bir va ikki optik elektronli atomlar 3

PDF 11 pages 822.6 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 822.6 KB

File type PDF

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

reja: i.kirish 1.atom tuzilishi va optik elektronlarning roli 2.bir va ikki optik elektronli atomlarning tahlili 3.bir va ikki optik elektronli atomlarning o`xshashliklari va farqlari ii.xulosa kirish 1.atom tuzilishi va optik elektronlarning roli atom tuzilishi – moddalarni tashkil etuvchi eng kichik zarracha bo‘lib, u protonlar, neytronlar va elektronlardan tashkil topgan. atom moddaning kimyoviy xossalarini saqlagan holda bo‘linmas zarracha sifatida ta’riflanadi. atom tuzulishi quyidagicha: 1. atom yadrosi atomning markazida joylashgan, protonlar va neytronlardan iborat zaryadlangan kichik soha.  protonlar: musbat zaryadlangan zarrachalar. ularning zaryadi +e va massasi taxminan 1.67×10−27kg (1 atom massasi birligi, amu).  neytronlar: elektron neytral, ya’ni zaryadsiz zarrachalar. ularning massasi protonlar massasi bilan deyarli teng.  yadroning kattaligi: atomning umumiy o‘lchamiga nisbatan juda kichik (taxminan 10^(- 15)m ) bo‘ladi. yadro tarkibi:  protonlar soni atom raqamini (z) bildiradi va bu elementning kimyoviy tabiatini belgilaydi.  protonlar va neytronlarning umumiy soni nuklonlar deb ataladi va bu massa soni (a)ni beradi. …

2 / 11

o "puding modeli" sifatida ham tanilgan. atom musbat zaryadlangan massa ichida elektronlar joylashgan. 2. rezerford modeli (1911-yil): o oltin folga tajribasi asosida yadro tushunchasi kiritildi. o atomning katta qismi bo‘shliqdan iborat bo‘lib, yadro markazida joylashadi, elektronlar esa uning atrofida harakatlanadi. 3. bor modeli (1913-yil): o elektronlar yadro atrofida aniq orbitallarda harakat qiladi va energiya miqdori kvantlanadi. 4. kvant-mexanik modeli (1926-yil): o zamonaviy model bo‘lib, shryodinger tenglamalari asosida yaratilgan. o elektronlar yadro atrofida aniq joylashmagan, faqat ularning joylashuv ehtimolligi mavjud elektron buluti tushunchasi kiritilgan. atomning tuzilishini tasvirlash uchun misol: kremniy atomining tuzilishi (si,z=14):  yadro: 14 ta proton va neytronlar (taxminan 14 ta neytron).  elektron qobig‘i: 14 ta elektron quyidagicha taqsimlanadi: o k-qobiq: 2 elektron. o l-qobiq: 8 elektron. o m-qobiq: 4 elektron.  tashqi qobiqdagi 4 ta elektron valent elektronlar bo‘lib, ular kremniyning kimyoviy xossalarini belgilaydi. atomning tuzilishi va unda joylashgan elektronlarning harakati kvant mexanikasi qonunlariga asoslangan. atomlar yadrosi …

3 / 11

ektron o‘tishlari tufayli yorug‘lik yutish va chiqarish hodisalari sodir bo‘ladi. bir optik elektronli atomlarga misol qilib vodorod(h) atomini ko`rib chiqishimiz mumkin.uning atomi eng sodda atom hisoblanib uning bitta elektroni n=1 sathda joylashgan bo`1adi. vodorod atomi yadro va uning atrofida aylanadigan elektrondan iborat. elektron va yadro protonlari orasidagi elektromagnit kuch elektron uchun har birining oʻz energiyasiga ega boʻlgan kvant holatlar toʻplamiga olib keladi. bu holatlar vodorod atomining bor modelida yadro atrofidagi alohida orbitalar sifatida tasvirlangan. har bir energiya darajasi yoki elektron qobiq rasmda koʻrsatilganidek harakatlanadi, n butun son bilan belgilanadi. keyinroq, bor modeli kvant mexanikasi bilan almashtirildi, bunda elektron orbita emas, balki atom orbitalini egallaydi, lekin vodorod atomining ruxsat etilgan energiya darajalari avvalgi nazariyadagi kabi oʻzgarishsiz qoldi. spektral emissiya hodisasi elektron yuqori energiya holatidan pastroq energiya holatiga oʻtganda yoki sakrab oʻtganda sodir boʻladi. ikki holatni farqlash uchun quyi energiya holati odatda n′, yuqori energiya holati esa n sifatida belgilanadi. chiqarilgan fotonning …

