uzbekiston sanoatining xomashyo manbai va uni joylashtirish

DOC 96.0 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1355483256_40975.doc www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz reja: 1. sanoatda xomashyo, uning xususiyatlari va turkumlanishi 2. resurslar tejamkorligining strategiyasi va taktikasi 3. mineral xomashyo va undan okilona foydalanish 1. sanoatda xomashyo, uning xususiyatlari va turkumlanishi kayta yaishlovchi barcha sanoat tarmoklarining ishlab chikarish jarayonida katnashuvchi elementlardan biri xomashyodir, chunki xomashyosiz xech kanday maxsulot ishlab chikarish mumkin emas. xomashyo deb, kazib olish yoki ishlab chikarish uchun ma`lum darajada mexnat sarflangan va shu mexnat natijasida bir kadar uzgargan mexnat buyumiga aytiladi. xomashyo asosiy va yordamchi materiallarga bulinadi. asosiy xomashyo – tayyor maxsulotning moddiy asosini tashkil kiluvchi mexnat buyumidir. tayyor maxsulot tarkibiga kiruvchi yoki asosiy xomashyoni kayta ishlashga zarur sharoit yaratib beruvchi kolgan barcha mexnat buyumlari yordamchi materiallar deb ataladi. mexnat buyumlarining maxsulot ishlab chikarishda kay tarzda katnashishiga karab ular xam xomashyo (asosiy xomashyo), xam yordamchi material bulishi mumkin. masalan, neft yokilgi sifatida yordamchi material bulsa, benzin yoki kerosin ishlab chikarishda esa xomashyodir. xomashyo keng mikyosda iste`mol …

kayta ishlangan bulsa-yu, lekin tayyor maxsulot sifatida iste`mol kilina olmasa, u chala maxsulot, ya`ni yarimfabrikat deb ataladi. · xayotda yarimfabrikat uni ishlab chikargan ishlab chikarish nuktai nazaridan karaganda tayyor maxsulot, iste`mol kiluvchi ishlab chikarish nuktai nazaridan karaganda xomashyo xisoblanadi. · xomashyo resurslarini xomashyodan fark kilmok kerak. xomashyo resurslariga mamlakatdagi foydali kazilmalar konlari, urmon maydonlari, uy xayvonlari va shu kabi tabiiy boyliklar kirsa, ular kazib chikarilgan yoki ishlab chikarish uchun mexnat sarflangandagina xomashyoga aylanishi mumkin. · xomashyo ishlab chikarish jarayonining asosiy elementi sifatida sanoat ishlab chikarishiga va uning iktisodiga katta ta`sir kursatadi. sanoatning kayta ishlovchi tarmoklarida xomashyo va yokilgi xarajatlari ishlab chikarishga sarflangan xarajatlar xajmida eng katta salmokka egadir. shuning uchun sanoat korxonalari faoliyatining iktisodiy kursatkichlari kup jixatdan tayyor maxsulot ishlab chikarish uchun ketgan xomashyo va yokilgi xarajatlari darajasiga boglik buladi. sanoat maxsuloti tannarxida xomashyo, yordamchi materiallar va yokilgi xarajatlari butun sanoat buyicha urtacha 70 foizni tashkil etadi. shuning uchun xomashyoni …

xamda gazsimon; kimyoviy tarkibiga kura – organik va anorganik; ishlatilishiga kura – ozukabop va texnik. kishlok xujaligi xomashyosi ikki turga – usimliklardan olinadigan xomashyolar va xayvonlardan olinadigan xomashyolarga bulinadi. mineral xomashyolar. yer ostidan kazib olinadigan mineral birikmalar mineral xomashyolar deyiladi. xalk xujaligida ishlatiladigan minerallar uch turga bulinadi: a) rudali; b) rudasiz; v) yonuvchi mineral xomashyolar. bu minerallarning kupi kattik xolda buladi. suyuk mineral boyliklarga fakat neft xamda tuz eritmalari, gaz xoldagisiga esa tabiiy gaz kiradi. rudali mineral xomashyolar foydali jinslar bulib, metallar olish uchun asosiy manbadir. rudasiz mineral xomashyolar xam tog jinslaridir. ular metall olish uchun ishlatilmaydi. bunday mineral xomashyolar kimyoviy kayta ishlanmasdan tugridan-tugri xalk xujaligida yoki metalsiz ishlab chikarishda xomashyo sifatida ishlatiladi. rudasiz minerallar shartli ravishda kuyidagi turlarga bulinadi: kurilish materiallari – tugridan-tugri yoki fizik-kimyoviy kayta ishlangandan sung kurilish ishlarida ishlatiladigan mineral xomashyo; industriya xomashyolari – kimyoviy kayta ishlanmasdan sanoatning turli tarmoklarida ishlatiladigan xomashyo. kimyoviy mineral xomashyolar – kimyoviy …

