ayirish sistemasi anotomiyasi

PDF 28 pages 4.3 MB Free download

28 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.3 MB

File type PDF

Pages 28

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 28

ayirish sistemasi anatomiyasi medical self study ayirish sistemasi buyrak siydik nayi siydik pufagi siydik chiqarish kanali by mansur otamurodov ren systema urinaria - siydik ayirish sistemasiga bir juft buyrak, bir juft siydik nayi, siydik pufagi va siydik chiqarish kanali kiradi. ren - buyrak ✓ juft, taqasimon organ, retroperitoneal ✓ uzunligi 10-12 sm, eni 5-6 sm, qalinligi 4 sm atrofida ✓ og’irligi - har biri 120-200 g gacha ✓ rangi to’q-jigarrang funksiyalari haqida qisqacha: ✓ asosiy vazifasi qondan siydik filtratsiya qilish ✓ kislota-asos muvozanatini ta’minlash ✓ qon bosimi va hajmini regulyatsiya qilish ✓ ba’zi gormonlar sintezlanadi ✓ d vitamini metabolizmida qatnashadi ✓ elektrolitlar balansini regulyatsiya qilish i. golotopiyasi • qorin bo’shlining bel sohasida - regio lumbalisda joylashgan. vesica urinaria ureter uretra klinik ahamiyati • nefroptoz - buyrak tushishi, ya’ni, buyrakning fiksation apparati buzilishi natijasida uning bel sohasidan chanoq bo’shlig’igacha tushishi natijasida yuzaga keladigan kasallik • ektopik buyrak - buyrakning tug’ma anormal …

2 / 28

si - ko’ndalang chambar ichak tutqichi ildizi chap buyrak old yuzasiga tegib turadi (bevosita emas!): • glandula suprarenalis • ventriculus • pancreas • jejunum • lien - taloq • flexura coli sinstra • radix mesocoli transversi - ko’ndalang chambar ichak tutqichi ildizi ikkala buyrakning orqa yuzasiga tegib turadi ( ikkalasida ham bir xil): • diafragma • m.psoas major • m.quadratus lumborum • m.transversus abdominis klinik ahamiyatiga misol: psoas simptomi - ko’plab kasalliklarda, jumladan, piyelonefrit og’ir kechganda jarayon buyrak atrofi kletchatkasiga (paranefrit) undan m.psoas majorga o’tishi mumkin. bunda chanoqqa, tizzaga, dumbaga tarqaladigan og’riq va yurishda qiynalish kuzatiladi. iv. makroskopik strukturalari buyrak qoplamalari 1. capsula fibrosa • buyrakni tashqi tomondan qoplab turadi, qattiq yopishmagan, faqat buyrak jomiga va qon tomirlarga mustahkam yopishadi 2. capsula adiposa • yog’ kapsulasi, buyrakni o’rab turadi, fibroz kapsuladan keyingi ,,qoplama’’ • buyrak fassiyasi bilan o’ralgan bo’ladi 3. fascia renalis • buyrakni o’rab turadi, capsula adiposadan keyingi ,,qoplama’’ …

3 / 28

i tuzilishi yuzalari: 1. facies anterior - yumaloqroq 2. facies posterior - yassilashgan qirralari: 1. margo medialis - botiq 2. margo lateralis - qavariq qutblari: 1. extremitas superior - o’tkirroq 2. 2.extremitas inferior - kengroq va yumaloq klinik ahamiyatiga misollar: taqasimon buyrak - buyrakning tug’ma pastki qutblarining qo’shilganligi. fiziologik jihatdan normal, anatomik jihatdan ,,noqulay’’. travmaga moyil, homiladorlarda ko’proq bosiladi. segmentlari: • buyraklar 5 tadan segmentga ega • har biri alohidalashgan qon o’zaniga ega o segmentum superius o segmentum superius anterius o segmentum inferius anterius o segmentum inferius o segmentum posterius buyrak sinusi - sinus renalis ( sinus - qo’ltiq, qo’yin, bo’shliq ma’nosini beradi) • buyrakning medial qirg’og’idagi chuqurlik bolib, yog’ kletchatkasi bilan to’lgan • yog’ kletchatkasi orasida quyidagi strukturalar bo’ladi: o qon tomirlar o limfa tomirlar o nervlar o katta va kichik buyrak kosachalari o buyrak jomi buyrak oyoqchasi - crus renalis • sinus renalisda joylashgan bo’lib, buyrak arteriyasi, venasi, …

