bir va ikki optik elektronli atomlar 4

PDF 13 pages 352.2 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 352.2 KB

File type PDF

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti fizika fakulteti yadro fizikasi kafedrasi atom fizikasi fanidan mustaqil ish mavzu: bir va ikki optik elektronli atomlar talaba: f-2202 janibek maratov o‘qituvchi: yadro fizikasi kafedrasi dotsenti – muqaddas mamayusupova reja: kirish 1:optik elektronlar 2.bir optik elektronli atomlar 3.ikki optik elektronli atomlar 4. bir va ikki optik elektronli atomlarning ilmiy va texnologik ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish atomlar moddiy olamning asosiy qurilish bloklari bo‘lib, ular turli xil xususiyatlarga ega. atomlarning tuzilishini va xususiyatlarini o‘rganishda elektronlarning soni va joylashuvi muhim ahamiyat kasb etadi. elektronlarning atom ichida qanday taqsimlanganini tushunish orqali biz ularning kimyoviy xossalari va fizikaviy xatti-harakatlarini izohlashimiz mumkin. shu ma’noda, atomlar ikki asosiy turga bo‘linadi: bir elektronli va ko‘p elektronli atomlar. bir elektronli atomlar – bu tashqi qatlamida faqat bitta elektronga ega bo‘lgan atomlardir. bunday atomlar oddiy tuzilishga ega bo‘lib, ularning misollari sifatida vodorod, lity, natriy kabi …

2 / 13

rda qo‘llanilish imkoniyatlarini kengaytirishga yordam beradi. optik elektronlar optik elektronlar — bu atomning tashqi qobig‘ida joylashgan va yorug‘lik (elektromagnit to‘lqinlar) bilan o‘zaro ta’sirga kirishadigan elektronlardir. optik elektronlar atomlar va molekulalar tomonidan yorug‘likni yutib olish yoki chiqarishda ishtirok etadi. ular atomning energetik darajalarining yuqori qismlarida joylashgan bo‘lib, yoritish yoki boshqa elektromagnit nurlanish bilan o‘zaro ta’sir qilish orqali energiya olishi yoki chiqarishi mumkin. optik elektronlarning xususiyatlari: yorug‘lik bilan o‘zaro ta’sir – optik elektronlar energiya olish va chiqarishda yorug‘likni yutish (absorbsiyalash) yoki foton chiqarish (emissiya) jarayonlarida ishtirok etadi. elektronlar bir energiya darajasidan boshqasiga o‘tish orqali fotonlarni chiqaradi yoki yutadi. bu jarayon optik nurlanishning (ko‘rinadigan yorug‘lik yoki infraqizil) hosil bo‘lishiga olib keladi. energiya darajalari o‘rtasidagi o‘tish – optik elektronlar atomning tashqi (valent) qobig‘ida joylashadi va ularda yuqori energiya darajalariga o‘tish imkoniyati mavjud. ular bu o‘tishlarni faqat aniq energiya miqdori bilan amalga oshirishi mumkin, ya’ni bu o‘tish kvantlashgan bo‘ladi. spektral xususiyatlar – optik elektronlarning energiya …

3 / 13

rning kimyoviy tarkibi aniqlanishi mumkin. lazer texnologiyalari: optik elektronlar lazer qurilmalari va boshqa optik qurilmalarda ishlaydi. yorug‘likning chiqarilishi va yig‘ilishi jarayonlarida ular asosiy rol o‘ynaydi. astrofizika: yulduzlar va boshqa osmon jismlarining spektri tahlil qilinadi va bu orqali ularning tarkibi, harorati va boshqa xususiyatlari aniqlanadi. elektron va optik elektron o‘rtasidagi asosiy farqlar quyidagicha: elektron – atom tarkibidagi elementar zarracha bo‘lib, manfiy zaryadga ega. u atomning barcha energiya darajalarida (yadro atrofidagi ichki va tashqi qobiqlarda) joylashadi. elektron barcha atomlarning asosiy tarkibiy qismidir. massasi juda kichik 9.1 × 10-31 kg, zaryadi -1.6 × 10⁻¹⁹ c. kimyoviy bog‘lanishlarda va elektr o‘tkazuvchanlikda ishtirok etadi. atomning umumiy elektr zaryadini belgilaydi. atomning kimyoviy xossalari va fizik xususiyatlarini shakllantiradi. optik elektron – faqat tashqi yoki valent qobiqda joylashadi. yorug‘likni yutib, yuqori energiya darajasiga o‘tishi yoki past energiya darajasiga qaytishi natijasida fotonlarni chiqaradi. atomning spektral xususiyatlarini aniqlaydi. kimyoviy reaksiyalarni boshlashda ishtirok etadi. yorug‘lik bilan o‘zaro ta’sirni va spektral tahlilni …