xomashyolarga ozuka sifatida ishlatiladigan birikmalar – urmonchilik, balikchilik va kishlok xujaligi maxsulotlari kiradi. usimlik va xayvonlardan olinadigan texnik xomashyolarga yukorida kursatilgan xalk xujaligi tarmoklarining ozik uchun yaramaydigan maxsulotlari kiradi. ularni mexanik va kimyoviy kayta ishlab, ulardan turmushda va sanoat ishlab chikarishida ishlatiladigan xomashyolar olinadi. bunday xomashyo turlarini kimyoviy kayta ishlab, turli maxsulotlar olish mumkin. manbalari kupligi, amaliy jixatdan bitmas-tuganmas zaxiraga egaligi ular asosida kupgina yangi kimyoviy korxonalar tashkil etishga imkon beradi. umuman, fan va texnikaning nixoyatda tezlik bilan rivojlanishi yangidan-yangi materiallarni, shuningdek, yangi xomashyo materiallarini kidirib topish masalasini dolzarblashtirmokda. bu masala asosan olti yul bilan amalga oshiriladi: · iloji boricha arzon xomashyolarni kidirib topish va ishlatish; · xomashyodan kompleks foydalanish; · konsentrlangan xomashyo va maxsulotlar ishlatish; · juda toza maxsulotlar ishlatish; · texnika maksadlari uchun ishlatiladigan ozukabop xomashyolarni noozukabop xomashyo bilan almashtirish; iloji boricha maxalliy xomashyolardan foydalanish. xozirgi vaktda kimyo va kimyoviy texnologiya yutuklari muxim texnika-xujalik maxsulotlarini noozukabop xomashyolardan olishga …

latiladi. un, kraxmal, sut kabi maxsulotlardan texnik maksadlar uchun foydalaniladi. masalan, kazein-oksil modda sutda buladi, kazein yelim ishlab chikarishda, kogoz va charm sanoatida buyokchilikda xamda mukovalar kilishda asosiy maxsulot sifatida ishlatiladi. bu maksadda kazein ishlab chikarish uchun xar yili bir necha yuz ming tonna yogsizlangan sut sarflanadi. kraxmal tukimachilik sanoatida, rezina va kimyo sanoatida, gugurt sanoatida, elektrodlar olishda keng kullaniladi. xozir sanoatda kraxmal poliakrillamid xamda sellyulozaning suvda eruvchan efirlari – karboksilmetil sellyuloza (kms) bilan muvofakkiyatli almashtirilgan. shu bilan birga kms kup mikdorda kraxmal urnida tukimachilik, kogoz va gugurt sanoatlarida esa ozukabop un urnida ishlatilmokda. xozir etilendan va yogochdan olinayotgan sintetik etil spirt tarkibi va sifati jixatidan ozukabop xomashyolardan olinadigan etil spirtdan fark kilmaydi va ancha arzon xisoblanadi. shuning uchun xalk xujaligining kup tarmoklarida bunday etil spirt kup ishlatilmokda. shuningdek, gaz va neftni kayta ishlash maxsulotlaridan sirka kislota, glitserin va yoglar ishlab chikarilmokda. maxsulotlarni bu yul bilan ishlab chikarishda kup mikdorda …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "uzbekiston sanoatining xomashyo manbai va uni joylashtirish"

1355483256_40975.doc www.arxiv.uz www.arxiv.uz www.arxiv.uz reja: 1. sanoatda xomashyo, uning xususiyatlari va turkumlanishi 2. resurslar tejamkorligining strategiyasi va taktikasi 3. mineral xomashyo va undan okilona foydalanish 1. sanoatda xomashyo, uning xususiyatlari va turkumlanishi kayta yaishlovchi barcha sanoat tarmoklarining ishlab chikarish jarayonida katnashuvchi elementlardan biri xomashyodir, chunki xomashyosiz xech kanday maxsulot ishlab chikarish mumkin emas. xomashyo deb, kazib olish yoki ishlab chikarish uchun ma`lum darajada mexnat sarflangan va shu mexnat natijasida bir kadar uzgargan mexnat buyumiga aytiladi. xomashyo asosiy va yordamchi materiallarga bulinadi. asosiy xomashyo – tayyor maxsulotning moddiy asosini tashkil kiluvchi mexnat buyumidir. tayyor maxsulot tarkib...

DOC format, 96.0 KB. To download "uzbekiston sanoatining xomashyo manbai va uni joylashtirish", click the Telegram button on the left.

Tags: uzbekiston sanoatining xomashyo… DOC Free download Telegram