plazmatik hujayralar yoki plazmotsitlar (plasmocyti)

DOCX 688.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1538898132_72685.docx plazmatik hujayralar yoki plazmotsitlar (plasmocyti) reja: 1. to`qima bazofillari yoki semiz hujayralar (labrocytus seu granulocytus basophilus textus) 2. yog’ hujayralari (adipocyti) plazmotsitlar sut emizuvchilarda va, xususan, odamda ko`p uchrovchi hujayra turidir. u murtaklarda, taloq, limfa tuguni, jigar, ichakning shilliq qavatida va boshqa a’zolarda uchraydi. plazmatik hujayralar oval yoki yumaloq shaklga ega bo`lib, yadrosi ekstsentrik joylashadi. hujayra sitoplazmasi to`q bazofil bo`yaladi. elektron mikroskopda plazmotsit sitoplazmasida juda yaxshi rivojlangan donador endoplazmatik to`r, golji kompleksi va erkin ribosomalarni ko`rish mumkin. golji kompleksi atrofi-da lizosomalar ham uchraydi. plazmotsitlarning asosiy vazifasi immunoglobulinlar yoki antitelolar ishlab chiqarishdir. hozirgi vaqtda immunoglobulinlarning asosan 5 sinfi (a, g, m, d, e) plazmatik hujayrada hosil bo`lishi tasdiqlangan. bu moddalar donador endoplazmatik to`rda vujudga kelib, boshqa a’zo hujayralaridagi singari sekretor konveyerga tushib, hujayradan tashqariga chiqariladi. sekretor moddaning tashqariga chiqishi plazmotsitoz (sitoplazma bo`lakchalarining ajralnshi) yo`li bilan yuzaga chiqishi mumkin. hozirgi davrda plazmatik hujayralarning b- limfotsitlardan hosil bo`lishi aniqlangan. qonning o`zak hujayralaridan …

an 1--2 kundan so`ng plazmoblastlarning bo`linishidan hosil bo`ladi. plazmoblastlar tez bo`linuvchi hujayralardir. ular proplazmotsitlar bosqichiga o`tib, ko`p miqdorda immunoglobulin hosil qiladi. shu bilan ularda ko`payish qobiliyati saqlanib qoladi. so`ngra proplazmotsitlar yetilgan, ko`payish qobiliyatini yo`qotgan hujayralarga aylanadi. hujayra bo`linishidan boshlab, ya’ni klon hosil bo`lishidan to yetilgan plazmatik hujayralar hosil bo`lguncha 3 sutka o`tadi. antitelo hosil bo`lishining to`xtashi antitelo hosil qiluvchi hujayralar populyatsiyasiningso`nishi bilan bog`liq. antigen to`qimaga tushganda unda plazmatik qatorning hamma hujayralari, ko`proq yetilgan plazmatik hujayralar bo`ladi. lekin immunologik reaksiya boshlanishida avval antitelo hosil qiluvchi plazmoblastlar, undan so`ng yetilgan hujayralar ko`payadi. immunologik reaksiyaga tayyorlik boshlang`ich hujayraga bog`liq bo`lib, yetilgan hujayralarga bog`liq emas. bir plazmatik hujayra faqat bir immunologik spetsifik antitelo hosil qiladi. to`qima bazofillari yoki semiz hujayralar (labrocytus seu granulocytus basophilus textus) to`qima bazofillari (labrotsit, mastotsit yoki geparinotsit) birinchi marta 1877 yilda paul erlix tomonidan ta’riflangan bo`lib, sitoplazmasida yirik donachalarni tutgani uchun semiz hujayralar nomini olgan. ular asosan qon tomir kapillyarlari …

shqalar mavjud. hujayraga xos fermentlardan biri bo`lib gistidin dekarboksilaza hisoblanadi. bu ferment yordamida gistidin aminokislotasidan gistamin sintezlanadi. to`qima bazofillarining donachalarida saqlanadigan geparin va gistamin to`qimalar muhiti doimiyligini (gomeostazni) ta’minlashda muhim rol o`ynaydi. geparin donachalar mahsulotining qariyb 30% ini tashkil etib, sulfatlangan kislotali glikozaminoglikanlarga kiradi. 74-rasm. to`qima bazofilning elektron mikrofotogrammasi. x 12.000. i-sitolemma; 2-yadro; 3-sekret donachalari. u qon ivishiga to`sqinlik qiladi, hujayralararo moddaning o`tkazuvchanligini pasaytiradi va yallig`lanish protsessini susaytiradi. gistamin esa kuchli aktiv modda bo`lib, kapillyarlar devorining o`tkazuvchanligini oshiradi va qon tomirlarni kengaytiradi. shu xususiyatlari tufayli to`qima bazofillaridan ajralib chiqadigan gistamin turli xil allergiya reaksiyalarida ishtirok etadigan asosiy moddalardag` biri bo`lib hisoblanadi. gistamindal tashqari, allergiya reaktsiyalarida to`qima bazofillari ajratib chiqaradigan moddalar, jumladan, allergiyaning sekin ta’sir ko`rsatuvchi moddasi, trombotsitlarni aktivlovchi modda, neytrofil va eozinofillarning :xemotaksisini kuchaytiruvchi modda va boshqalar ishtirok etadi. bu moddalarning hujayradan tashqariga chiqishi degranulyatsiya deb atalib, u turli usul bilan amalga oshishi mumkin. degranulyatsiya jarayonida to`qima bazofillarining hujayra qo-big`ida …

