temir va uning birikmalari

PPTX 11 pages 190.4 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 190.4 KB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

powerpoint presentation temir va uning birikmalari reja : 1. temir gruppachasi elementlarining umumiy tavsifi 2. temir – olinishi, xossalari, birikmalari d. i. mendeleyev davriy sistemasining sakkizinchi gruppa yenaki gruppacha elementlari katta davrning urta qismlariga joylashgan uchta triadani uz ichiga oladi. bular: temir-te, kobalt-co, nikel-ni birinchi triada : ruteniy-ru, rodiy-rh, palladiy-pd ikkinchi triada: osmiy-os, iridiy-ir, platina-pt uchinchi triadani tashqil qiladi. bu triadalar to'rtinchi, beshinchi,oltinchi davrlarda joylashgan. bular barchasi d- elementlar jumlasiga kiradi. birinchi triadadagi elementlar: fe, co, ni o'zaro ximiyaviy xossalari jixatidan o'xshash bo'lgani uchun temir gruppachasi elementlari deyiladi. ikkinchi va uchinchi triadadagi oltita element platina gruppachasi metallari deyiladi. temir gruppachasi elementlari elektron konfigurasiyasi kuyidagicha: temir gruppachasi elementlarining atom og'irliklari, tabiiy barkaror izotoplari, ularning nisbiy miqdori va boshqa konstantalari kuyidagi jadvalda keltirilgan: xossalari fe co ni atom og'irligi yer pustlogidagi og'irlik prosenti atom radiusi ionlanish energiyasi j, (ekv. xisobida) eq2 ionining radiusi, a lar xisobida eq3 ionining radiusi, suyuqlanish xaroratsi normal …

2 / 11

ularning turli komplekslari ma'lum. kompleks birikmalarda bu elementlarning koordinasion sonlari 4 va 6 ga tengdir. bu elementlarning normal elektrod potensiallarining manfiy kiymatlari ђe dan ni ga utganda kamayadi. fe, co, ni-kislorod bilan barkaror birikmalar xosil qiladi. ularning kislorod bilan xosil qilgan birikmalarining barkarorligi fe-co-ni qatorida chapdan ungga tomon bir oz kamayib boradi. fe-co-nining me(oh)2 va me(oh)3 tarkibli gidroksidlari usha metallning tuzlari eritmasiga ishqorlar va oksidlovchilar ta'siridan xosil qilinadi. fe-co-ni nitridlar, umuman unchalik barkaror emas. bulardan eng barkarori fe nitriddir. fe-co-ni ning karbidlaridan (fe3c, co3c, ni3c) fe3c, ya'ni sementit, chuyan va pulatning tarkibiy qismini tashqil qiladi. umuman bu uch metallning karbidlari metall karbidlar deyiladi. fe ning ikkita karbidi bor, biri fe2s ikkinchisi fe3s. fe2s bekaror modda, u tezda parchalanib fe3s ga aylanadi. fe-so-ni ning kuyidagi sulfidlari va fosfidlari mavjud: fes2 cos2 nis2 fe3p co3p ni3p co2s2 ni2s2 fep co3s4 ni3s4 fep2 fes cos nis fe-co-ni da s va r ning bo'lishi …

3 / 11

bo'ladi. 1) temir oksidni vodorod bilan kaytarish: fe2o3 + 3h2 = 3h2o + 2fe bunda xosil qilingan temir kukun xolida bo'lib, u pirofor xossa nomoyon qiladi, ya'ni xavoda uz-uzidan yonadi. 2) temir karbonilni termik parchalash: fe(co)5 ® fe + 5co 3) temir tuzlari (kupincha xloridlar) ning suvdagi eritmalarini elektroliz qilish: fe2+ + 2e ® fe 1, 2 - usullar bilan olingan kukun xolidagi temir presslanib, undan yaxlit metall tayyorlaniladi. temir texnikada asosan pulat, chuyan xolida olinadi. temir tarkibida 1,4% gacha uglerod bulsa chuyan, 0,2-1,7% gacha uglerodli kotishmasi pulat, 0,2% dan kam bulsa yumshoq temir deyiladi. toza temir- ok tusli yaltirok metall: uning moss shkalasidagi qattiqligi uncha yuqori emas (atigi 4.5 ga teng). temir uch shakl uzgarishga ega (a- β- g- va s- temir). a-temir 769os ga kadar ferromagnit xossaga ega. bu kimmatbaxo metallning korroziyadan saklashni kupgina usullari ishlab chiqilgan. kuchlanishlar qatorida temir vodoroddan chapda joylashgan. unga suyultirilgan kislotalar oson ta'sir …

4 / 11

= te3o4 + 4h2 sof kislorodda kizdirilgan temir shiddat bilan yonib, temir kuyundisini xosil qiladi. 3fe + 2o2 = fe3o4 temir kizdirilganda kuyidagi moddalar bilan birikadi: fe + c = fe3c fe + s = fes + 22,8 kkal temir ikki qator birikmalar - fe(ii) va fe(iii) birikmalarni xosil qiladi. temirning ikki xil oksidi bor - fe(ii) oksid feo va fe(iii) oksid fe2o3. tugri temirning aralash oksidi fe3o4(feo?fe2o3) xam ma'lum. bu oksid xam temir kuyundisi deb ataladi. ikki valentli temir birikmalari: 1. feo - temir ikki oksid - kora tusli, asos xossaga ega bo'lib, suvda va ishqorlarda erimaydi. olinishi: fe2o3 + co ® (500os) 2feo + so2 undan tashqari temir (ii) oksalat xavosiz joyda parchalanganda xam feo chiqadi. feo - kislotaldarda erib, fe2q tuzlarini xosil qiladi. masalan: feo + h2so4 = feso4 + h2o 2. fe(oh)2 - feo ga tugri keladigan gidroksiddir. feo - suvda erimaganligi uchun fe(oh)2 - bilvosita …

5 / 11

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "temir va uning birikmalari"

powerpoint presentation temir va uning birikmalari reja : 1. temir gruppachasi elementlarining umumiy tavsifi 2. temir – olinishi, xossalari, birikmalari d. i. mendeleyev davriy sistemasining sakkizinchi gruppa yenaki gruppacha elementlari katta davrning urta qismlariga joylashgan uchta triadani uz ichiga oladi. bular: temir-te, kobalt-co, nikel-ni birinchi triada : ruteniy-ru, rodiy-rh, palladiy-pd ikkinchi triada: osmiy-os, iridiy-ir, platina-pt uchinchi triadani tashqil qiladi. bu triadalar to'rtinchi, beshinchi,oltinchi davrlarda joylashgan. bular barchasi d- elementlar jumlasiga kiradi. birinchi triadadagi elementlar: fe, co, ni o'zaro ximiyaviy xossalari jixatidan o'xshash bo'lgani uchun temir gruppachasi elementlari deyiladi. ikkinchi va uchinchi triadadagi oltita element platina gr...

This file contains 11 pages in PPTX format (190.4 KB). To download "temir va uning birikmalari", click the Telegram button on the left.

Tags: temir va uning birikmalari PPTX 11 pages Free download Telegram