Back

venalar (venulae)

DOCX 332.8 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1538901052_72697.docx [bookmark: _goback]venalar (venulae) reja: 1. arteriolo-venulyar anastomozlar 2. venalar 3. limfa tomirlari 4. tomirlar regeneratsiyasi. venulalar (venulae) mikrotsirkulyatsiya tomirlarining qonni olib ketuvchi bo’limi postkapillyar va yig’uvchi venulalardan iborat. postkapillyar diametri 8-30 mkm bo’lib, tuzilishiga ko’ra kapillyarlarga o’x-shaydi. faqat ulardan diametrining kattaroq bo’lishi va devorida peritsit hujayralarining ko’pligi bilan farq qiladi. yig’uvchi venulalar (diametri 30–150 mkm) devorida esa alohida-alohida joylashgan silliq mushak hujayralari bo’lib, tashqi pardasi ancha yaqqol ko’rinadi. venulalar limfatik kapillyarlar bilan birgalikda drenaj vazifasini bajaradi, qon bilan to’qima suyuqligi o’rtasidagi gemolimfatik muvozanatni boshqarib turadi, to’qimalarda modda almashinuvi natijasida hosil bo’lgan mahsulotlarni olib ketadi. venulalar devori orqali leykotsitlar ham o’tishi mumkin. qonning sekin oqishi (1–2 mm/s), qon bosimining pastligi (10 mm simob ustuni atrofida) va venulalar devorining cho’ziluvchanligi ularda qonning to’planishi (depo) uchun qulay sharoit yaratadi. arteriolo-venulyar anastomozlar (anastomosis arteriolovenularis) bular shunday tomirlarki, ulardan oqayotgan arterial qon kapillyarlarga o’tmasdan, to’g’ridan-to’g’ri venalarga quyiladi. arteriolo-venulyar anastomoz (ava) larni deyarli hamma a’zolarda …
2
riola o’rta qavatining tugagan joyi hisoblanadi. qon oqimi arteriola devorining o’rta qavatidagi silliq mushak hujayralari tomonidan boshqariladi (129-rasm, i). maxsus bekituvchi tuzilmaga ega bo’lgan ava larning ham ikki turi farqlanadi: tutashuvchi arteriya tipidagi ava devorining ichki pardasida bo’ylama yo’nalgan mushak hujayralari yaxshi taraqqiy etgan bo’lib, tomir bo’shlig’iga chiqib turuvchi yostiqchalar yoki burmalar hosil qiladi (129-rasm, ii a). mushak hujayralarining qisqarishi natijasida yostiqchalar tomir bo’shlig`ini berkitib qo’yadi. [image: b] 129-rasm. arteriolo-venulyar anastomozlar (ava) (yu.i. afanasevdan). i – maxsus bekituvchi tuzilmaga ega bo’lmagan ava. 1 – arteriola; 2 – venula; 3 – anastomoz; 4 – anastomozning silliq mushak hujayralari. ii – maxsus bekituvchi tuzilmaga ega bo’lgan ava: a – tutashuvchi arteriya tipidagi anastomoz; b – epitelioid tipidagi oddiy anastomoz. d – epitelioid tipidagi murakkab (koptokchasimon) anastomoz. 1 – endoteliy; 2 – bo’ylama yo’nalgan silliq mushak hujayralar tutami; 3 – ichki elastic membrana; 4 – arteriola; 5 – venula; 6 - anastomoz; 7 …
3
dorda aylana joylashgan silliq mushak hujayralarini tutadi. murakkab yoki koptokchasimon epitelioid tipidagi ava larning oddiy anastomozdan farqi shuki, ularda qon olib keluvchi arteriola 2–4 ta tarmoqqa bo’linadi, so’ngra venoz segmentiga o’tadi. bu tarmoqlar yagona umumiy biriktiruvchi to’qimali kapsula bilan o’ralgan (129-rasm, ii d). bunday anastomozlar qo’l panjalarining terisida ko`plab uchraydi. anastomoz devoridagi epiteliysimon hujayralar suvni o’ziga shimib, shishish xususiyatiga ega bo’lganligidan tomir bo’shlig’i torayishi yoki butunlay bekilib qolishi mumkin. bu hujayralardan suyuqlikni chiqishi esa anastomoz orqali qon oqishini ta’minlaydi. ana shunday tarzda anastomoz orqali qon harakati boshqariladi. atipik ava lar (yarimshuntlar) da arteriola va venula bir-biri bilan kalta kapillyar tipidagi tomir orqali birlashadi (129-rasm, ii). bu tomir devori orqali qisman modda va gaz almashinuvi sodir bo’ladi, shu sababli venulaga qisman aralash qon quyiladi. a’zolar orqali qon oqimini boshqarishda va qon bosimini bir maromda ushlab turishda arteriolo-venulyar anastomozlarning ahamiyati juda katta. ular tufayli a’zolar o’z zaruriyatiga yarasha qon bilan ta’minlanadi. a’zo …
4
ing pastligi (15–20 mm simob ustuni) va oqim tezligining kamligi (a’zolar venalarida 10 mm/s atrofida) sababli venalar devori yupqa va ularda elastik elementlar kam bo’ladi. tananing qaysi qismida joylashganligiga qarab, venalar devorining tuzilishi bir-biridan farq qiladi. tananing pastki qismidagi venalarda qon o’z og’irligi kuchini yengib harakatlanadi va bu holat venalar devorida mushak elementlarining kuchli rivojlanishini, hamda ularda klapanlar bo`lishini taqozo qiladi. tananing yuqori qismidagi venalarda esa, qon o’z og’irlik kuchi bilan harakat qilganligi tufayli ularning devori ancha yupqa va mushak elementlari kam bo’ladi. qon oqishi xususiyatlariga ko’ra ba’zi a’zolar (miya pardalari, ko’zning to’r pardasi, qon yaratuvchi a’zolar, yo’ldosh) ning venalarida mushak elementlari mutlaqo bo’lmaydi. devorida mushak elementlarining rivojlanish darajasiga qarab venalar ikki tipga bo’linadi: 1) mushaksiz venalar; 2) mushakli venalar. mushakli venalar o’z navbatida yana uch gruppaga bo’linadi: 1) mushak elementlari kuchsiz taraqqiy etgan, 2) mushak elementlari o’rtacha taraqqiy etgan va 3) mushak elementlari kuchli taraqqiy etgan venalar. mushaksiz yoki …
5
lar bilan qo’shilib ketadi. mushak tipidagi venalar (venae myotypicae) dan mushak elementlari kuchsiz taraqqiy etgan venalarga tananing yuqori qismida joylashgan kichik va o’rta kalibrli (1–2 mm) venalar hamda yuqori kavak vena kiradi. bu venalar devori ham uch qavatdan tuzilgan. ichki qavat endoteliy va yaxshi rivojlanmagan subendoteliydan iborat. o’rta qavatda aylanasiga yo’nalgan silliq mushak tutamlari joylashgan. tashqi qavat biriktiruvchi to’qimadan iborat bo’lib, unda ayrim silliq mushak hujayralari yotadi. mushak elementlari kuchsiz taraqqiy etgan venalar qatoriga yuqori kovak vena kiradi. uning devori uch qavatdan tuzilgan. ichki qavat endoteliy va biriktiruvchi to’qimadan iborat. endoteliy osti qavatidan so’ng aylanasiga yo’nalgan silliq mushak hujayralarining tutamlari yotadi. mushak tutamlari orasida biriktiruvchi to’qima qatlamlari joylashib, ular aniq chegarasiz tomirning tashqi qavatiga qo`shiladi. biriktiruvchi to’qimadan iborat eng kuchli taraqqiy etgan tashqi qavatida esa uzunasiga yo’nalgan elastik tolalar va sirkulyar hamda qiyshiq joylashgan kollagen tolalar mavjud. mushak elementlari o’rtacha taraqqiy etgan venalar (masalan, yelka venasi) devorida ham 3 ta …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "venalar (venulae)"

1538901052_72697.docx [bookmark: _goback]venalar (venulae) reja: 1. arteriolo-venulyar anastomozlar 2. venalar 3. limfa tomirlari 4. tomirlar regeneratsiyasi. venulalar (venulae) mikrotsirkulyatsiya tomirlarining qonni olib ketuvchi bo’limi postkapillyar va yig’uvchi venulalardan iborat. postkapillyar diametri 8-30 mkm bo’lib, tuzilishiga ko’ra kapillyarlarga o’x-shaydi. faqat ulardan diametrining kattaroq bo’lishi va devorida peritsit hujayralarining ko’pligi bilan farq qiladi. yig’uvchi venulalar (diametri 30–150 mkm) devorida esa alohida-alohida joylashgan silliq mushak hujayralari bo’lib, tashqi pardasi ancha yaqqol ko’rinadi. venulalar limfatik kapillyarlar bilan birgalikda drenaj vazifasini bajaradi, qon bilan to’qima suyuqligi o’rtasidagi gemolimfatik muvoz...

DOCX format, 332.8 KB. To download "venalar (venulae)", click the Telegram button on the left.

Tags: venalar (venulae) DOCX Free download Telegram

Similar files

You might also like these

Show all
chuqur venalar trombozi(chvt) — PPTX PPTX
chuqur venalar trombozi(chvt)
35 pages 24.7 MB
pashtki kavak venalar va venoz anastomozlar. venoz anastomozlar. embriyonda kon aylanishi. — PPT PPT
pashtki kavak venalar va venoz anastomozlar. venoz anastomozlar. embriyonda kon aylanishi.
29 pages 3.1 MB