4 / 13

fatiga ulanishlar, yorug’likning udulmasi va quvvatlash bilan natija berilmoqda, bu atomlarning spektroskopik xususiyatlarini shakllantiradi. ushbu referatda optik elektronli atomlarning tuzilishi, fizik xususiyatlari, spektral xatti-harakatlari va ularning ilmiy va amaliy qo’llanilishi keng yoritiladi. mavzuni chuqur o’rganish orqali ushbu tizimlarning oddiylikka qaramay, ilmiy tadqiqotlarda naqadar muhim ekanini ko’rsatamiz. optik elektronli atomlarning xossalariga koʻra bir necha turlari mavjud. lekin biz asosiy turlaridan bir va ikki optik elektonli atomlarni koʻrib chiqamiz. bu elektronlarning energiya darajasidagi zichligi va ularning optik xatti-harakatlarini tasvirlaydi. bir optik elektronli atomlar bir optik elektronli atomlar – tashqi qobig’ida faqat bitta elektron bor atomlar. tashqi qobiqdagi elektron atomning kimyoviy va optik xossalarini belgilaydi. bunday atomlarning strukturasi fundamental fizikaviy model sifatida juda muhim ahamiyatga ega. bunday atomlar kimyoviy reaksiyalarda boshqa atomlar bilan oson bog‘lana oladi, chunki tashqi qobig‘idagi yagona elektronini boshqa atomlarga berish yoki ulardan olish orqali barqaror energiya holatiga intiladi. shu sababli, bir optik elektronli atomlar yuqori reaktivlikka ega bo‘lib, ko‘pincha …

5 / 13

ktron yadroning elektromagnit maydoni bilan bog‘langan. vodorod (h): bitta proton va bitta elektrondan iborat. lity (li): tashqi qatlamidagi yagona elektron 2s orbitada joylashgan. natriy (na): yagona valens elektroni 3s orbitada bo‘ladi. xususiyatlari: sodda kvant mexanik modeli: bir optik elektronli atomlar uchun kvant mexanikasi asosida hisoblashlar osonroq. ularning energiya darajalari schrödinger tenglamasi orqali aniq ifodalanishi mumkin. kimyoviy xossalari: tashqi qatlamidagi bitta elektronni yo‘qotish oson bo‘lgani sababli, ular yuqori reaktivlikka ega. ular odatda musbat ionlar (kationlar) hosil qiladi. masalan, na → na⁺ + e⁻. spektral tahlil: bir optik elektronli atomlarda elektron energiya darajalari o‘rtasida sakrash amalga oshganda yorug‘lik nurlari yutiladi yoki chiqariladi. bu hodisa emis-sion va absorpsion spektrlar hosil bo‘lishiga sabab bo‘ladi. masalan, vodorod atomining spektri balmer seriyasi sifatida mashhur. ionlashish energiyasi: yagona elektronni yadro tortish kuchidan ajratib olish uchun kerak bo‘lgan energiya (ionlashish energiyasi) ancha past bo‘ladi. bu ularning kimyoviy reaktivligini oshiradi. qo‘llanilishi: fizika va kvant mexanikasi tadqiqotlari: bir optik elektronli …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bir va ikki optik elektronli atomlar 4"

o‘zbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mirzo ulug‘bek nomidagi o‘zbekiston milliy universiteti fizika fakulteti yadro fizikasi kafedrasi atom fizikasi fanidan mustaqil ish mavzu: bir va ikki optik elektronli atomlar talaba: f-2202 janibek maratov o‘qituvchi: yadro fizikasi kafedrasi dotsenti – muqaddas mamayusupova reja: kirish 1:optik elektronlar 2.bir optik elektronli atomlar 3.ikki optik elektronli atomlar 4. bir va ikki optik elektronli atomlarning ilmiy va texnologik ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish atomlar moddiy olamning asosiy qurilish bloklari bo‘lib, ular turli xil xususiyatlarga ega. atomlarning tuzilishini va xususiyatlarini o‘rganishda elektronlarning soni va joylashuvi muhim ahamiyat kasb etadi. elektronlarning atom ichida qanda...

This file contains 13 pages in PDF format (352.2 KB). To download "bir va ikki optik elektronli atomlar 4", click the Telegram button on the left.

Tags: bir va ikki optik elektronli at… PDF 13 pages Free download Telegram