shovqin va undan himoyalanish

DOC 133,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1547395980_73873.doc shovqin va undan himoyalanish reja: 1. umumiy ma’lumotlar. shovqinning inson organizmiga ta’siri 2. tovushning asosiy o‘lchov birliklari 3. shovqin darajasini me’yorlashtirish va o‘lchash 4. shovqindan himoyalanish vositalari va usullari 5. ultratovush va infratovushlardan himoyalanish umumiy ma’lumotlar. shovqinning inson organizmiga ta’siri insonning mavjud beshta sezgi organi ichida eshitish a’zosi o‘ziga xos ahamiyat kasb etadi. aynan eshitish orqali inson boshqa odamlar bilan muloqot qiladi, xavf-xatarni anglaydi va o‘z madaniyatini yuksaltiradi. inson o‘zining eshitish sezgilari orqali toza tovushlarni, aralash tovushlarni va shovqinni farqlaydi. toza tovush bir xil chastotadagi sinusoidal tebranishlardan iboratdir. bir sekunddagi tebranishlar soni tovush chastotasi deb ataladi. chastota fizik olim genrix gers (1857–1894-у.у.) sharafiga «gers» (gs) orqali o‘lchanadi. bir gers (1gs) – bir sekundda bir tebranish demakdir. aralash tovush bir necha toza tovushning yig‘indisidan iborat. shovqin esa har xil chastota va tebranishdagi tovushlar aralashmasidir. 1660-yili robert boyl (1627–1661-у.у.) tovush tarqalishi uchun gazsimon suyuqlik yoki qattiq jism holatidagi muhit zarurligini isbotlaydi. …

fonso korti (1822–1876- у.у.) insonning eshitish a’zosi – quloqni tekshirib, uning ishlash tartibini o‘rganib chiqqan. odatda, biz quloq deganda, tashqi ko‘rinishdagi quloq chanog‘ini (suprasini) tushunamiz. ushbu quloq suprasidan bosh suyak tomon ichki eshituv уo‘li o‘tgan bo‘lib, u balog‘atga yetgan odamlarda 2 sm. gacha bo‘ladi. undan keyin xususiy eshituv a’zosi, o‘rtacha quloq, уa’ni bагаbаn bo‘shlig‘i boshlanadi. u tashqi eshituv уo‘lidan baraban pardasi bilan chegaralangan. baraban bo‘shlig‘ida uchta mayda suyakchabolg‘acha, уa’ni ichki tog‘ау va eshituv suyakchalari joylashgan. har bir tovush to‘lqinida bolg‘acha-suyakchalar tog‘ayga, tog‘ау esa o‘z navbatida eshituv suyakchalariga ta’sir etadi. ushbu suyakchalar baraban pardasi tebranish amplitudasini 2–3 martagacha kuchaytiradi. o‘rta quloqdan keyin esa spiralsimon naycha joylashgan bo‘lib, u o‘ziga xos suyuqlik bilan to‘latilgan bo‘ladi. spiralsimon naychada membrana yashiringan bo‘lib, u 16 mingga yaqin sezuvchi tolasimon hujayralardan tashkil topgandir. bu alfonso korti sharafiga «kort a’zosi» deb nomlanadi. tovush to‘lqini baraban pardasidan suyakchalar orqali spiralsimon naychaga uzatiladi va bu vaqtda membranada titrash tarqaladi. …

tunda, ish vaqtida ham, dam olish vaqtida ham, uyquda ham ma’lum darajadagi shovqin ta’sirida bo‘ladi. masalan, barglarning shitirlashi 10–40 db, soatning chiqillashi quloqdan 1m uzoqlikda 25–35 db, uxlayotgan odamning nafas olishi 25 db atrofida, oddiy so‘zlashuv vaqtida -50–60 db, qattiq baqirib so‘zlashganda – 75 db, 100 km/soat tezlikda harakatlanayotgan yengil avtomobil – 110 db, 50–100m balandlikda uchayotgan reaktiv samolyot - 120–130 дв tovush intensivligidagi shovqin hosil qiladi. insonni doimiy yuqori intensivlikdagi shovqin ta’sirida bo‘lishi uning sog‘lig‘iga ta’sir etadi, u tez charchaydi, psixologik reaksiya tezligi kamayadi, xotirasi susayadi. shuningdek, shovqin insonning diqqatini bir joyga jamlashiga xalaqit qiladi, harakatning aniqligini va muvozanatini buzadi, tovush va yorug‘lik signallarini qabul qilish qobiliyatini susaytiradi, natijada turli xil baxtsiz hodisalarni kelib chiqishiga sabab bo‘ladi. bundan tashqari shovqin qon bosimining oshishiga, ko‘z qorachig‘ining kengayishiga, oshqozon-ichak faoliyatining buzilishiga, yurak va tomir urishining tezlashishiga, asab sistemasining buzilishiga, uyqusizlik sodir bo‘lishiga va eshitish qobiliyatining susayishiga ham olib keladi. ayniqsa, inson …

