 1.3. loyihalash jarayoni va hisoblash usullari....................................................17 ii. hisob qismi.................................................................................................... 25 xulosa.................................................................................................................30 foydalanilgan adabiyotlar.................................................................32 3 kirish hozirgi vaqtda yer osti quvurlaridan foydalanish sanoat, kommunal xo‘jalik va transport infratuzilmasining ajralmas qismi hisoblanadi. bu tizimlar yordamida neft, gaz, suv va boshqa turdagi suyuqliklarni samarali yetkazib berish amalga oshiriladi. biroq yer osti quvurlari turli mexanik, kimyoviy va ekologik ta’sirlarga duch keladi, bu esa ularning ishlash muddatini qisqartirishi, shikastlanishiga va texnologik jarayonlarning buzilishiga olib kelishi mumkin. ushbu muammolarni hal etish quvurlarni maxsus himoya qurilmalari yordamida himoya qilishni talab qiladi. yer osti quvurlarining himoya vositalarini loyihalash masalasi dolzarb bo‘lib, zamonaviy materiallar va texnologiyalarni jalb etish bilan birga ekologik va iqtisodiy talablarni inobatga oladi. bu borada yangi texnologiyalarni joriy etish va ilmiy yondashuvlar asosida samaradorlikni oshirish imkoniyatlari mavjud. …

2 / 31

likni oshirishga ham xizmat qiladi. yer osti quvurlari atrof-muhitning agressiv ta’siriga ko‘proq duchor bo‘ladigan muhim muhandislik inshootlaridir. ularning asosiy muammolaridan biri korroziya, ya’ni quvurlar materialining kimyoviy va elektroximik ta’sirlar natijasida yemirilishidir. korroziya jarayoni quvurlarni ekspluatatsiya qilish muddatini qisqartiradi, bu esa ko‘p hollarda avariya holatlarini yuzaga keltiradi. bundan tashqari, tuproqning mexanik bosimi, suvning eroziya xususiyatlari, seysmik ta’sirlar va tuproq tarkibidagi biologik jarayonlar ham quvurlarni shikastlanishiga olib keladigan omillar qatoriga kiradi. ushbu muammolarni hal qilish uchun quvurlarni maxsus izolyatsion materiallar, himoya qoplamalari va katodik himoya tizimlari bilan jihozlash zarur. shuningdek, loyiha ishlari davomida tuproqning fizik-kimyoviy xususiyatlarini hisobga olish va ekologik standartlarga muvofiq chora-tadbirlar ishlab chiqish muhim ahamiyatga ega. ushbu chora-tadbirlarning yetarlicha amalga oshirilmasligi quvurlarni ekspluatatsiya qilishdagi uzilishlar, iqtisodiy zararlar va ekologik 4 xavflarga olib keladi. shu bois, quvurlarni samarali himoya qilish tizimlarini loyihalash nafaqat texnologik, balki strategik masala sifatida qaraladi. 5 i. asosiy qism 1.1. yer osti quvurlardagi korroziya va uning turlari …

3 / 31

rialning yemirilishiga sabab bo‘ladi. elektrokimyoviy korroziya esa metall sirtida anod va katod sohalarining hosil bo‘lishi bilan bog‘liq bo‘lib, bunday jarayon tuproqdagi ionlarning ishtirokida kuchayadi. ushbu turdagi korroziya odatda quvurlarda eng ko‘p uchraydi, chunki tuproq elektrolit sifatida harakat qiladi va korroziya jarayonini sezilarli darajada tezlashtiradi. korroziya — bu metallar va boshqa materiallarning tashqi muhit bilan o‘zaro ta’siri natijasida kimyoviy yoki elektroximik jarayonlar orqali asta-sekin buzilishi hisoblanadi. bu jarayon natijasida metallarning mexanik mustahkamligi, o‘lchamlari va boshqa xususiyatlari o‘zgaradi. korroziya tabiati bo‘yicha murakkab jarayon bo‘lib, u metallning tashqi muhitdagi kimyoviy birikmalar bilan reaksiyaga kirishishi natijasida sodir bo‘ladi. ushbu jarayonning asosiy sababi metallning kimyoviy energiyasi yuqoriligi va uning muvozanat holatiga erishishga intilishidir. korroziya tabiati muhitning kimyoviy tarkibi, metallar orasidagi potensial farq va boshqa omillarga bog‘liq bo‘ladi. metall korroziyasining ikki asosiy turi mavjud: kimyoviy va elektroximik. kimyoviy korroziya metallning gazsimon yoki suyuq muhit bilan kimyoviy reaksiyaga kirishishi natijasida yuzaga keladi. masalan, metallning kislorod bilan o‘zaro …

