chiziqli dasturlash masalalarining matematik modellari. iqtisodiy taxlil. maqsad funktsiyasi. egizak masala

PDF 7 стр. 268,9 КБ Бесплатная загрузка

7 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 268,9 КБ

Тип файла PDF

Страницы 7

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 7

1 “algoritmlarni loyihalash” fani bo'yicha ma'ruzalar matni. lektsiya 4 chiziqli dasturlash masalalarining matematik modellari. iqtisodiy taxlil. maqsad funktsiyasi. egizak masala ishlab chiqarish parametrlari orasidagi mavjud iqtisodiy va moddiy bog'liqliklarga mos keluvchi eng munosib ishlab chiqarish rejasini topish masalasi chiziqli dasturlash masalasi(chdm) deb ataluvchi yangi masalalar sinfi paydo bo'lishiga olib keldi.matematik model qurish jarayonida mavjud ishlab chiqarish resurslari, bozor narxlari, ishlab chiqarish normativlari asosida shartlar shakillantiriladi va maqsad funktsiyasi (mf) deb ataluvchi funktsiya ko'rinishi tanlanadi.vaziyatga ko'ra,agar masala daromad bilan bog'liq bo'lsa, maqsad funktsiyasining maksimal qiymatini topish talab qilinadi,agar masala sarf- harajat bilan bog'liq bo'lsamaqsad funktsiyaning minimal qiymatini topish talab qilinadi. ko'p hollarda ishlab chiqarish resurslari, kuchlari va ularning imkoniyatlarini ifodalovchi shartlar chiziqli funktsiya ko'rinishida berilishidan, hamda maqsad funktsiyasi ham chiziqli shaklda bo'lishidan bu masalalar chdm deb nom olgan.bu erda dasturlash termini(so'zi)ni rejalashtirish deb tushunish kerak,ya'ni daromadlari maksimal va xarajatlari minimal bo'ladigan ishlab chiqarishning optimal rejasini tuzish talab qilinadi. bunday xolda an'anaviy …

2 / 7

gi 1 banka sharbat ishlab chiqarish uchun 0,1kg olcha, 0,5 kg olma, 0,1kg shakar kerak. ikkinchi turdagi 1 banka sharbat ishlab chiqarish uchun 0,3kg olcha, 0,2 kg olma, 0,1kg shakar kerak. birinchi turdagi 1 banka sharbat narxi 1000 so'm.ikkinchi turdagi 1 banka sharbat narxi 1400 so'm. ishlab chiqarish optimal rejasini aniqlang, ya'ni korxona daromadi maksimal bo'lishi uchun ishlab chiqarilishi kerak bo'ladigan birinchi va ikkinchi turdagi sharbatlar sonini aniqlang. masalani iqtisodiy qo'yilishi shunday ifodalanadi. u etarlicha jiddiy muammo bo'lib, bu masalani to'gri echgan xususiy tadbirkor ham o'z korxonasining gullab yashnashini ta'minlashi mumkin. zamonaviy bozor iqtisodiyoti strategiyasi sharoitida muhit tez o'zgaruvchan bo'lib rejalashtirishni algoritmlash jarayoni ham ishlab chiqarishning uzluksiz qismi bo'ladi. yuqorida keltirilgan iqtisodiy masalani matematik modelini tuzishga kirishamiz. korxonada ishlab chiqarilgan birinchi va ikkinchi tur meva sharbatlar bankalarining noma'lum sonini 1 2,x x orqali belgilaymiz. bunda ishlab chiqarish rejasi korxonada mavjud ishlab chiqarish resurslariga mos kelishi kerak.buning uchun ishlab chiqarishga sarflanadigan …

3 / 7

(4.1)-(4.2) shartlarni qanoatlantiruvchi (4.3) maqsad funktsiyasining nuqtalari orasidan maksimal qiymatini topishdadir. (4.1)-(4.2) shartlarga mos keluvchi nuqtalar to'plami mumkin bo'lgan echimlar sohasi(mbes) deb ataladi. mbesning ixtiyoriy nuqtasining koordinatalari ishlab chiqarishning mumkin bo'lgan rejasini beradi. demakmumkin bo'lgan rejalar soni cheksiz ko'p bo'ladi. bu to'plamdan optimal planni ajratish masalasi notrivial masala bo'ladi. ikki va uch o'lchovli xolda qo'llanilishi mumkin bo'lgan chdmni echish usullaridan biri bilan tanishaylik. oldindan aytib o'tish kerakki, birinchi tartibli hosila nolga teng bo'ladigan statsionar nuqtalarni topishga asoslangan ekstremumni aniqlashni an'anaviy usullarini bu erda qo'llab bo'lmaydi. xaqiqatdan xam,bizning holda: 1 2 1000 0; 1400 0 l l x x   =  =    ya'ni statsionar nuqtalar mavjud emas. chdmni echishning geometrik usuli.ox1x2tekislikning (4.1)- (4.2)shartlarga mos keluvchi sohasini quraylik.(4.1) shartlarning har biri ma'lum yarimtekislikni ajratib oladi,(4.2) shartlar esa koordinat tekisligini birinchi choragini ajratib beradi. 4 𝒙𝟐 270 240 210 180 150 120 90 60 odr tsf30 𝒙𝟏 30 …