alishda tovush to‘lqinlari orqali olib o‘tiladigan tovush energiyasi miqdoriga aytiladi. tovush intensivligi vt/т2 orqali o‘lchanadi. inson qulog‘ining tovushni sezishi tovush intensivligi jo=10-12 tt/m2 dan boshlanadi va bu miqdor shart ravishda «0» bel (в) deb qabul qilingan. tovush intensivligi 1 marta oshsa j=10-11 vt/т2ga teng bo‘ladi va shunga mos holda tovush intensivligi darajasi ll = 1 в, agar tovush intensivligi 100 marta oshsa j=10-10 vt/m2, l1=2 в oshadi va h k. tovush intensivligi darajasi quyidagicha aniqlanadi: l1 =10lg i , io bu yerda, i–tovush intensivligining haqiqiy (mavjud) miqdori, vt/m2 io – tovushni sezish boshlanishidagi intensivlik, jo=10… 12 vt/m2. shunga mos holda tovush bosimi darajasi quyidagicha aniqlanadi: p2 p lg =10lg 2 = 20lg p po bu yerda, p – tovush bosimining haqiqiy miqdori, ра; po – tovushni sezish boshlanishidagi tovush bosimi, рo=2 10-5 yuqoridagi formulalarga mos holda shovqin darajasining ka- mayishini quyidagicha aniqlashimiz mumkin bo‘ladi: l1 − l2 = 20lg p1 …

tiq o‘zgarib tursa, nodoimiy (o‘zgaruvchan) shovqin, ushbu o‘zgarish keskin kamayish orqali sodir bo‘lsa, uzlukli shovqin deb ataladi. agar shovqin 1 sekunddan kam vaqt davom etuvchi bir yoki bir necha tovush signallaridan iborat bo‘1sa, impulsli shovqin deyiladi. impulsli shovqin darajasi bir sekundda 100 db dan ortiq o‘zgaradi. bundan tashqari, shovqin hosil bo‘lish manbaiga ko‘ra mexanik, aerogidrodinamik va elektromagnit turlarga bo‘linadi. shovqin darajasini me’yorlashtirish va o‘lchash shovqin darajasini me’yorlashtirish – shovqinni insonga salbiy ta’sirini kamaytirishga qaratilgan asosiy tadbirlardan biri hisoblanadi. shovqinning inson sog‘1ig‘iga ta’siri uning chastotasiga bog‘liq bo‘lganligi sababli, har bir shovqin oktava polosasi uchun alohida ruxsat etilgan shovqin darajasi belgilangan. shovqinning eng yuqori ruxsat etilgan darajasi past chastotalar uchun, past ruxsat etilgan darajasi esa yuqori chastotali shovqinlar uchun qabul qilingan. masalan, eng kichik tovush bosimi nazariy va ilmiy ishlar bajariladigan ish joylari uchun belgilangan bo‘lib, u o‘rtacha geometrik chastota 8000 gs bo‘lganda 30 db deb qabul qilingan. eng yuqori tovush bosimi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "shovqin va undan himoyalanish"

1547395980_73873.doc shovqin va undan himoyalanish reja: 1. umumiy ma’lumotlar. shovqinning inson organizmiga ta’siri 2. tovushning asosiy o‘lchov birliklari 3. shovqin darajasini me’yorlashtirish va o‘lchash 4. shovqindan himoyalanish vositalari va usullari 5. ultratovush va infratovushlardan himoyalanish umumiy ma’lumotlar. shovqinning inson organizmiga ta’siri insonning mavjud beshta sezgi organi ichida eshitish a’zosi o‘ziga xos ahamiyat kasb etadi. aynan eshitish orqali inson boshqa odamlar bilan muloqot qiladi, xavf-xatarni anglaydi va o‘z madaniyatini yuksaltiradi. inson o‘zining eshitish sezgilari orqali toza tovushlarni, aralash tovushlarni va shovqinni farqlaydi. toza tovush bir xil chastotadagi sinusoidal tebranishlardan iboratdir. bir sekunddagi tebranishlar soni tovush chastot...

Формат DOC, 133,5 КБ. Чтобы скачать "shovqin va undan himoyalanish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: shovqin va undan himoyalanish DOC Бесплатная загрузка Telegram