hayvonlarning qo‘tir kasalliklari

ZIP 19 sahifa 3,4 MB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (6 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 19
havonlarning qo‘tir kasalliklari www.arxiv.uz reja: 1. kasallik haqida tushuncha 2. sarkoptoz 3. teri usti qo‘tir kasallari qo‘zg‘aydigan kasalliklar â 4. psoroptoz. 5. xorioptoz 6. otodektoz 7. oldini olish va kurash choralari www.arxiv.uz hayvonlarda bir guruh surunkali invazion teri kasalliklari uchraydi. bular hayvon tanasini kuchli qichitadi, shuning uchun ularga â«qo‘tirâ» yoki â«qichimaâ» deb nom berilgan. bir turli hayvonlarda bir necha xil qo‘tir kanalari parazitlik qilishi mumkin. sarkoptes qichima qo‘tir kasalligining, psoreptes teri ustki qo‘tir kasalligining qo‘zg‘atuvchisi, xorioptes terixo‘r qo‘tir kasalligining qo‘zg‘atuvchilaridir. har bir qo‘tir kasalligi qo‘zg‘atuvchisining o‘ziga xos biologik xususiyati bor. ular har xil qo‘tir kasalligini qo‘zg‘aydi. www.arxiv.uz sarkoptoz. so‘runkali qichima qo‘tir bo‘lib, u bilan qoramoya, tuya, shimol bug‘usi, cho‘chqa, qo‘y va ayrim yovvoyi hayvonlar kasallanadi. turli hayvonlarning qichima qo‘tir kasalligiii sarkoptes avlodiga kiradigan har xil kanalar qo‘zg‘aydi. sarkoptoz odamlarda ham uchraydi. qo‘zg‘atuvchisi. kichima qo‘tirning qo‘zg‘atuvchilari sarkoptes avlodiga kiradi. u juda ham mayda kana, ko‘zga ko‘rinmaydi (od—0,4 mm). uning tanasi yuqoridan …
2 / 19
ox katlamini kavlab, o‘zlariga yo‘l (galereya) qiladi va shu yerda yashaydi. bu joyga urg‘ochi kana 40—50 ta tuxum qo‘yadi (93-rasm). shundai keyin oradan 5 kun o‘tgach, tuxumlardan olti oyoqli lyachinkalar chiqadi, ular tezda oziqlanib, yana 3—5 kundan kyoyin anabioz holatiga o‘tadi. ular ikkinchi tullab bo‘lganidan keyin yetuk urg‘ochi kanaga aylanadi. qichima qo‘tir kanalarining tuxumdan tuxumgacha rivojlani- shi uchun 2—3 hafta, o‘rta hisobda 15 kun o‘tadi. kanalar juda tez ko‘payadi. bitta urg‘ochi kanada qulay sharoitda 3 oy ichida 1,5 mln kana paydo bo‘ladi. odatda urg‘ochi kanalar erkak kana- larga nisbatan ko‘n bo‘ladi va taxminan 6—8 hafta yashaydi. tashqi muhitda havoning namligi va issiqlik darajasiga qa- rab qichima qo‘tir kana taxminan 21 kun och yashay oladi. shuningdek, qichima qo‘tir kanalar qurg‘oqchilikka ham chidamsizdir. ma- salan ular harorat 50â°â€”80â° ga yetganda 30—40 daqiqada o‘ladi. www.arxiv.uz 1-rasm. qichima qo‘tir kanasi yearkoptes. a — urg‘ochisi (dorsal sathi) b — erkagi (ventral sathi) 2-rasm. qichima qo‘tir …
3 / 19