ompleksi esa to`qima bazofillarining retseptorlari bilan bog`lanib, hujayralar degranulyatsiyasiga sabab bo`ladi. demak, bu holatlarda ig e himoya vazifasini o`tash o`rniga to`qimalarda muhit doimiyligini buzilishga olib keladi. to`qima bazofillariga tuzilishi va ximiyaviy tarkibi jihatidan qondagi bazofil leykotsitlar juda yaqin turadi. ammo bazofil leykotsitlarning qizil suyak ko`migidagi o`zak hujayralardan kelib chiqishi tasdiqlangan bo`lsa, to`qima bazofillarining kelib chiqish manbai hozirgacha aniq ko`rsatilmagan. to`qima va qon bazofillarining tuzilish va faoliyat jihatidan o`xshashligi, bu ikkala hujayralarning son jihatidan bir-birini to`ldirib turishi to`qima bazofillari ham o`zak hujayralardan kelib chiqadi degan taxminga dalil bo`la oladi. to`qima bazofillarida mitoz bo`linishining juda kam uchrashi ham bu fikrning qo`shimcha isbotidir. yog’ hujayralari (adipocyti) yog’ hujayralari yoki adipotsitlar asosan qon tomirlar bo`ylab joylashadi. ba’zi joylarda esa yog` hujayralari to`planib, yog` to`qimasini hosil qiladi. yog` hujayralari biriktiruvchi to`qi- maning kambial elementlaridan, retikulyar va adventitsial hujayralardan hosil bo`lishi mumkin. bu hujayralar sitoplazmasida yig`ilgan mayda-mayda yog` tomchilari yirik tomchilarni hosil qiladi (75-rasm). sitoplazma organellari …

o`rilgan yog` tomchilari yoki xilomikronlar (diametri 1 mkm atrofida) tomirlar endoteliysidagi fermentlar ta’sirida yog` kislotalari bilan glitseringa parchalanadi. bu moddalar adipotsitlar tomonidan so`rilib hujayralarda glitserolkinaza fermenti yordamida yana qayta triglitseridlarga sintezlanadi va yog` zapasi shaklida to`planadi. adipotsitlarda to`plangan yog` zaruriyat tug`ilgan paytda hujayradan chiqarilib lipaza fermenti yordamida parchalanadi, hosil bo`lgan glitserin va yog` kislotalari qondagi albumin bilan bog`lanib to`qimalarga «yoqilg`i» sifatida yetkaziladi. pigment hujayralar pigment hujayralar siyrak biriktiruvchi to`qimaning ma’lum joylarida, ko`zning qon tomirli va rangdor pardalarida, terida, sut bezi so`rg`ichi, anus (chiqaruv) teshigi atrofida ko`proq uchraydi. pigment hujayralar noto`g`ri shakldagi kalta o`simtali hujayralar bo`lib, sitoplazmasida mayda-mayda pigment donachalarini tutadi. bu pigment melanin deb atalib, mikroskopda to`q jigarrang bo`lib ko`rinadi. uzida pigment saqlovchi hujayralar melanoforotsitlar, pigment sintez qilish xususiyatiga ega bo`lgan hujayralar esa melanoblastotsit yoki melanotsitlar deb ataladi. melanin pigmenti melanoblastotsit hujayralarining ditoplazmasida tirozin aminokislotasining oksidlanish mahsulotlarini polimerizatsiyasi natijasida hosil bo`ladi. tirozin esa melanoblastotsit mitoxondriyalari tarkibida bo`luvchi tirozinaza fermenti ta’sirida …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "plazmatik hujayralar yoki plazmotsitlar (plasmocyti)"

1538898132_72685.docx plazmatik hujayralar yoki plazmotsitlar (plasmocyti) reja: 1. to`qima bazofillari yoki semiz hujayralar (labrocytus seu granulocytus basophilus textus) 2. yog’ hujayralari (adipocyti) plazmotsitlar sut emizuvchilarda va, xususan, odamda ko`p uchrovchi hujayra turidir. u murtaklarda, taloq, limfa tuguni, jigar, ichakning shilliq qavatida va boshqa a’zolarda uchraydi. plazmatik hujayralar oval yoki yumaloq shaklga ega bo`lib, yadrosi ekstsentrik joylashadi. hujayra sitoplazmasi to`q bazofil bo`yaladi. elektron mikroskopda plazmotsit sitoplazmasida juda yaxshi rivojlangan donador endoplazmatik to`r, golji kompleksi va erkin ribosomalarni ko`rish mumkin. golji kompleksi atrofi-da lizosomalar ham uchraydi. plazmotsitlarning asosiy vazifasi immunoglobulinlar yoki antitelola...

DOCX format, 688.9 KB. To download "plazmatik hujayralar yoki plazmotsitlar (plasmocyti)", click the Telegram button on the left.

Tags: plazmatik hujayralar yoki plazm… DOCX Free download Telegram