gemolimfatik tugunlar

DOCX 115.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1538821139_72659.docx gemolimfatik tugunlar reja: 1. taloq (splen, lien) 2. taloqda qon aylanishi. 3. immunitet jarayonlarining morfologik asoslari ular odamda juda kam uchrab, asosan qorin aortasi va buyrak arteriyalari atrofidagi yog` to`qimasida joylashishi mumkin. ular oddiy limfa tugunlaridan quyidagi xususiyatlari bilan farqlanadi. 1. ular mayda bo`lib, o`lchamlari 0,1 – 0,3 sm dan oshmaydi. 2. ularda follikullar va mag`iz tasmalari yaxshi rivojlanmagan bo`ladi. 3. sinuslar, ayniqsa, mag`iz sinuslari keng bo`lib, o`zida ko`p miqdorda eritrotsitlarni va granulotsitlarni tutadi. embrionda va yangi tug`ilgan chaqaloqda gemolimfatik tugunlarda qonning takomil etuvchi yosh hujayralarini (promiyelotsitlar, miyelotsitlar, normotsitlarni) ko`rish mumkin. gemolimfatik tugunlarni ba’zan odamlar va sutemizuvchilarda uchraydigan qo`shimcha mayda taloqlardan ham farq qilish muhimdir: 1. gemolimfatik tugunlarda albatta olib keluvchi limfatik tomirlar bo`lib, qo`shimcha taloqlarda esa ular yo`qdir. 2. qo`shimcha taloqlarda uchraydigan maxsus tuzilmalar (follikullar tarkibidagi markaziy arteriyalar, yirik venoz sinuslar) gemolimfatik tugunlarda bo`lmaydi. tugunlarning innervatsiyasi. limfatik tugunlar retseptor va effektor nerv oxirlariga boydir. tugunga darvoza sohasidan mag`izli …

sosiy omillardan biri bo`lib hisoblanadi. qarilik paytiga kelib, limfa tugunlarining faoliyati susayadi. ularda limfotsitlar va mikromuhit hujayralarining miqdori kamayib biriktiruvchi to`qimaning yo`g`onlashishi va yog` hujayralarining ko`payishi kuzatiladi. taloq (splen, lien) taloq immun-himoya sistemasining periferik a’zosi bo`lib, organizmda bir qancha muhim vazifalarni o`taydi. 1. qon yaratuvchi va himoya vazifasi. taloqda t- va v-limfotsitlarning ko`payishi hamda ularning mikromuhit hujayralari bilan hamkorlikdagi faoliyati kuzatiladi. shu tufayli taloq hujayraviy va gumoral immunitetda aktiv ishtirok etadi. bundan tashqari, taloqda yot zarrachalar ushlanib qolib, makrofaglar tomonidan yemiriladi. embrion taraqqiyoti davomida taloqda granulotsitlar, eritrotsitlar va qon plastinkalari ham hosil bo`ladi. ammo bu jarayon homila tug`ilishi paytiga kelib yo`qolib ketadi. 2. taloqda yashash muddatini o`tagan eritrotsitlar va qon plastinkalari yemiriladi. halok bo`lgan eritrotsitlar makrofaglar tomonidan yutilib, ulardagi gemoglobin parchalanadi. natijada, o`zida temir saqlovchi transferrin va bilirubin moddalari hosil bo`ladi. bilirubin qon orqali jigarga borib, u yerda o`t tarkibiga qo`shiladi. transferrin esa suyak ko`migiga kelib, yangi hosil bo`layotgan eritrotsitlarda …

plenektomiya) organizmning himoya qobiliyati susayadi. oxirgi yillarda turli xil kasalliklarda (zaharlanish, infeksiyalar) qonni hayvondan olingan taloq orqali o`tkazib tozalash (splenosorbsiya) usuli keng qo`llanilmoqda. bu taloqning muhim ahamiyatini yanada bir bor tasdiqlaydi. taraqqiyoti. taloq kurtagi dastavval embrion taraqqiyotining 5–6- haftasida paydo bo`ladi. u rivojlanayotgan katta charvi ichidagi mezenxima hujayralarining zich to`plamidan hosil bo`la boshlaydi. taloqning qon tomirlar sistemasi avvalroq differensiallashadi. so`ngra tomirlar orasida joylashgan retikulyar hujayralar hosil bo`ladi. ularning orasida qonning o`zak hujayralari joylashadi. 7-8- haftalarga borib taloqda makrofaglar, 11–12-haftalarda esa b-limfotsitlar paydo bo`ladi. embrion taraqqiyotining 5-oyigacha taloqda granulotsitopoez, eritropoez va trombotsitopoez jarayonlari faol kechadi. so`ngra bu jarayonlar asta-sekin susayadi, limfotsitopoez esa, aksincha, kuchayadi. embrion taraqqiyotining 3–5-oylarida arteriyalar atrofida dastavval t-limfotsitlar to`planadi (t-zona yoki periarterial zona). so`ngra bu yerda b-limfotsitlar ham to’planib, taloqning oq pulpasi hosil bo`ladi. ular orasidagi retikulyar to`qima yirik sinusoid qon tomirlar bilan birgalikda qizil pulpani tashkil etadi. tuzilishi. taloq toq a’zosi, shakli cho’ziq, qonga to’lib turishi tufayli …

