aholining yosh jinsiy va oilaviy tarkibi

DOC 7 pages 50.5 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 50.5 KB

File type DOC

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

aholining yosh jinsiy va oilaviy tarkibi aholining yosh jinsiy va oilaviy tarkibi r e j a: 1. aholi soni. 2. aholi tarkibi to’g’risida tushuncha. 3. aholining jinsiy tarkibi. 4. aholining yosh va oilaviy tarkibi aholi soni - ma’lum hudud yoki aholi guruhidagi kishilarning miqdoriy ifodasidir. demografiyada aholi soni, eng umumiy va asosiy ko’rsatkich bo’lib, aniq bir davrdagi aholi miqdorini anglatadi. statistik manbalarda aholi soni ma’lum bir chisloga (1-yanvar.1 iyul yoki 31 dekabr) keltiriladi. masalan, o’zbekeiston aholisi 1991 yil 1 yanvarda 20708,2 mingni, 2000 yil 1 yanvarda esa 24487,7 mingni tashkil etdi. bu ko’rsatkichlarni butun yil uchun qabul qilib bo’lmaydi, chunki yil davomida, ya’ni 1 yanvardan 31 dekabrga qadar aholi soni tug’ilish va o’lim hisobiga muntazam o’zgarib turadi. har bir xudud aholi sonini o’rganganda, uni doimiy (shu hududda doimiy ro’yxatga olingan) va mavjud real (tekshirilayotgan davrda shu hududda ma’lum muddat yashayotgan) aholiga ajratiladi. demografik gadqiqotlar olib borishda nazariy aholi soni, hamda …

2 / 7

’rtacha yillik aholi soni hisoblash uchun shu, kalendar yilining boshidagi va keyingi kalendar yilning boshidagi aholi soni qo’shilib ikkiga bo’linadi va o’rganilayotgan yil uchun o’rtacha aholi soni aniqlanadi. buning uchun 1999 yil 1 yanvardagi va 2000 yil 1 yanvardagi aholi sonlarini qo’shib ikkiga bo’linadi. (r1999+r2000:2) aholi soni xaqidagi aniq ma’lumotlar aholi ro’yhati o’tkazish yo’li bilan to’planadi. aholi ro’yxatlari orasidagi davr uchun, esa har yilgi tug’ilish, o’lim va migratsiya jarayonlarini e’tiborga olgan xolda aholi soni maxsus uslublar yordamida hisoblanadi. demografik jarayonlarni o’rganishda aholining yosh-jinsiy, nikoh va oilaviy tarkibi muxim omil xisoblanadi. ahoteining jinsiy tarkibi nikohga kirish va aholining oilaviy tarkibining shakllanishida asosiy demografik zamindir. demografiyada jinslar munosabatini aniqlashda ikki xil ko’rsatkich qo’llaniladi. 1. jami aholi tarkibida jinslar salmog’ifoiz hisobida. masalan, 2000 yil o’zbekistonda jami aholi 24582,8 ming kishini tashkil etadi. ulardan erkaklar 12232,7 va ayollar 12350,1. ushbu ko’rsatkichlar asosida jami aholi tarkibida erkaklar 49,8 foizni, ayollar esa 50,2 foizni tashkil etishini …

3 / 7

. aholining yosh tarkibi-ijtimoiy-iktisodiy va demografik jarayonlarni o’rganish maqsadida aholining yosh guruhlarga bo’tshnishidir. aholi yosh guruhlari va demografik jarayonlar o’zaro uzviy bog’liq holda shakllanadi. aholi tarkibida yoshlar (0-9, 101-19,20 - 29 yoshida) salmog’ining yuqoriligi nikoh va tug’ilish kabi demografik jarayonlarga ijobiy ta’sir etadi. ayni paytda tug’ilish yuqori bo’lgan hududlarda bolalar, yoshlar salmog’i yuqori bo’ladi. tug’ilish darajasi past bo’lgan hollarda esa aholi tarkibida qariyalar (60 yosh va undan yuqori) salmog’i yuqori va o’lim hollari ko’proq sodir bo’ladi. demografik nuqtai nazardan yondashganda aholining bugungi yosh tarkibi kechagi aholi takror barpo bo’lishining natijasi va kelajakdagi demografik rivojlanishning asosi bo’lib xizmat qiladi. aholi yosh tarkibini o’rganganda aholining alohida har bir yoshlarga (0,1,2,3,4,5 . . .100 va undan yuqori) besh yillik yosh guruhlariga (10-14 , 15-19...) va uch yirik-yirik guruhlariga (0-14, 15-59, 60 va undan yuqori) ajratiladi. aholi yosh tarkibi demografiyada asosiy o’rganish ob’ekti sifatida o’z kelib chiqish va rivojlanishiga ega. ushbu rivojlanishni quyidagi yo’nalishlarga …

