farmatsevtika tarixi

PPTX 4 pages 725.0 KB Free download

4 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 725.0 KB

File type PPTX

Pages 4

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 4

o’zbekiston respublikasi sogliqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti farmatsevtika ishini tashkil qilish kafedrasi mustaqil ish mavzu: markaziy osiyo davlatlarida farmatsiyaning rivojlanishi o’zbekiston respublikasi sogliqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti farmatsevtika ishini tashkil qilish kafedrasi mustaqil ish mavzu: markaziy osiyo davlatlarida farmatsiyani rivojlanishi markaziy osiyo davlatlarida farmatsiyaning ahamiyati tarixiy dalillarga kora o’zbekiston xalqlarining farmatsevtika bilan shug’ullanishlari ibtidoiy tuzum oxiri va quldorlik jamiyatining boshlanish davriga to‘g‘ri keladi. bu davrga kelib qon ketishini to‘xtatish, yarani berkitib davolash, yallig‘lanishni ochib davolash, chiqqan a’zolarni joyiga solish, dorivor o‘tlarni qo‘llash, ya’ni ularning og‘riq qoldiruvchi, narkotik, ich yumshatuvchi, ich qotiruvchi xususiyatlarini bilib foydalanganlar. ularni chaynab yoki suvda bo‘ktirib iste’mol qilishgan. sharqshunos baxromiyning ta’kidlashicha “avesto”da mingdan ziyod dorivor o‘simliklar, giyohlar ro‘yxati keltirilgan. ulardan dori olish va tayyorlash yo‘llari ko‘rsatilgan. dorilar ko‘pincha shira, barg, gul, meva, don, buta, giyoh ildizi shirasidan, za’faron, kunjut, ko‘knori, xazaraspand, zira, xurmo, sabzi, behi, asal, zaytun moyi, savsan, zirk, do‘lana kabi giyoh va o‘simliklardan …

2 / 4

gan bo‘lib, unda «kiyik tovoniga teng yoki ko‘zi suyagi barobarida, uch barmoq bilan ushlanadigan qismda» kabi iboralar ishlatilgan. abu bakr ar roziy 856 yili 28 avgust kuni roy shahrida tug‘ilgan yoqimli qo‘shiqlar aytadigan iste’dodli kishi bo‘lgan. avval zargarlik bilan, keyin esa kimyo fani bilan shug‘ullangan. o‘rta asr farmatsiyasi va dori texnologiyasi tarixida salmoqli o‘rinni arab va o‘rta osiyo olimlari olgan. bu borada tibbiyot ilmining sultoni abu ali ibn sino(980-1037) alohida o‘rin tutadi. uning «tib qonunlari» nomli 5 jildli asari yunon, rum, indus va o‘rta osiyo olimlarining tibbiyot sohasidagi fikrlari majmuasi sifatida yoritilgan. 1922 yil 1 avgustda toshkentda tibbiy vazirlik qoshida dorixonalar bosh boshqarmasi tashkil etilgan. shunday qilib, toshkentni ruslar yashaydigan 70 minglik aholisiga 11 ta dorixona xizmat qilsa, milliy xalq yashaydigan hududdagi 170 ming aholiga 1 ta ham erkin savdo qiluvchi dorixona yo‘q edi, faqatgina 1913 yilda eski shaharda birinchi erkin savdo qiluvchi dorixona ochildi. shunday qilib, hozirgi o‘zbekistonni qishloq …

3 / 4

va 148 farmatsevt to‘g‘ri kelgan. dorixonalarni isloh qilish» haqidagi dekretga qo‘l qo‘yishdi va bu isloh 1919 yil oxirida tugatildi. 1922 yil 1 avgust sog‘likni saqlash komissariati qoshida «dorixona boshqarmasi» tashkil qilindi. 1932 yil toshkentda farmatsevt fabrika tashkil etildi. dastlab fabrikaga 10 ta dorixona biriktirilgan edi. fabrika asosiy retsept bo‘yicha dori-darmonlar tayyorlab berar edi. bir qator ijobiy ishlar bo‘lishi bilan bir qatorda bir dorixonaga to‘g‘ri keladigan aholi soni juda ko‘p edi. o‘sha davrda o‘rtacha sobiq ittifoqda bir dorixonaga to‘g‘ri keladigan aholi soni 18 ming bo‘lsa qozog‘istonda-22,5ming, qirg‘izistoida-26 ming, o‘zbekistonda esa 39 mingga to‘g‘ri kelardi. dorixonalarning rivojlanishiga asosan farmatsevt kadrlarning yetishmasligi asosiy ko‘rsatkichlardan biri edi. masalan: 1939 yilda surxondaryo, qashqadaryo va xorazm viloyatlarida 1 ta ham farmatsevt kadrlar yo‘q edi, dorixonalarda asosan feldsherlar ishlar edi. ayniqsa qishloq joylarga yerlik xalqga mutaxassislar juda zarur edi 1927-1940 yillari respublika tibbiyot bilim yurtida 632 mutaxassis tayyorlab chiqardi, undan tashqari 1938-1940 yillar 112 farmatsevt, ya’ni o‘rta …

