hayvonlarning qo‘tir kasalliklari

ZIP 19 pages 3.4 MB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type ZIP

Pages 19

Updated Jun 2026

Page preview (6 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

havonlarning qoâtir kasalliklari www.arxiv.uz reja: 1. kasallik haqida tushuncha 2. sarkoptoz 3. teri usti qoâtir kasallari qoâzgâaydigan kasalliklar â 4. psoroptoz. 5. xorioptoz 6. otodektoz 7. oldini olish va kurash choralari www.arxiv.uz hayvonlarda bir guruh surunkali invazion teri kasalliklari uchraydi. bular hayvon tanasini kuchli qichitadi, shuning uchun ularga â«qoâtirâ» yoki â«qichimaâ» deb nom berilgan. bir turli hayvonlarda bir necha xil qoâtir kanalari parazitlik qilishi mumkin. sarkoptes qichima qoâtir kasalligining, psoreptes teri ustki qoâtir kasalligining qoâzgâatuvchisi, xorioptes terixoâr qoâtir kasalligining qoâzgâatuvchilaridir. har bir qoâtir kasalligi qoâzgâatuvchisining oâziga xos biologik xususiyati bor. ular har xil qoâtir kasalligini qoâzgâaydi. www.arxiv.uz sarkoptoz. soârunkali qichima qoâtir boâlib, u bilan qoramoya, tuya, shimol bugâusi, choâchqa, qoây va ayrim yovvoyi hayvonlar kasallanadi. turli hayvonlarning qichima qoâtir kasalligiii sarkoptes avlodiga kiradigan har xil kanalar qoâzgâaydi. sarkoptoz odamlarda ham uchraydi. qoâzgâatuvchisi. kichima qoâtirning qoâzgâatuvchilari sarkoptes avlodiga kiradi. u juda ham mayda kana, koâzga koârinmaydi (odâ0,4 mm). uning tanasi yuqoridan …

2 / 19

ox katlamini kavlab, oâzlariga yoâl (galereya) qiladi va shu yerda yashaydi. bu joyga urgâochi kana 40â50 ta tuxum qoâyadi (93-rasm). shundai keyin oradan 5 kun oâtgach, tuxumlardan olti oyoqli lyachinkalar chiqadi, ular tezda oziqlanib, yana 3â5 kundan kyoyin anabioz holatiga oâtadi. ular ikkinchi tullab boâlganidan keyin yetuk urgâochi kanaga aylanadi. qichima qoâtir kanalarining tuxumdan tuxumgacha rivojlani- shi uchun 2â3 hafta, oârta hisobda 15 kun oâtadi. kanalar juda tez koâpayadi. bitta urgâochi kanada qulay sharoitda 3 oy ichida 1,5 mln kana paydo boâladi. odatda urgâochi kanalar erkak kana- larga nisbatan koân boâladi va taxminan 6â8 hafta yashaydi. tashqi muhitda havoning namligi va issiqlik darajasiga qa- rab qichima qoâtir kana taxminan 21 kun och yashay oladi. shuningdek, qichima qoâtir kanalar qurgâoqchilikka ham chidamsizdir. ma- salan ular harorat 50â°â80â° ga yetganda 30â40 daqiqada oâladi. www.arxiv.uz 1-rasm. qichima qoâtir kanasi yearkoptes. a â urgâochisi (dorsal sathi) b â erkagi (ventral sathi) 2-rasm. qichima qoâtir …

3 / 19

terisini jarohatlaydi va kasallangan organizmga oâzining zaxarini sochadi, ular taâsirida teri yalligâlanadi va serozli hujayra infiltratsiyasi paydo boâlib, ekssudatga aylanadi. buning natijasida teri ustida mayda pufakchalar hosil boâladi. teri qichiganida hayvonlar qashinadi, shu vaqtda pufaklar yoriladi, hayvonlarning toqatsizlik bilan qichinishi natijasida jarohatlangan teri shishib yalligâlanadi, kichkina-kichkina yiringli tugunchalar paydo boâladi. klinik belgilari. hamma hayvonlarda sarkoptoz surunkali kechadi. qichima qoâtir kanalari, avvalo molning boshiga yuqadi. hayvon boshining peshona va oldingi qismiga, keyinroq boshi terisining hammasiga, ayrim turdagi hayvonlar (ot va choâchqa)â dumining atrofiga, boâyniga, koâkragi atrofiga tarqaladi. qichima qoâtir kasalligining belgilari kasallik yuqqanidan keyin oradan 2â3 hafta oâtgach paydo boâla boshlaydi. sarkopto'z bilan deyarli hamma hayvonlar kasallanadi, ammo qoramol va qoâylarda u juda yengil, ot, echki, choâchqa, tuya va shimol bugâularida esa kasallik birmuncha ogâir kechadi. choâchqa va bugâularda boshqa xildagi qoâtir kasalligi uchramaydi. www.arxiv.uz qoâtir kanalarning har xil turdagi hayvonlarda dastlabki joylashadigan joylari. sarkoptes toâr shaklida, psoroptes parallel chiziqlar, xorioptes …

4 / 19

tir kanasi bor. terining qoâtir kasalligi psoroptoz ham boshqa qoâtir kasalliklari kabi ekzematoz yalligâlanadi hamda hayvon qichinadi. qoâzgâatuvchisi. qoâtir kanasi psoroptes oval shaklda boâlib, kanalarning eng kattasi hisoblanadi. och-sariq yoki sargâish-qoângâir psoroptesning kattaligi 0,5â0,9x0,2â0,5 mm. rivojlanishi. psoroptes hayvon terisida toâp-toâp boâlib joylashadi, chunki ularning lichinka va protonimfalari, qisman teleonimfalari terini tesha olmaganliklari uchun oziq topa olmaydi. ular epidermis qismini teshganida ajralib chiqqan seroz â limfa suyuqligi bilan oziqlanadi. har bir urgâochi qoâ- tir kanasi, hayvonning jarohatlangan terisidagi juniga 60 ta- gacha tuxum qoâyadi. 3â6 kundan qeyin tuxumdan olti oyoqli birmuncha uzun lichinka chiqadi, u darhol oziqlanib oradan 2â3 kun oâtgach, tullaydi va 8 oyoqli protonimfaga aylanadi www.arxiv.uz psoroptes kanalari hayvon tanasida ikki oydan ortiq yashay olmaydi. epizootologiyasi. qoâtir kanalari yopishgan chorva mollari qoâtiriâpsoroptesning .asosiy manbai hisoblanadi. kasallik zah- kash molxonalarda, yaylovda, suv manbalarida bir-biriga surka- lishi, mol tozalaydigan choâtka, taroq, kiyim va molboqardan yuqadi. patogenezi. teri usti qoâtir kanalari mol …

5 / 19

oâlmaydi. mana shu xususiyati bilan sarpoptozdan ajralib turydi. terining parazitlar tarqalgan qismidagi junlari osongina tushadi. hayvon tunda kuchli qashinadi. soâylarda, ay- niqsa mayin junli merinoslarda teri usti qoâtir psoroptoz ogâir, yarim ogâir, surunkali va yashirin koârinishlarida kechib hayvon terisining juni qalin joylari jarohatlanadi. qoâylar terisini qashiydi, tishlaydi, buning natijasida teri travmatik jarohatlanadi. junlari tutam-tutam boâlib toâkiladi, teri poâstloqli va yiringli yalligâlanadi, qoâyda kalinik belgilari koârinadi, oriqlaydi va qoâylar sovuq tushishi bilan halok boâladi. yozda juni qirqilgandan keyin qoâylar tuzala boshlaydi. terisining juni tushgan joylaridan jun chiqadi. bunday qoâylar tashqi koârinishi jihatidan sogâlom hisoblanadi. ammo ular qoâtir kanalarining manbaidir. www.arxiv.uz xorioptoz (terixoâr qoâtir). xoriontoz surunkali kechadigan teri usti qoâtir kasalligi boâlib, uni xoriontes avlodiga mansub, uzunligi 0,4â0,5 mm kana qoâzgâaydi. bu kana terisining ustki qismida yashab, teridan koâchib ajralayotgan enidermis hujayralari (qiniq qazgâoq) bilan oziqlanadi. www.arxiv.uz otodektoz (quloq qoâtiri). otodektoz ham surunkali kechadigan invazion kasallik boâlib, otodektos avlodiga kiradigan terixoâr otodektos …

6 / 19

ogâirlashadi, shundan keyin yiringli yalligâlanish roây beradi. yovvoyi hayvonlar qulogâining oârta va ichki pardasi teshilib, miya pardasining yalligâlanishi kuzatiladi. www.arxiv.uz qoâtirga diagnoz qoâyish umuman, qoâtir kasalliklari oâziga xos klinik belgilari bilan hamda laboratoriyada tekshirib aniqlanadi. bunda xoâjaliklardagi enizootologik sharoitlar hisobga olinish kerak. kasallikning klinik belgilari aniq boâlganida uni aniqlash unchalik qiyin emas, ammo qoâtir kasalligining boshlanish dav- rini, ayniqsa yozda eski koârinadigan shaklini aniqlash birmuncha murakkabroqdir. shuning uchun qoâtir kasalliklarini aniqlash tomonida, tashqi eshitish yoâlida hamda quloqning pardachasi mikroskopda qoâzgâatuvchi kanallarni yoki ularning tuxumlarini topishga asoslangandagina aniq boâladi. kana yoki ularning tuxumlarini tonish uchun terining yangi jarohatlangan qismi bilan sogâlom toâqima oârtasidan (soskob) qirindi olinadi, chunki bu yerda qoâtir kasalligini qoâzgatuvchi kanalar joylashgan boâladi. olingan qirindi xoâjalikda yoki laboratoriyada iloji boricha tezda (3â5 kun) tekshirilishi kerak. www.arxiv.uz bunda teridan olingan qirindi soat oynachasiga, laboratoriya kosachasiga yoki predmet oynachasiga solinadi. keyin qirindi ustiga ikki baravar 10% li oâyuvchi kaliy yoki natriy …

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hayvonlarning qo‘tir kasalliklari"

havonlarning qoâtir kasalliklari www.arxiv.uz reja: 1. kasallik haqida tushuncha 2. sarkoptoz 3. teri usti qoâtir kasallari qoâzgâaydigan kasalliklar â 4. psoroptoz. 5. xorioptoz 6. otodektoz 7. oldini olish va kurash choralari www.arxiv.uz hayvonlarda bir guruh surunkali invazion teri kasalliklari uchraydi. bular hayvon tanasini kuchli qichitadi, shuning uchun ularga â«qoâtirâ» yoki â«qichimaâ» deb nom berilgan. bir turli hayvonlarda bir necha xil qoâtir kanalari parazitlik qilishi mumkin. sarkoptes qichima qoâtir kasalligining, psoreptes teri ustki qoâtir kasalligining qoâzgâatuvchisi, xorioptes terixoâr qoâtir kasalligining qoâzgâatuvchilaridir. har bir qoâtir kasalligi qoâzgâatuvchisining oâziga xos biologik xususiyati bor. ular har xil qoâtir kasa...

This file contains 19 pages in ZIP format (3.4 MB). To download "hayvonlarning qo‘tir kasalliklari", click the Telegram button on the left.

Tags: hayvonlarning qo‘tir kasallikla… ZIP 19 pages Free download Telegram