4 / 7

vosita ta’sir etadi. xx asrning boshlarida shved olimi g.sundberg tomonidan aholi yosh tarkibining uch turi ajratilgan 1) progressiv yosh tarkibi-aholi tarkibida bolalar (0-14 yosh) salmog’i yuqori bo’ladi va aholi o’sishiga olib keladi. 2) statsionar yosh tarkibi-aholi tarkibida bolalar va qariyalar (60 yosh va undan yuqori) salmog’i deyarli teng bo’ladi, bunday yosh tarkibi aholi o’sishida asosiy omil bo’la olmaydi. 3) regressiv yosh tarkibi-aholi umumiy sonida qariyalar salmog’i bolalarga nisbatan yuqori bo’ladi, aholi takror barpo bo’lishi qisqarib aholining qarish jarayoni ro’y beradi. aholining qarish jarayoni-tug’ilishning kamayib ketishi va aholi o’rtacha umr ko’rishi muddatini uzayish hisobiga aholi tarkibida qariyalar (60 yosh va undan yuqori) salmog’ini oshib borishidir. aholining nikohda turish tarkibi-aholining jinsiy va yosh guruhlarining nikohda turish holati bo’yicha taqsimlanishi. nikoxda turishi asosan yosh guruhlari bo’yicha o’rganilganligi uchun ham ko’p adabiyotlarda aholining «nikoh-yosh tarkibi» ham deyiladi. aholining nikoh holati bo’yicha asosiy manba aholi ro’yhati ma’lumotlari hisoblanadi. aholi ro’yhati o’tkazilayotganda aholi nikohda turuvchilar va …

5 / 7

n birga oila a’zosi bo’lib yashovchilar. 2. oiladan alohida, lekin oila bilan muntazam aloqani saqlab qolgan holda yashovchilar. 3. yolg’iz yashovchilar. o’zbekistonda aholining oilaviy xolatiga oid to’laroq statistik ma’lumotlar 1939 yilda o’tkazilgan aholi ro’yhatlari ma’lumotlaridan boshlab mavjuddir. ushbu ma’lumotlar ko’rsatishicha 1939 yilda o’zbekiston aholisining 93,3 foizi oila a’zosi bo’lib, oila bilan birga 6,7 foizi esa oiladan alohida yashaganlar. agar bu ko’rsatkichlar 1989 yil o’tkazilgan aholi ro’yxati ma’lumotlari bilan solishtirilsa respublika aholisining oilaviy tarkibida katta ijobiy o’zgarishlar bo’lgani ma’lum bo’ladi. chunki 1939-1989 yillarda aholining oila a’zosi bo’lib, oila muxitida yashovchi qismi 2 foizga ko’paydi va jami aholining 95,3 foizini tashkil etdi. yolg’iz yashovchilar esa, deyarli ikki marta kamaydi. aholining oilaviy tarkibi deganda oila a’zosi bo’lib yashovchi aholining oila turlari bo’yicha taqsimlanishi tushuniladi1. axolining oilaviy tarkibini ifodalovchi asosiy ko’rsatkichlar aholining oila kattaliklari, ya’ni oilada yashovchi kishilar miqdoriga qarab va oilaning ijtimoiy guruhlari bo’yicha taqsimlanishidir. adabiyotlar ro‘yxati 1.o‘zbekiston respublikasi konstitutsiyasi. t., "o‘zbekiston 2009 …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "aholining yosh jinsiy va oilaviy tarkibi"

aholining yosh jinsiy va oilaviy tarkibi aholining yosh jinsiy va oilaviy tarkibi r e j a: 1. aholi soni. 2. aholi tarkibi to’g’risida tushuncha. 3. aholining jinsiy tarkibi. 4. aholining yosh va oilaviy tarkibi aholi soni - ma’lum hudud yoki aholi guruhidagi kishilarning miqdoriy ifodasidir. demografiyada aholi soni, eng umumiy va asosiy ko’rsatkich bo’lib, aniq bir davrdagi aholi miqdorini anglatadi. statistik manbalarda aholi soni ma’lum bir chisloga (1-yanvar.1 iyul yoki 31 dekabr) keltiriladi. masalan, o’zbekeiston aholisi 1991 yil 1 yanvarda 20708,2 mingni, 2000 yil 1 yanvarda esa 24487,7 mingni tashkil etdi. bu ko’rsatkichlarni butun yil uchun qabul qilib bo’lmaydi, chunki yil davomida, ya’ni 1 yanvardan 31 dekabrga qadar aholi soni tug’ilish va o’lim hisobiga muntazam o’zgarib tura...

This file contains 7 pages in DOC format (50.5 KB). To download "aholining yosh jinsiy va oilaviy tarkibi", click the Telegram button on the left.

Tags: aholining yosh jinsiy va oilavi… DOC 7 pages Free download Telegram