galogenlar

DOCX 1 page 1.7 MB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type DOCX

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

inovatsion usullardan va qo`shimcha manbalardan foydalangan holda galogenlar mavzusini o`qitish metodikasi galogenlarning kashf etilish tarixi. ftor ftor (f2) – grekchadan «ftoros» - yemiruvchi degan ma’noni bildiradi. 1866-yil fransuz ximigi anri muassan tomonidan kashf qilingan ,,tutqich bermas '' element ftorning kashf etilish tarixi fojialar bilan to`la. irlandiya fanlar akademiyasining ikki azosi aka – uka tomas noks va georg noks ftorning birinchi qurboni bo`lganlar. ular juda g`alati aparat yasab, plavik shpatidan erkin ftor olmoqchi bo`ldilar, lekin buning iloji bo`lmadi. tez orada tomas noks kuchli zaharlanish natijasida vafot etadi, ukase esa ishlash qobiliyatini yo`qotadi. navbatdagi qurbon bryussellik kimyogar p. lakeyt edi, u aka – uka nokslar tajribasi oqibatini bila turib, tajribalarni davom ettiradi va uham halok bo`ladi. mashhur fransuz kimyogarlari jek nikles hayoti ham shunday yakunlanadi. gey – lyussak, tenar va devilar vodorod ftoriddan zararlanishlari natijasida ancha azob chekdilar. 1863 – yilda ingliz elektrokimyogari georg gor oz miqdorda ftor olishga muvaffaq bo`ladi, ammo …

2 / 1

r debre bertolle va frimillardan iborat nufuzli komissiya tuziladi. tekshirish vaqtida muassan asbobi ishlamay qoladi. komissiya qaytib kelgandan keyin muassan o`z assisiyenti bilan ishlarni sinchiklab taxlil qilib, tajribaning nima sababdan muvaffaqiyatsiz chiqqanligini qidira boshlaydi va buning sababi, nechog`li g`alati bo`lib ko`rinmasin idishlarni juda toza yuvilganligida deb, xulosa chiqaradi, ya’ni kaliy ftoridning yuqi ham qolmaganligidandir, degan xulosaga keladi. muassan asbobdagi suyuq vodorod ftoridga ozgina kaliy ftorid qo`shadi, natijada anodda toza erkin ftor ajralib chiqa boshlaydi. shunday qilib, ,, qo`lga tushmas ” element erkin holda hosil qilinadi. xlorning kashf etilishi . galogenlar ishida xlor birinchi bo`lib kashf etilgan elementdir. 1774 – yilda taniqli shved kimyogari karl sheyele ( 1742 – 1786 ) xlorid kislotaning ( u bu kislotani ,, tuzli spirt “ deb atagan ) marganes ( iv ) oksidi bilan ta’siri natijasida o`tkir hidli, o`simlik bo`yoqlarini rangsizlantiradigan va ko`pgina metallar bilan tuz hosil qiladigan sariq – yashil rangli gaz ajralib chiqishini …

3 / 1

k , ,, oksimurit kislota “ dan kislorodni kislorodni ajrata olmaydi. g. devi o`zining bir qator tajribalariga asoslanib ,, oksimurit kislota “ murakkab modda emas, balki oddiy modda, ya’ni yangi elament deb hisobladi va bu moddani rangiga qarab xlorin ( grekcha xloros – yashilsimon ) deb ataydi . gey – lyussak devining xlorin element ekanligi haqidagi fikriga qo`shilib, uni hozir aytganimizdek, xlor ( chlor ) deb atashni taklif etdi . shunday qilib, 1774 – yilda k. sheyele tomonidan birinchi bo`lib olingan gaz, 1810 – yilda ya’ni, 36 yildan so`ng yangi element - xlor ekanligi yirik olimlar tomonidan tan olindi . brom brom xbrom ( br 2 ) grekchadan «bromos» - qo’lansa degan ma’non ma’noni bildiradi 1826-yil fransuz ximigi (24 yoshli laborant) antuan-jerom balar tomonidan kashf qilingan asab shifosi – bromning kashf etilishi . shifokorlar bemorlarga ,, brom “ berishadimi ? asab sistemasi zaiflashgan bemorga masalan, bu kasallikning eng ko`zga ko`ringan …