4 / 11

ziqlari mavjud. ushbu emissiya chiziqlari juda nozik oʻtishlar kabi juda kam uchraydigan atom hodisalariga mos keladii. nozik struktura, shuningdek, relyativistik tuzatishlar tufayli bitta spektral chiziqlar ikki yoki undan koʻp yaqin guruhlangan ingichka chiziqlar sifatida paydo boʻlishiga olib keladi. ikki optik elektronli atomlar – bu atomlar tashqi (valent) qobig‘ida ikki valent elektronga ega bo‘lgan atomlardir. ushbu elektronlar optik o‘tishlarda ishtirok etadi va yorug‘lik yutish yoki chiqarishga sabab bo‘ladi. ikki optik elektronli atomlar ikki valent elektronining o‘zaro ta’siri tufayli bir optik elektronli atomlarga qaraganda murakkabroq bo‘ladi. bu atomlarning energiya sathlari va o‘tishlari bir- biriga bog‘langan. ikki optik elektronli atomlarga misollar: 1. gely (he) – ikki valent elektroni bor eng oddiy ikki elektronli atom. 2. berilliy (be) – valent qobig‘ida ikki elektron bor. elektronlar energiya sathlari va orbitallarda pauli prinsipi va xund qoidalari asosida joylashadi. masalan,geliy atomining elektron konfiguratsiyasi: he:1s^2 bu yerda: 1s- birinchi energiya sathidagi orbital. ^2 – ushbu orbitalda ikki elektron …

5 / 11

italga avval bittadan elektron joylashgan. spinlar parallel bo‘lib, energiya eng past holatda saqlanadi. 2. kislorod (o) atomining elektron konfiguratsiyasi kislorod atomining elektron konfiguratsiyasi: 1s^2 2s^2 2p^4. 2p-orbitalda 4 ta elektron joylashishi kerak. elektronlar quyidagicha joylashadi: px(↑↓) py(↑) pz(↑) bunda: avval 3 ta suborbitalga bittadan elektron joylashgan. keyin px-orbitallardan biriga ikkinchi elektron qarama-qarshi spin bilan joylashgan. 3.bir va ikki optik elektronli atomlarning o`xshashliklari va farqlari: bir va ikki optik elektronli atomlar kvant mexanikasi qonunlari asosida o‘rganiladi va ularning energiya sathlari, elektron konfiguratsiyasi hamda optik o‘tishlari tadqiq qilinadi. quyida ularning o‘xshashliklari va farqlari batafsil tahlil qilinadi. 1. o‘xshashliklari 1. kvant mexanikasi qonunlariga bo‘ysunish o har ikkala turdagi atomlar kvant mexanikasining asosiy qonunlari, jumladan schrödinger tenglamasi, pauli prinsipi va xund qoidasi asosida tushuntiriladi. o elektronlar energiya sathlari va orbitallarda kvant sonlariga ko‘ra joylashadi. 2. optik o‘tishlar o bir va ikki optik elektronli atomlarda optik o‘tishlar (yorug‘lik yutilishi yoki chiqarilishi) sodir bo‘ladi. o elektronlar …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bir va ikki optik elektronli atomlar 3"

reja: i.kirish 1.atom tuzilishi va optik elektronlarning roli 2.bir va ikki optik elektronli atomlarning tahlili 3.bir va ikki optik elektronli atomlarning o`xshashliklari va farqlari ii.xulosa kirish 1.atom tuzilishi va optik elektronlarning roli atom tuzilishi – moddalarni tashkil etuvchi eng kichik zarracha bo‘lib, u protonlar, neytronlar va elektronlardan tashkil topgan. atom moddaning kimyoviy xossalarini saqlagan holda bo‘linmas zarracha sifatida ta’riflanadi. atom tuzulishi quyidagicha: 1. atom yadrosi atomning markazida joylashgan, protonlar va neytronlardan iborat zaryadlangan kichik soha.  protonlar: musbat zaryadlangan zarrachalar. ularning zaryadi +e va massasi taxminan 1.67×10−27kg (1 atom massasi birligi, amu).  neytronlar: elektron neytral, ya’ni zaryadsiz zarrachalar. ula...

This file contains 11 pages in PDF format (822.6 KB). To download "bir va ikki optik elektronli atomlar 3", click the Telegram button on the left.

Tags: bir va ikki optik elektronli at… PDF 11 pages Free download Telegram