4 / 7

d nuqtalar koordinatalari oson topiladi:a(0;100), b(70;50), c(30;90), d(90;0). ushbu nuqtalarda maqsad funktsiya qiymatlarini topamiz: 140000; 140000; 156000; 90000.a b c dl l l l= = = = topilgan qiymatlardan ko'rinib turibiki,optimal reja s nuqtada bo'ladi va 1 230; 90.x x= = shunday qilib ,birinchi tur sharbatdan 30bankava ikkinchi tur sharbatdan 90 banka ishlab chiqilganda daromad maksimal bo'ladi. shu erda ta'kidlab o'tish kerakki, sarflar normativi,resurslar zahirasi,bozor narhi o'zgarganda faqat (4.1)-(4.3) ifodalardagi mos koeffitsientlar o'zgaradi, echim algoritmi esa o'zgarmaydi. yuqorida keltirilgan masala bizga shu turdagi chdmlarning umumiy matematik modelini qurish imkoniyatini beradi: ( ) 1 1 , 1,2,..., , (4.4) 0, 1,2,..., , (4.5) max. (4.6) n ij j i j j n j j j a x b i m x j n l x c x = =   =    =   = →    agar masala shartlari (4.4)-(4.6)larni iqtisod tiliga o'girsak,quyidagi misolni …

5 / 7

  =   = →    egizaklik teoremasi deb ataladigan teoremada isbot etilishicha agar (4.4)-(4.6) masalani echish mumkin bo'lsa,u holda(4.7)-(4.9) egizak masalani ham echish mumkin bo'lib, optimal qiymatlari esa teng bo'ladi: max min .l q= echimga ega bo'lish xamda echimni to'g'riligini baholashda shu shartdan foydalaniladi. ba'zan egizak masala asosiy masaladan soddaroq bo'lishi mumkin. bunday xolda tekshirishni egizak masaladan boshlash mumkin. egizak masalani iqtisodiy ma'nosini ishlab chiqarish resurslarini optimal narhi deb qabul qilish mumkin. yuqorida biz chdmning mumkin bo'lgan turlarining faqat bittasida to'xtaldik. amaliyotda chdmni turli 7 shaklda uchratish mumkin,u xolda chdmni qulay ko'rinishga keltirish mumkin. bunday xollrni keyingi ma'ruzalarda ko'ramiz.

Хотите читать дальше?

Скачайте все 7 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "chiziqli dasturlash masalalarining matematik modellari. iqtisodiy taxlil. maqsad funktsiyasi. egizak masala"

1 “algoritmlarni loyihalash” fani bo'yicha ma'ruzalar matni. lektsiya 4 chiziqli dasturlash masalalarining matematik modellari. iqtisodiy taxlil. maqsad funktsiyasi. egizak masala ishlab chiqarish parametrlari orasidagi mavjud iqtisodiy va moddiy bog'liqliklarga mos keluvchi eng munosib ishlab chiqarish rejasini topish masalasi chiziqli dasturlash masalasi(chdm) deb ataluvchi yangi masalalar sinfi paydo bo'lishiga olib keldi.matematik model qurish jarayonida mavjud ishlab chiqarish resurslari, bozor narxlari, ishlab chiqarish normativlari asosida shartlar shakillantiriladi va maqsad funktsiyasi (mf) deb ataluvchi funktsiya ko'rinishi tanlanadi.vaziyatga ko'ra,agar masala daromad bilan bog'liq bo'lsa, maqsad funktsiyasining maksimal qiymatini topish talab qilinadi,agar masala sarf- harajat ...

Этот файл содержит 7 стр. в формате PDF (268,9 КБ). Чтобы скачать "chiziqli dasturlash masalalarining matematik modellari. iqtisodiy taxlil. maqsad funktsiyasi. egizak masala", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: chiziqli dasturlash masalalarin… PDF 7 стр. Бесплатная загрузка Telegram

chiziqli dasturlash masalalarining matematik modellari. iqtisodiy taxlil. maqsad funktsiyasi. egizak masala

Предварительный просмотр (5 стр.)

Хотите читать дальше?

О "chiziqli dasturlash masalalarining matematik modellari. iqtisodiy taxlil. maqsad funktsiyasi. egizak masala"

Похожие файлы