4 / 31

yoki asoslar) metall yuzalarining tezroq buzilishiga olib keladi. harorat oshishi bilan korroziya jarayonining tezligi ham oshadi, chunki yuqori harorat reaksiyalarni faollashtiradi. namlik esa, ayniqsa, elektroximik korroziyada muhim omil hisoblanadi, chunki suv elektroleit sifatida harakat qiladi va elektrokimyoviy jarayonlarni tezlashtiradi. bundan tashqari, tashqi muhitdagi kislorod va boshqa gazlarning miqdori, atmosfera bosimi va boshqa omillar ham korroziya jarayoniga ta’sir ko‘rsatadi. shu sababli, metall yuzalarini himoya qilishda ushbu omillarni inobatga olish muhimdir. korroziyaning rivojlanishiga ta’sir qiluvchi omillar keng qamrovli bo‘lib, ularga tuproqning fizik-kimyoviy xususiyatlari, atrof-muhit sharoitlari va metallning tarkibi kiradi. tuproqning namligi, ionlarning kontsentratsiyasi va ph darajasi quvurlar yuzasidagi kimyoviy reaksiyalarning intensivligini belgilovchi asosiy omillardir. shuningdek, atmosfera harorati va namligi ham korroziya jarayoniga bevosita ta’sir qiladi. metallning o‘zi esa struktura va tarkibdagi homogenlik darajasi bilan korroziyaga chidamliligini belgilaydi. ushbu muammolarni bartaraf etish uchun zamonaviy korroziyaga qarshi himoya vositalaridan foydalanish zarur. himoya qoplamalari, katodik himoya tizimlari va maxsus izolyatsiya materiallari korroziya jarayonini sekinlashtirish yoki …

5 / 31

era namligi 60%dan oshganda metall sirtida adsorbtsion va namlikning fazaviy qatlamlari hosil bo`lib, atmosferani ifloslantiruvchi qo`shimchalar (so2, nh3, no2) bu qatlamda eriydi va elektrolit hosil qilib korrozion jarayonlarni tezlashtiradi. korrozion jarayon kimyoviy turdan elektrokimyoviy turga o`tadi. xlorli muhitda korroziya metallning cl2 va hcl bilan reaksiyalari natijasida sodir bo`ladi. reaksiya natijasida mesl2 yoki mesl3 turlaridagi metall xloridlari hosil bo`ladi. bu reaksiya ekzotermik tavsifda bo`lganligi uchun metall sirti yonishi mumkin. bunday reaksiyalar alyuminiyda (1600s), temirda (3000s), misda (3000s) sodir bo`ladi va korroziya juda tezlashadi. suyuq metall muhitlarda korroziya asosan ishqoriy metallar eriganda (li, na, k) va og`ir metallarda (pv, bi, mg) sodir bo`ladi. bu korroziya turi juda murakkab holatda kechadi va maxsus usullar yordamida o`rganiladi. eletrokimyoviy korroziya geterogen elektrokimyoviy reaksiyalar bo`lib, unga suvli eritmalarda, nam gazlarda, tuz va ishqoriy eritmalarda sodir bo`ladigan jarayonlar kiradi va metallning muhit bilan o`zaro ta`siri natijasida elektr toki hosil bo`lishi kuzatiladi. elektrokimyoviy korroziya sodir bo`lish sharoiti, muhitning …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yer osti quvurlari"

yer osti quvurlarni qurulmalar guruhi yordamida himoyasini loyihalash mundarija kirish......................................................................................................................3 i. asosiy qism.......................................................................................................5 1.1. yer osti quvurlardagi korroziya va uning turlari............................................5 1.2. yer osti quvurlarining himoyasi uchun qurilmalarning tasnifi.....................10 1.3. loyihalash jarayoni va hisoblash usullari....................................................17 ii. hisob qismi.................................................................................................... 25 xulosa................................................................

This file contains 31 pages in DOCX format (307.4 KB). To download "yer osti quvurlari", click the Telegram button on the left.

Tags: yer osti quvurlari DOCX 31 pages Free download Telegram