terisini jarohatlaydi va kasallangan organizmga o‘zining zaxarini sochadi, ular ta’sirida teri yallig‘lanadi va serozli hujayra infiltratsiyasi paydo bo‘lib, ekssudatga aylanadi. buning natijasida teri ustida mayda pufakchalar hosil bo‘ladi. teri qichiganida hayvonlar qashinadi, shu vaqtda pufaklar yoriladi, hayvonlarning toqatsizlik bilan qichinishi natijasida jarohatlangan teri shishib yallig‘lanadi, kichkina-kichkina yiringli tugunchalar paydo bo‘ladi. klinik belgilari. hamma hayvonlarda sarkoptoz surunkali kechadi. qichima qo‘tir kanalari, avvalo molning boshiga yuqadi. hayvon boshining peshona va oldingi qismiga, keyinroq boshi terisining hammasiga, ayrim turdagi hayvonlar (ot va cho‘chqa)’ dumining atrofiga, bo‘yniga, ko‘kragi atrofiga tarqaladi. qichima qo‘tir kasalligining belgilari kasallik yuqqanidan keyin oradan 2—3 hafta o‘tgach paydo bo‘la boshlaydi. sarkopto'z bilan deyarli hamma hayvonlar kasallanadi, ammo qoramol va qo‘ylarda u juda yengil, ot, echki, cho‘chqa, tuya va shimol bug‘ularida esa kasallik birmuncha og‘ir kechadi. cho‘chqa va bug‘ularda boshqa xildagi qo‘tir kasalligi uchramaydi. www.arxiv.uz qo‘tir kanalarning har xil turdagi hayvonlarda dastlabki joylashadigan joylari. sarkoptes to‘r shaklida, psoroptes parallel chiziqlar, xorioptes …
4 / 19
tir kanasi bor. terining qo‘tir kasalligi psoroptoz ham boshqa qo‘tir kasalliklari kabi ekzematoz yallig‘lanadi hamda hayvon qichinadi. qo‘zg‘atuvchisi. qo‘tir kanasi psoroptes oval shaklda bo‘lib, kanalarning eng kattasi hisoblanadi. och-sariq yoki sarg‘ish-qo‘ng‘ir psoroptesning kattaligi 0,5—0,9x0,2—0,5 mm. rivojlanishi. psoroptes hayvon terisida to‘p-to‘p bo‘lib joylashadi, chunki ularning lichinka va protonimfalari, qisman teleonimfalari terini tesha olmaganliklari uchun oziq topa olmaydi. ular epidermis qismini teshganida ajralib chiqqan seroz — limfa suyuqligi bilan oziqlanadi. har bir urg‘ochi qo‘- tir kanasi, hayvonning jarohatlangan terisidagi juniga 60 ta- gacha tuxum qo‘yadi. 3—6 kundan qeyin tuxumdan olti oyoqli birmuncha uzun lichinka chiqadi, u darhol oziqlanib oradan 2—3 kun o‘tgach, tullaydi va 8 oyoqli protonimfaga aylanadi www.arxiv.uz psoroptes kanalari hayvon tanasida ikki oydan ortiq yashay olmaydi. epizootologiyasi. qo‘tir kanalari yopishgan chorva mollari qo’tiri—psoroptesning .asosiy manbai hisoblanadi. kasallik zah- kash molxonalarda, yaylovda, suv manbalarida bir-biriga surka- lishi, mol tozalaydigan cho‘tka, taroq, kiyim va molboqardan yuqadi. patogenezi. teri usti qo‘tir kanalari mol …
5 / 19
o‘lmaydi. mana shu xususiyati bilan sarpoptozdan ajralib turydi. terining parazitlar tarqalgan qismidagi junlari osongina tushadi. hayvon tunda kuchli qashinadi. so‘ylarda, ay- niqsa mayin junli merinoslarda teri usti qo‘tir psoroptoz og‘ir, yarim og‘ir, surunkali va yashirin ko‘rinishlarida kechib hayvon terisining juni qalin joylari jarohatlanadi. qo‘ylar terisini qashiydi, tishlaydi, buning natijasida teri travmatik jarohatlanadi. junlari tutam-tutam bo‘lib to‘kiladi, teri po‘stloqli va yiringli yallig‘lanadi, qo‘yda kalinik belgilari ko‘rinadi, oriqlaydi va qo‘ylar sovuq tushishi bilan halok bo‘ladi. yozda juni qirqilgandan keyin qo‘ylar tuzala boshlaydi. terisining juni tushgan joylaridan jun chiqadi. bunday qo‘ylar tashqi ko‘rinishi jihatidan sog‘lom hisoblanadi. ammo ular qo‘tir kanalarining