4 / 28

luta - to’qroq rangli qismi, unda buyrak tanachasi va proksimal hamda distal egri bugri kanalchalar joylashgan medulla renalis • mag’iz qismi, markazda joylashgan. • buyrak piramidalari, pyramides renaleslardan iborat. • malpigi piramidalari deb ham ataladi, piramidalar soni 15-20 ta atrofida • piramidalar quyidagi qismlardan iborat: o basis pyramis - asosi, buyrakning po’stloq qismi tomonida o apex pyramis - uchi, buyrak sinusiga qaragan ▪ apexda papilla renalis bo’ladi, buyrak kosachalariga ochiladi • mag’iz qavatda quyidagi tuzilmalar joylashgan: o genu ansae nephroni - nefron qovuzlog’i tizzasi o tubuli renales colligens - yig’uvchi buyrak naylari o ductuli papillares - so’rg’ich yo’llari lobus renalis - buyrak bo’lagi • buyrak piramidasi va unga birikkan po’stloq moddasidan • iborat bo’lib, bo’laklararo qon tomirlar bilan chegaralangan • 2-4 ta bo’lak bitta segmentni hosil qiladi lobulus corticalis - po’stloq bo’lakchasi • po’stloq moddaning piramyslar orasidagi pars radiata qismi hisoblanadi. • pars radiata pars convoluta qismi bilan o’ralgan • …

5 / 28

log’i quyidagi qismlardan iborat: a. pars descendens - tushuvchi qism, yo’g’on va ingichka qismlarni o’z ichiga oladi b. genu ansae nephroni - genli qovuzlog’i tizzasi (tepaga qayriladi) c. pars ascendens - ko’tariluvchi qism, , yo’g’on va ingichka qismlarni o’z ichiga oladi genli qovuzlog’ida reabsorbsiya sodir bo’ladi, natijada ikkilamchi siydik hosil bo’ladi 4. tubulus renalis contortus distalis - distal egri-bugri buyrak kanalchasi - yig’uvchi naylarga davom etadi. nefron turlari 1. yukstaglomerular nefronlar (po’stloq nefronlari) - nephroni corticales juxtaglomerulares • po’stloqning tashqi zonasida joylashgan • jami nefronlarning 80% ini tashkil etadi 2. yukstamedullar nefronlar - nephroni juxtamedullares • po’stloqning ichki zonasida, mag’iz modda chegarasida joylashgan • jami nefronlarning 20% ini tashkil qiladi • glomerulusi nisbatan kattaroq bo’ladi • vas afferens va vas efferens diametri bir xil bo’ladi • genli qovuzlog’i uzun bo’lib apex pyramidis gacha tushadi, yukstaglomerular nefronlarda esa genli qovuzlog’i basis pyramidis ro’paralarida joylashadi • vas afferens kanalcha atrofi kapillar to’ri …

Want to read more?

Download all 28 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ayirish sistemasi anotomiyasi"

ayirish sistemasi anatomiyasi medical self study ayirish sistemasi buyrak siydik nayi siydik pufagi siydik chiqarish kanali by mansur otamurodov ren systema urinaria - siydik ayirish sistemasiga bir juft buyrak, bir juft siydik nayi, siydik pufagi va siydik chiqarish kanali kiradi. ren - buyrak ✓ juft, taqasimon organ, retroperitoneal ✓ uzunligi 10-12 sm, eni 5-6 sm, qalinligi 4 sm atrofida ✓ og’irligi - har biri 120-200 g gacha ✓ rangi to’q-jigarrang funksiyalari haqida qisqacha: ✓ asosiy vazifasi qondan siydik filtratsiya qilish ✓ kislota-asos muvozanatini ta’minlash ✓ qon bosimi va hajmini regulyatsiya qilish ✓ ba’zi gormonlar sintezlanadi ✓ d vitamini metabolizmida qatnashadi ✓ elektrolitlar balansini regulyatsiya qilish i. golotopiyasi • qorin bo’shlining bel sohasida - regio lumbalis...

This file contains 28 pages in PDF format (4.3 MB). To download "ayirish sistemasi anotomiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ayirish sistemasi anotomiyasi PDF 28 pages Free download Telegram