asm). taloqning oq va qizil pulpalari asosini retikulin tolalardan iborat retikulyar to’qima tashkil qiladi. a’zoning taxminan 1/5 qismini tashkil etuvchi oq pulpa (pulpa lienis alba) limfatik follikullar (malpigi tanachalari) dan iborat. organ kesib ko’rilganda oq pulpa tarqoq joylashgan, och kulrang, yumaloq tanachalar shaklida ko’rinadi. ularning morfologik tuzilishi limfa tugunlarining po’stloq moddasidagi follikullarga o’xshash, ya’ni ular limfotsitlarning to’plamlaridan iborat follikullar bo’lib, ba’zilarining markaziy qismlari och bo’yalib, ko’payish markazi nomi bilan yoritiladi. bu yerda yirik limfotsitlar va limfoblastlar joylashib, ularning ko’pchiligi mitoz bo’linishning turli bosqichida bo’ladi. limfatik follikulning chekka qismida arteriya (arteria lymphonoduli) joylashadi va bu bilan limfa tuguning follikulidan farq qiladi. oq pulpaning shu ekstsentrik joylashgan, lekin markaziy arteriya deb ataluvchi tomirining atrofi (periarterial zona) taloq limfatik follikulining timusga tobe qismi hisoblanadi va u yerda ko’pgina t-limfotsitlar joylashadi. bu yerda makrofaglar va t-zonalar uchun xos bo’lgan interdigitirlovchi hujayralar ham bo’ladi. taloq limfatik follikulida arteriya atrofidagi t-zonadan tashqari, aytib o’tilgan ko’payish markazi, …

ki taloq tasmalari (chordae lienalis) deb ataladi. bu tasmalarda b-limfotsitlar va ulardan hosil bo’lgan plazmotsitlar uchraydi. qizil pulpaning retikulyar stromasida monotsitlardan hosil bo’lgan fagotsitoz qiluvchi hujayralar – makrofaglar (taloqda ular «splenotsitlar» deb yuritiladi) va eritrotsitlar juda ko’p bo’ladi. taloqda qon aylanishi. taloq darvozasidan taloq arteriyasi (a.lienalis) kiradi. arteriya trabekulalar bo’ylab tarmoqlanadi va bu tarmoqlar trabekula arteriyalari (a.trabecularis) nomini oladi. so’ng trabekula arteriyasi trabekuladan qizil pulpaga o’tadi va bu yerda pulpa arteriyasi (a.pulparis) deb ataladi. bu arteriyaning tashqi pardasida ko’p miqdorda elastik tolalar bo’lib, ular tomirlarning cho’zilishi yoki qisqarishini ta’minlaydi. arteriya limfatik follikulga kirish oldidan t-, b-limfotsitlar va plazmotsitlardan iborat limfatik qin bilan o’raladi. bu qinlarni oq pulpaning o’simtasi deb hisoblash mumkin. arteriya limfatik follikulning chekka qismidan o’tadi va markaziy arteriya (a.centralis) yoki follikul arteriyasi (a. limphonoduli) deb ataladi. follikuldan chiqqanidan so’ng markaziy arteriya o’zaro anastomoz hosil qilgan bir necha tarmoqchalarga bo’linadi. bular popuksimon yoki barmoqsimon arteriolalar (arteriola penicillaris) deyiladi. popuksimon …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "gemolimfatik tugunlar"

1538821139_72659.docx gemolimfatik tugunlar reja: 1. taloq (splen, lien) 2. taloqda qon aylanishi. 3. immunitet jarayonlarining morfologik asoslari ular odamda juda kam uchrab, asosan qorin aortasi va buyrak arteriyalari atrofidagi yog` to`qimasida joylashishi mumkin. ular oddiy limfa tugunlaridan quyidagi xususiyatlari bilan farqlanadi. 1. ular mayda bo`lib, o`lchamlari 0,1 – 0,3 sm dan oshmaydi. 2. ularda follikullar va mag`iz tasmalari yaxshi rivojlanmagan bo`ladi. 3. sinuslar, ayniqsa, mag`iz sinuslari keng bo`lib, o`zida ko`p miqdorda eritrotsitlarni va granulotsitlarni tutadi. embrionda va yangi tug`ilgan chaqaloqda gemolimfatik tugunlarda qonning takomil etuvchi yosh hujayralarini (promiyelotsitlar, miyelotsitlar, normotsitlarni) ko`rish mumkin. gemolimfatik tugunlarni ba’zan odamla...

DOCX format, 115.1 KB. To download "gemolimfatik tugunlar", click the Telegram button on the left.

Tags: gemolimfatik tugunlar DOCX Free download Telegram