osimlik tuzlishi

PPTX 5 стр. 1,8 МБ Бесплатная загрузка

5 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 1,8 МБ

Тип файла PPTX

Страницы 5

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 5

sog’liqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti farmakognoziya kafedrasi farmatsevtik botanika fanidan mustaqil ish sog’liqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti farmakognoziya kafedrasi farmatsevtik botanika fanidan mustaqil ish mavzu: qutblanish, yuksak o’simliklarni vegetativ organlari: ildiz, poya , barg reja: o’simliklarda qutblanish qonuniyati vegetativ organlar: ildiz, poya va barg haqida umumiy ma’lumot qutblanish qonuniyati qutblanish. qutblilik vegetativ organlar tuzilishining asosiy qonuniyatlaridan biri. qutblilikning mohiyati shundaki, o‘simlik novdasining yuqori hamda pastki uchlarining fiziologik va morfologik jihatdan farq qilishidir. qutblilik xususiyatini bog‘dorchilik va o‘rmonchilik ishida ko‘p uchratish mumkin. masalan, o‘simlik qalamchalari erga ekilayotganda qalamcha yuqorigi uchi bilan emas, balki pastki uchi bilan o‘tkaziladi. 96 o‘simliklarning yuqorigi uchi bilan pastki uchi o‘rtasidagi morfologik, anatomik, fiziologik farqi qutblanish deb ataladi. bu qutblilik bog‘dorchilik, o‘rmonchilikda zarurligini hisobga olib yerga ekilayotgan qalamcha yuqorigi uchi bilan emas, balki pastki uchi bilan o‘tkaziladi. ildiz ildiz yuksak o‘simliklarning asosiy vegetativ organlaridan biri bo‘lib, o‘simlik organlarida juda xilma – xil vazifalarni bajaradi. bu …

2 / 5

ildiz quyidagi mexanik va fiziologik vazifalarni bajaradi: 1.ildiz o‘simlik tanasini tuproqda mustahkam tutib turadi, uni tik o‘sishini hamda poyani o‘zidan yuqoriga qaratib turishini ta’minlaydi. 2. ildizlarda ayrim moddalar (aminokislotalar, gormonlar, alkaloidlar) sintezlanib, o‘simlik tanasiga o‘tkaziladi. 3. ildiz tuproqdan suv va unda erigan mineral moddalarni shimib oladi. 4. ildizda oziq moddalar to‘planadi (sholg‘om, sabzi, turp). 5. o‘simlik ildizlari tuproqdagi mayda organizmlar bilan aloqada bo‘ladi. ayrim ildizlar (gilos, olma, kakra kabi o‘simlik ildizlari) vegetativ ko‘payish organi hisoblanad ildizlar kelib chiqishiga ko‘ra asosiy, yon va qo‘shimcha ildizlarga bo‘linadi (26-rasm). asosiy ildizlar murtak ildizchasidan hosil bo‘ladi va tik holatda joylashadi, o‘sib rivojlangan sari, asta sekin erga chuqur kirib boradi. yon ildizlar endogen ravishda peritsikldan paydo bo‘lib, akropetal (uchiga tomon) o‘sadi va shoxlanib ikkinchi, uchinchi tartib va hokazo ildizlarni hosil qiladi. bir yillik sabzavot ko‘chatlarni pikirovka qilishda (urug‘dan chiqqan urug‘ ko‘chatlarni qayta ko‘chirib siyraklatib o‘tkazilganda) ularning asosiy ildizining uchi chilpib tashlanadi, natijada yon ildizlari avj …

3 / 5

an bir-biridan farq qiladi. ikki pallali o‘simliklarda asosiy ildiz baquvvat bo‘lib, yon ildizlardan ajralib turadi va u tik yunalishda tuproqqa kirib boradi, bunday ildiz o‘q ildiz deb ataladi. yantoq, kakra o‘simliklarining o‘q ildizi tuproqqa 15—20 metrgacha kirib boradi. madaniy o‘simliklar ko‘chat qilib ekilganda ildiz uchidagi hosil qiluvchi to‘qimalar uzilib qoladi. shunga ko‘ra o‘q ildizning uchi chilpib tashlansa, hosildorlik oshadi. chunki bunda yon ildizlar o‘sib, ko‘proq yotiq ildizlar joylashadi va tuproqdagi mineral moddalardan o‘simlik rivojlanishida ko‘proq foydalanishga imkoniyat vujudga keladi. popuk ildizli sistemada asosiy ildiz o‘sishdan to‘xtasa yoki shikastlansa, poyaning asosidan bir xil uzunlikdagi bir qancha qo‘shimcha ildizlar shakllanib, ular popuk holatda joylashadi. bunga g‘alladoshlar oilasiga mansub o‘simliklardan arpa, bug‘doy va suli misol bo‘la oladi. ildiz uchi ildiz qini (yoki g‘ilofi) bilan qoplangan bo‘lib, apikal meristemani muhofaza qilish vazifasini bajaradi. ildiz qinini tashkil etuvchi hujayralar o‘zidan shilimshiq modda ishlab chiqaradi. bu esa tuproq zarrachalarini ildiz va ildiz tukchalarga yaxshiroq yondashishini, tuproqda …