manbaidir. www.arxiv.uz xorioptoz (terixo‘r qo‘tir). xoriontoz surunkali kechadigan teri usti qo‘tir kasalligi bo‘lib, uni xoriontes avlodiga mansub, uzunligi 0,4—0,5 mm kana qo‘zg‘aydi. bu kana terisining ustki qismida yashab, teridan ko‘chib ajralayotgan enidermis hujayralari (qiniq qazg‘oq) bilan oziqlanadi. www.arxiv.uz otodektoz (quloq qo‘tiri). otodektoz ham surunkali kechadigan invazion kasallik bo‘lib, otodektos avlodiga kiradigan terixo‘r otodektos …
6 / 19
og‘irlashadi, shundan keyin yiringli yallig‘lanish ro‘y beradi. yovvoyi hayvonlar qulog‘ining o‘rta va ichki pardasi teshilib, miya pardasining yallig‘lanishi kuzatiladi. www.arxiv.uz qo‘tirga diagnoz qo‘yish umuman, qo‘tir kasalliklari o‘ziga xos klinik belgilari bilan hamda laboratoriyada tekshirib aniqlanadi. bunda xo‘jaliklardagi enizootologik sharoitlar hisobga olinish kerak. kasallikning klinik belgilari aniq bo‘lganida uni aniqlash unchalik qiyin emas, ammo qo‘tir kasalligining boshlanish dav- rini, ayniqsa yozda eski ko‘rinadigan shaklini aniqlash birmuncha murakkabroqdir. shuning uchun qo‘tir kasalliklarini aniqlash tomonida, tashqi eshitish yo‘lida hamda quloqning pardachasi mikroskopda qo‘zg‘atuvchi kanallarni yoki ularning tuxumlarini topishga asoslangandagina aniq bo‘ladi. kana yoki ularning tuxumlarini tonish uchun terining yangi jarohatlangan qismi bilan sog‘lom to‘qima o‘rtasidan (soskob) qirindi olinadi, chunki bu yerda qo‘tir kasalligini qo‘zgatuvchi kanalar joylashgan bo‘ladi. olingan qirindi xo‘jalikda yoki laboratoriyada iloji boricha tezda (3—5 kun) tekshirilishi kerak. www.arxiv.uz bunda teridan olingan qirindi soat oynachasiga, laboratoriya kosachasiga yoki predmet oynachasiga solinadi. keyin qirindi ustiga ikki baravar 10% li o‘yuvchi kaliy yoki natriy …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 19 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"hayvonlarning qo‘tir kasalliklari" haqida

havonlarning qo‘tir kasalliklari www.arxiv.uz reja: 1. kasallik haqida tushuncha 2. sarkoptoz 3. teri usti qo‘tir kasallari qo‘zg‘aydigan kasalliklar â 4. psoroptoz. 5. xorioptoz 6. otodektoz 7. oldini olish va kurash choralari www.arxiv.uz hayvonlarda bir guruh surunkali invazion teri kasalliklari uchraydi. bular hayvon tanasini kuchli qichitadi, shuning uchun ularga â«qo‘tirâ» yoki â«qichimaâ» deb nom berilgan. bir turli hayvonlarda bir necha xil qo‘tir kanalari parazitlik qilishi mumkin. sarkoptes qichima qo‘tir kasalligining, psoreptes teri ustki qo‘tir kasalligining qo‘zg‘atuvchisi, xorioptes terixo‘r qo‘tir kasalligining qo‘zg‘atuvchilaridir. har bir qo‘tir kasalligi qo‘zg‘atuvchisining o‘ziga xos biologik xususiyati bor. ular har xil qo‘tir kasa...

Bu fayl ZIP formatida 19 sahifadan iborat (3,4 MB). "hayvonlarning qo‘tir kasalliklari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: hayvonlarning qo‘tir kasallikla… ZIP 19 sahifa Bepul yuklash Telegram