4 / 4

r dezinfeksiya vositalarini ishlab chiqaruvchi zavod va 9 may 1942 yildan boshlab esa toshkent kimyo-farmatsevtika zavodi ishga tushirildi va efir narkoz uchun kofein-benzoat natriy, fitin, glyukoza keyinroq esa barbaris, olcha ekstrakti ishlab chiqarila boshlandi. qozog‘istonda esa, urushni birinchi oylarida 3 ta yangi galenova-farmatsevtik laboratoriya kengaytirildi va ularni soni 8 taga yetdii. r.palm turkiston xalq tabobatida ishlatiladigan va tabiblarning dorixona do‘konlarida sotiladigan 200 dan ortiq dori vositalarini yozib qkoldirgan. g.g. dragendorf — 240 dori vositalarini, n.v. slonin — 120, v.i. kushelezskiy — 140, b.a. fedchenko esa — 35 dori vositalarini yozib qoldirgan. bu dori vositalarining hammasi turkiston xalq tabobatida keng qo‘llanilgan va sharq xalqlari dorixonalarida savdoda bo‘lgan. qozog‘iston xalq tabobatida darmana o‘simligi gijja haydashda keng qo‘llanilgan, qimiz o‘pka kasalligini davolashda yaxshi natijalar bergan. o‘rta osiyo xalqlari revmatizm, bepushtlik, o‘pka, teri va boshqa kasalliklarni davolashda maqsadli suvlardan keng foydalanganlar. xix asrning o‘rtalarida o‘rta osiyo o‘zining boyliklari bilan yevropa va osiyo mamlakatlaring birinchi …

5 / 4

868 yil toshkentda harbiy lazaret ochildi,. keyinchalik harbiy lazaret va gospitallar samarqand, farg‘ona, andijon, namangan. tokmaq, pishpeq, qorako‘l. sergiepol, norip va boshqa shaharlarda ochildi. harbiy lazaretlar qoshida dorixona bo‘lib, ular mahalliy aholiga ham pulga dori sotar edilar o‘sha davrda mahalliy aholi orasida yuqumli kasalliklar: chechak, o‘lat, vabo, sil, zahm, bezgak, rishta, traxoma va boshqa kasalliklarning tarqalishi harbiy qismlarga ham xavf solar edi shu sababli turkiston general-gubernatorligi o‘lkaning yirik shaharlari-toshkent, samarqand va boshqa shaharlarida kasalxonalarni tashkil qilishga malsbur bo‘ldi. 1868 yildan- boshlab har bir uezd-bo‘limda kasallarni qabul qiladigan xonalar ochildi. kasallar qabulxonasida bir nafar shifokor va bir nafar doya ishlar edi. undan tashqari dorixona punkti ham bor edi. bu dorixona punktidan tayyor dorilar asosan pulga, o‘ta kambag‘allarga esa tekinga berilar edi. 1874 yilning may oyida toshkent shahar hokimkyati tomonidan shahar dorixonasi ochildi. dorixonada kambag‘al mahalliy va rus aholisiga dori-darmonlar bepul berilar edi. 1880 yil 25 yanvarda toshkentning ruslar yashaydigan qismida xususiy …

Want to read more?

Download all 4 pages for free via Telegram.

Download full file

About "farmatsevtika tarixi"

o’zbekiston respublikasi sogliqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti farmatsevtika ishini tashkil qilish kafedrasi mustaqil ish mavzu: markaziy osiyo davlatlarida farmatsiyaning rivojlanishi o’zbekiston respublikasi sogliqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti farmatsevtika ishini tashkil qilish kafedrasi mustaqil ish mavzu: markaziy osiyo davlatlarida farmatsiyani rivojlanishi markaziy osiyo davlatlarida farmatsiyaning ahamiyati tarixiy dalillarga kora o’zbekiston xalqlarining farmatsevtika bilan shug’ullanishlari ibtidoiy tuzum oxiri va quldorlik jamiyatining boshlanish davriga to‘g‘ri keladi. bu davrga kelib qon ketishini to‘xtatish, yarani berkitib davolash, yallig‘lanishni ochib davolash, chiqqan a’zolarni joyiga solish, dorivor o‘tlarni qo‘llash, ya’ni ...

This file contains 4 pages in PPTX format (725.0 KB). To download "farmatsevtika tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: farmatsevtika tarixi PPTX 4 pages Free download Telegram