4 / 5

adi. poya meristema to‘qimalari bo‘lgan, apikal hamda interkolar meristemalari hisobiga o‘sib rivojlanadi. poya bo‘g‘im, bo‘g‘im oraliqlari, barg va kurtaklari bo‘lishi bilan ildizdan farq qiladi. poya urug‘ murtakdagi poyachaning rivojlanishidan hosil bo‘ladi. urug‘ unib chiqqach, dastlab ildiz, so‘ngra poya unib, meristema hujayralarning bo‘linishi va yiriklashuvi hisobiga o‘sadi. ba’zi bargsiz o‘simliklarni, jumladan saksoul o‘simligining poyasi 116 fotosintez jarayonida ishtirok etadi. urug‘ murtakdan chiqqan poya asosiy poya bo‘lib, undan ikkilamchi, uchlamchi va hokazo poyalar o‘sib chiqadi. o‘simliklarning poyasining shakli va uzun-qisqaligi juda xilma-xil bo‘ladi. poyalar silindrsimon, silindrsimon bo‘g‘imli (bug‘doy, arpa, makkajo‘xori), uch qirrali (kartoshka, qiyoqo‘t, salomaleykum), to‘rt qirrali (rayhon, yalpiz), ko‘p qirrali (nasha, kaktus, valeriana) bo‘ladi poyalar o‘sishiga qarab turlicha bo‘ladi, masalan tik o‘suvchi (bug‘doy, g‘o‘za, terak, olma), chirmashuvchi ( ko‘k gulli pechak, qulmoq, quypechak), osilib o‘suvchi (mosh, tok), sudralib o‘suvchi (qovun, tarvuz, bodring), yotib o‘suvchi (qulupnay), ko‘tarilib o‘suvchi (shuvoq, shura), o‘rmalab o‘suvchi (ayiqtovon, sebarga) poyalar. g‘alladoshlar oilasiga mansub o‘simliklar poyasining ichi bo‘sh …

5 / 5

ko‘payishdan iborat. gulsapsar, marvaridgul, g‘umay, ajriq kabi o‘simliklarning ildizpoyasi juda yaxshi rivojlangan. ekinzorlarda yerga ishlov berish mahalida ildizpoyali begona o‘tlarning ildizpoyasi mayda bo‘laklarga bo‘linib ketsa ham ulardan yangi individlar o‘sib chiqadi, shuning uchun dalalarni ko‘plab begona o‘t bosib ketadi. o‘simliklarda qisqargan va uzun ildizpoyalar mavjud. barg barg o‘simlik hayotida, qolaversa tabiatdagi butun tirik mavjudot uchun eng muhim vazifani bajaradi: 1. barg havodan karbonat angidrid gazini va ildizi orqali tuproqdan suvni so‘rib olib, quyosh energiyasi ta’sirida organik moddalar hosil qiladi – havoga sof kislorod ajratib chiqaradi. v.a.timiryazovning ta’biricha, barg organik moddalar hosil qilishda birdan-bir tabiiy laboratoriyadir. 2.barg ildiz yordamida suvning so‘rilgan tuzli eritmalarini o‘simliklarning hamma organlariga ko‘tarilishiga yordam beradi. 3. barglar toza suvni bug‘lantirib transpiratsiya vazifasini bajaradi va yana tuproqdan mineral moddalarga boy bo‘lgan suvni o‘zlashtiradi. ayniqsa yozning issiq kunlari bug‘langan suv o‘simliklarni qizib ketishdan saqlaydi. 4. barg o‘simliklarning tashqi sharoitga moslashish organi bo‘lib xizmat qiladi. nam tuproqlarda o‘sadigan o‘simliklarning barglari …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "osimlik tuzlishi"

sog’liqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti farmakognoziya kafedrasi farmatsevtik botanika fanidan mustaqil ish sog’liqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti farmakognoziya kafedrasi farmatsevtik botanika fanidan mustaqil ish mavzu: qutblanish, yuksak o’simliklarni vegetativ organlari: ildiz, poya , barg reja: o’simliklarda qutblanish qonuniyati vegetativ organlar: ildiz, poya va barg haqida umumiy ma’lumot qutblanish qonuniyati qutblanish. qutblilik vegetativ organlar tuzilishining asosiy qonuniyatlaridan biri. qutblilikning mohiyati shundaki, o‘simlik novdasining yuqori hamda pastki uchlarining fiziologik va morfologik jihatdan farq qilishidir. qutblilik xususiyatini bog‘dorchilik va o‘rmonchilik ishida ko‘p uchratish mumkin. masalan, o‘simlik qalamchalari...

Этот файл содержит 5 стр. в формате PPTX (1,8 МБ). Чтобы скачать "osimlik tuzlishi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: osimlik tuzlishi PPTX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram