Orqaga

nafas olish sistemasi (systema respiratorhim)

DOCX 73,9 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1
1538897577_72677.docx [bookmark: _goback]nafas olish sistemasi (systema respiratorhim) reja: 1. burun bushlig’i 2. traxeya (kekirdak) nafas olish sistemasi organizm bilan tashqi muhit o’rtasi-da gaz almashinishini ta’minlash vazifasini bajaradi. nafas olish o’pka al’veolalarining ritmik (bir me’yorda) kengayish va qisqarish jarayoni bo’lib, atmosfera havosining o’pka al’veo-lalari devorlaridagi kapillyarlar qoni bilan bo’lgan aloqasini ta’minlaydi. nafas olish sistemasi burun b o’ sh l i g’ i, h i q i l d o q, traxeya vabronxlardan iborat havo o’tkazish yo’llaridan hamda o’pka pufakchalari - al’veolalardan iborat respirator bo’limlardan tashkil topgan. havo o’tkazish yo’llari-da havo namlanadi, isiydi va har xil chang zarrachalaridan tozalanadi. respirator bo’limlarida esa qon va al’veolalar o’rtasida havo almashinadi. taraqqiyoti. nafas organlarining rivojlanishi ovqat hazm kilish nayi taraqqiyoti bilan birga kechadi. burun bo’shlig’i og’iz bo’shlig’ining tanglay to’sitclari bilan bo’linishidan hosil bo’ladi. embrion hayotining 3-haftasida oldingi ichak (halqum) ning ventral devoridan toq xaltasimon bo’rtma hosil bo’ladi. u pastga qarab o’sadi va ichakdan ajraladi. bo’rtmaning …
2
jlanishining butun taraqqiyoti davomida al’veola pufakchalari bujmaygan bo’ladi. shuning uchun ham o’lik tug’ilgan bola o’pkasining bir parchasi suvga tashlansa, bu bo’lak cho’kadi, aksincha, tug’ilib, bir oz yashab o’lgan bolaning o’pkasi suvda qalqib turadi. bu hol sud meditcinasida ahamiyat-ga ega. faqatgina bola tug’ilishi bilan olgan birinchi nafasi tufayli al’veola pufakchalari kengayadi. buning natijasida al’veola bo’shlig’i keskin kengayib, devori yupqalashib qoladi va havo almashinishi uchun qulay sharoit vujudga keladi. burun bushlig’i burun bo’shlig’ida dahliz va nafas olish qismi tafovut etiladi. dahliz teri epiteliysining davomi bo’lgan ko’p qavatli yassi epiteliy bilan qoplangan. epiteliy ostida yog’ bezlari va soch ildizlari joylashadi. bu erda joylashgan ko’p-gina tuklar olinayotgan havodagi chang zarrachalarini tutib qoladi. burun bo’shlig’ining nafas olish qismi ko’p qatorli prizmatik hilpillovchi epiteliyli ishlli^ parda bilan qop-langan. bu erda 4 xil hujayralar: kiprikli, oraliq yoki bazal, mikrovorsinkali va qadahsimon yoki bez hujayralari tafovut qilinadi. kiprikli epiteliy uzunligi 3-5 mkm bo’l-gan hilpillovchi kiprikchalar tutadi. bu hujayralar …
3
lib, u tovush hosil bo’lishida ham muhim o’rin tutadi. hiqil-doq 3 pardadan tuzilgan: ishlliq parda, fibroz-tog’ay parda va adventitciya pardasi (155-rasm). shilliq parda (tunica mucosa) tovush bog’lamlaridan boshqa joylarda ko’p qatorli kiprikli epiteliy bilan qoplan-gan. tovush bog’lamlari sohasida esa epiteliy ko’p qavatli yassi. shilliq parda burmalari hiqildoqni o’rta qismida haqiqiy va soxta tovush bog’lamlarini hosil qiladi. shilliq pardaning xususiy qavati siyrak tolali shakllanmagan biriktiruvchi to’-qimadan iborat bo’lib u ko’p elastik tolalar tutadi. tovush bog’lamlari ichida ko’ndalang targ’il mushak tutamlari joyla- [image: ] 155- rasm. bola hiqildog’i-ning bo’ylama kesimi (sxema). 1 -yutqinustn tog’ayi; 2 - shil-liq qavatning xususiy qatlami; 3 - lg’mfoid to’plamlar; 4 - yol-g’on ovoz boy^amining ayrim mu-shak tutamlari; 5 - yolg’on ovoz boylami; 6 - bezlar; 7 - qalqon-simon tog’ay; 8 - hiqildoq qo-rinchasi; 9 - haqiqiy ovoz boyla-mi; 10 - haqiqiy ovoz boylami-ning mushaklari; 11 - epitelpy (yu. i. afanas’evdan). shib, ularning qisqarishi tovush bog’lamlari orasidagi yoriqni …
4
roz-tog’ay va tashqi adventitcial pardalardan iborat (156-rasm). shilliq parda (tunica mucosa)-traxeyaning zich qism-lari bilan yaxshi bog’langanligi sababli burmalar hosil qil-maydi. u ko’p miqdorda qadahsimon hujayra tutgan bir qavatli,. ko’p qatorli kiprikli epiteliy bilan qoplangan bo’lib, 4 xil hujayrani farq qilish mumkin: kiprikli, qadahsimon, bazal va endokrin. kiprikli hujayralar prizma shaklida bo’lib api-kal yuzasida 250 ga yaqin kiprikchalar tutadi. ular hiqildoq. tarafga harakat qilib, traxeyadan turli yot moddalarni tashqa-riga chiqarishga yordam beradi. qadahsimon hujayralar shilliq hosil qiladi. bazal hujayralar kambial hujayralar hisob-lanadi. endokrin hujayralarning bir necha turi farqlanib, ular turli gormonlarni: serotonin, dopamin hosil qiladi. bu gormonlar nafas sistemasining turli qismlari faoliyatini boshqarishdan tashqari boshqa a’zolarga ham ta’sir qiladi (masalan, noradrenalin bronx devorini kengaytiradi. sero-tonin ko’p ajralsa, bronx torayadi va hokazo). shilliq pardaning xususiy qavati ko’p miqdorda bo’ylama yo’nalishdagi elastik tolalar, limfa va qon kapillyarlarini tutuvchi siyrak tolali shakllanmagan biriktiruvchi to’qimadan tuzilgan. shilliq osti pardasida (tunica submucosa) aralash (oqsil shilliq) bezlar …
5
pardasi; 5 - tolali tog’ay qavati (gialpn tog’ayi bilan); 6-qon tomir; 7 - adventitcial qa-vat (v. g. eliseevdan). ayrimlari bo’ylama joylashgan. traxeyaning tog’aydan holi bo’lgan bu qismi membranoz deb ataladi. bu qismning borligi uchun traxeyaning orqa devori elastikdir. bu muhim ahamiyatga ega, chunki traxeyaning ortida qizilo’ngach joylashadi. qizilo’ngachdan o’tayotgan ovqat luqmalari traxeyaning tog’ay qism tomonidan qarshilikka uchramaydi. traxeyaning tashqi - a d-v e n t i tc i ya p a p d a c i (tunica adventitia) ko’p miqdor-da limfa va qon tomirlar tu-tuvchi siyrak tolali shakl-lanmagan biriktiruvchi to’qi-madan tashkil topgan. traxeya chap va o’ng bosh bronxlarga bo’linib, ular o’z navbatida o’ng o’pkada uch, chap o’pkada esa ikki ,bo’lak bronxlarga bo’linadi (bu bronxlar o’pka parenximasidan tashqarida joylashadi). bu bronxlar birinchi tartibdagi bronxlar deb yuritiladi. har bir bi-rinchi tartibdagi bronx yirik zonali (har o’pkada 4 tadan) bronxlarga bo’linadi. zonal bronxlar esa o’pka ichiga kiradi. adabiyotlar: 1. narziyev d.x., t.: “mexnat”1986 …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Faylni Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"nafas olish sistemasi (systema respiratorhim)" haqida

1538897577_72677.docx [bookmark: _goback]nafas olish sistemasi (systema respiratorhim) reja: 1. burun bushlig’i 2. traxeya (kekirdak) nafas olish sistemasi organizm bilan tashqi muhit o’rtasi-da gaz almashinishini ta’minlash vazifasini bajaradi. nafas olish o’pka al’veolalarining ritmik (bir me’yorda) kengayish va qisqarish jarayoni bo’lib, atmosfera havosining o’pka al’veo-lalari devorlaridagi kapillyarlar qoni bilan bo’lgan aloqasini ta’minlaydi. nafas olish sistemasi burun b o’ sh l i g’ i, h i q i l d o q, traxeya vabronxlardan iborat havo o’tkazish yo’llaridan hamda o’pka pufakchalari - al’veolalardan iborat respirator bo’limlardan tashkil topgan. havo o’tkazish yo’llari-da havo namlanadi, isiydi va har xil chang zarrachalaridan tozalanadi. resp...

DOCX format, 73,9 KB. "nafas olish sistemasi (systema respiratorhim)"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: nafas olish sistemasi (systema … DOCX Bepul yuklash Telegram

O'xshash fayllar

Bularni ham yoqtirishi mumkin

Hammasini ko'rsatish
nafas olish sistemasi — DOCX DOCX
nafas olish sistemasi
16 sahifa 31,1 KB
nafas olish sistemasi — PPTX PPTX
nafas olish sistemasi
— 1,5 MB
nafas olish sistemasi — PPTX PPTX
nafas olish sistemasi
18 sahifa 3,4 MB
nafas olish sistemasi — PPTX PPTX
nafas olish sistemasi
29 sahifa 7,9 MB
nafas olish sistemasi — DOCX DOCX
nafas olish sistemasi
6 sahifa 403,3 KB
nafas olish sistemasi — PPT PPT
nafas olish sistemasi
20 sahifa 8,0 MB
nafas olish sistemasi — ZIP ZIP
nafas olish sistemasi
18 sahifa 2,5 MB
nafas olish sistemasi — PPTX PPTX
nafas olish sistemasi
28 sahifa 1,5 MB
nafas olish sistemasi — DOCX DOCX
nafas olish sistemasi
8 sahifa 28,0 KB
nafas olish sistemasi — DOCX DOCX
nafas olish sistemasi
3 sahifa 440,1 KB
nafas olish sistemasi — PPTX PPTX
nafas olish sistemasi
27 sahifa 18,7 MB
insonlarning nafas olish sistemasi — PPTX PPTX
insonlarning nafas olish sistemasi
4 sahifa 36,0 KB