4 / 1

m tanimaydigan yosh kimyogar a. j. balarga ( 1802 – 1876 ) nasib etgan . 1826 – yilda parij ilmiy jurnallarining birida kimyogar balarning yangi modda kashf etganligi to`g`risidagi maqolasi paydo bo`ladi. a . balar bu kashfiyotni ochganda 23 yoshda edi . u suv o`ti bo`lgan sho`r ko`l suvini kraxmali bo`lgan xlorli suv bilan ishlaganida ma’lum vaqtdan keyin suyuqlikda ikki qavat : biri ( pastdagisi ) ko`k, boshqasi ( yuqoridagisi ) esa to`q sariq rangli qatlam paydo bo`lgan . a. balar yuqori qavatda yo yod bilan xlorning birikmasi, yoki hali noma’lum bo`lgan yangi element bor, degan fikirni aytadi. unga birinchi fikir extimolga yaqinroq bo`lib tuyiladi. u bu moddaning elementlariga, ya’ni yod bilan xlorga parchalash usulini topishga kirishib juda ko`p tajribalar qiladi, lekinhech bir natijaga erishmaydi. shundan so`ng yuqori qavatda yangi, hali hechkim bilmaydigan element mavjudligiga ishonch hosil qiladi va bu elementni ,, murid “ deb atadi. 1825 – yilning 30 …

5 / 1

bu qanday sodir bo`lgan edi ? b. kurtua fransiyaning jon shtatidagi o`zining zavodida kalili se`ilitra olish bilan shug`ullanar edi. u dengiz suvi ko`tarilganda fransiya qirg`og`iga ko`plab chiqarib tashlanadigan dengiz suv o`ti kulidan olinadigan mahsulotda temir va mis idishlarini ,, yeydigan “ qandaydir modda borligini sezgan edi. biroq, suv o`ti kulidagi bu moddan qanday ajratib olishni kurtuani o`zi ham, zavod xodimlari ham bilishmas edi. bir tasodif buyuk kashfiyotning ochilishiga sabab bo`ldi. aytishlaricha zavodning selitra ishlab chiqariladigan xonasiga mushuk kirib qoladi. kurtua ishchilarga bu mushukni tutib olishni buyuradi. shunda mushuk qochib behosdan sulfat kislota solingan idishni selitra ishlab chiqaradigandan keyin qolgan tuz qoldig`i ustiga ag`darib yuboradi. qarabsizki, ajoyib hodisa ro`y beradi, aralashmadan to`satdan quruq binafsha rangli bug` ajralib chiqib, butun xonani egallaydi. sunday qilib, yangi element yod kashf etildi. yangi modda element sifatida tan olinib gey – lyussak uni yod deb, devi esa yodid deb atadi. bu element jahonning barcha mamlakatlarida, jumladan, …

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "galogenlar"

inovatsion usullardan va qo`shimcha manbalardan foydalangan holda galogenlar mavzusini o`qitish metodikasi galogenlarning kashf etilish tarixi. ftor ftor (f2) – grekchadan «ftoros» - yemiruvchi degan ma’noni bildiradi. 1866-yil fransuz ximigi anri muassan tomonidan kashf qilingan ,,tutqich bermas '' element ftorning kashf etilish tarixi fojialar bilan to`la. irlandiya fanlar akademiyasining ikki azosi aka – uka tomas noks va georg noks ftorning birinchi qurboni bo`lganlar. ular juda g`alati aparat yasab, plavik shpatidan erkin ftor olmoqchi bo`ldilar, lekin buning iloji bo`lmadi. tez orada tomas noks kuchli zaharlanish natijasida vafot etadi, ukase esa ishlash qobiliyatini yo`qotadi. navbatdagi qurbon bryussellik kimyogar p. lakeyt edi, u aka – uka nokslar tajribasi oqibatini bila turib, t...

This file contains 1 page in DOCX format (1.7 MB). To download "galogenlar", click the Telegram button on the left.

Tags: galogenlar DOCX 1 page Free download Telegram