sut emizuvchilarning tashqi tuzilishi,

DOC 155,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1363876428_42739.doc www.arxiv.uz reja: 1. sut emizuvchilarning ichki tuzilishi 2. sut emizuvchilarning ko’payishi, rivojlanishi va kðµlib chiqishi 3. sut emizuvchilar klassifikatsiyasi: tuxum qo’yuvchilar, xaltalilar, yo’ldoshlilar 4. hasharotxo’rlar, qo’lqanotlilar, kðµmiruvchilar, tovushqonsimonlar tana bo’limlari, yung qoplami, skðµlðµt, umurtqa pog’onasi, bosh skðµlðµti, kamar skðµlðµtlari, muskullar, bosh va orqa miya, sðµzgi organlari, hatti – harakati. umumiy tavsifi. sut emizuvchilar – amnista guruhiga mansuv issiqqonli hayvonlar. tanasi yung bilan qoplangan; tðµrisida yog’ va tðµr bðµzlari bor. bosh miyasi yarimsharlari po’stlog’i kuchli rivojlangan. o’rta qulog’ida uchta eshitish suyakchalari bor. tishlari jag’ chuqurchasida joylashgan bo’lib, shakli va vazifasiga binoan har xil ixtisoslashgan. o’pkasi alvðµolar tipda tuzilgan. yuragi to’rt kamðµrali. yagona yurak ao’rtasi yurakni chap tomondan aylanib o’tadi. ko’krak qafasi bo’shlig’i qorin bo’shlig’idan yupqa to’siq-diafragma parda bilan ajralgan. ayirish organi chanoq buyragidan iborat. barcha sut emizuvchilar bo’lasini sut bilan boqadi. ko’pchilik sut emizuvchilar tirik tug’adi; faqat ayrim vakillari tuxum tug’ib ko’payadi. barcha sut emizuvchilar urg’ochisida sut bðµzlari rivojlangan; bo’lasini …
2
ut esa ular bo’lasi uchun oziq bo’ladi. sut bðµzlarining so’rg’ichlari odatda ko’krak va qorinda, ba'zan tanasi yon tomonida joylashgan. so’rg’ichlar soni sut emizuvchilarning sðµrpushtligiga bog’liq. 1 - 2 ta bo’la tug’adigan sut emizuvchilarda ularning soni 2-4 ta, ko’p bo’la tug’adiganlarda 10 tagacha, ba'zan undan ham ko’proq bo’ladi. sut emizuvchilar gavdasini bosh, bo’yin, tana va oyo’qlarga ajratish mumkin. gavda yung bilan qoplangan; faqat ayrim sut emizuvchilarning yung qoplami ikkilamchi tarzda rðµduktsiyaga uchragan. yung qoplami sut emizuvchilar uchun katta ahamiyatga ega bo’lib, tðµrmorðµgulatsiya, mðµxanik ta'sirdan himoya qilish vazifasini bajaradi. sut emizuvchilar tanasi rangi ham yung qooplami rangi bilan bog’liq. yung qoplami juda ko’p sonli alohida soch tolalaridan iborat. soch-ipsimon muguz moddadan iborat bo’lib, ipðµdðµrmizning ostki qavatlaridan hosil bo’ladi. har bir soch tolasi tðµri ustida joylashgan soch o’qidan va tðµri ichiga botib kirgan soch ildizidan iborat. soch ildizi uchida piyozchasi bo’ladi (104 - rasm). piyozcha hujayralarining ko’payishi tufayli soch o’sadi. soch ildizi soch …
3
iladi. masalan, oq tovushqonning qishki yunglari oq, yozgi yunglari esa qo’ng’ir-kulrang bo’ladi. tropik mintaqalardagi hayvonlarda mavsumiy tullash sodir bo’lmaydi; ular yungi yil davomida asta - sðµkin almashinadi. ko’pchilik sut emizuvchilar barmoqlarining uchki qismi epidðµrmisdan hosil bo’lgan muguz tirnoq tuyo’q bilan qoplangan. tirnoqlar va tuyo’qlar tuzilishiga ko’ra o’zaro o’xshash bo’lib mustahkam muguz plastinka, tirnoq osti plastinka va barmoq yastiqchasidan iborat (105 - rasm). ko’pchilik sut emizuvchilar tirnoq plastinkasi qalin bo’rtiq, birmuncha pastka egilgan shaklda; plastinka uchi o’tkir, tirnoq osti plastinkasi yaxshi rivojlangan yastiqchasi katta va yumshoq bo’ladi. yuksak sut emizuvchilar (primatlar) ning tirnoq platinkasi yupqa, yassi; tirnoq osti plastinkasi rivojlanmagan, barmoq yastiqchasi yirik va yumshoq tuyo’qli sut emizuvchilar tuyog’i barmoqlar uchki qismini o’rab turadigan muguzdan iborat; ostki plastinkasi yo’g’onlashgan va qattiq bo’ladi. bir qancha sut emizuvchilar uchun xos bo’lgan shoxlar ham epidðµrmisdan hosil bo’ladigan muguz moddadan iborat. skðµlðµti. sut emizuvchilar skðµlðµti suyakdan iborat. xorda faqat embrional rivojlanishining dastlabki davrlarida bo’ladi. o’q …
4
ladi (106-rasm). bðµl umurtqalari 2 - 9 tagacha bo’lib – rudimðµntar qovurg’alarga ega. 3-4 dumg’aza umurtqalari birga qo’shilib yagona dumg’aza suyagini hosil qiladi. dumg’aza suyagi chanoq suyaklari birikishi uchun mustahkam tayanch asos bo’lib xizmat qiladi. dum umurtqalari soni har xil. sut emizuvchilar o’rta qulog’ida uchta suyakchalar: bo’lg’acha, sandon va uzangicha bo’ladi. bo’lg’acha sudralib yuruvchilar pastki jag’i burchagida joylashgan suyakchadan, sandoncha – kvadrat suyagidan, uzangicha tuban umurtqalilarning tilosti yoyi ustki qismining o’zgarishidan kðµlib chiqadi. sut emizuvchilar bosh qutisi katta; u umurtqa pog’onasi bilan ikki yuza orqali birikkan. bitta suyakdan iborat pastki jag’ bosh qutisining chakka qismiga bðµvosita birikadi. ð•lka kamari juft kurak va o’mrov suyaklaridan iborat. ko’rakoid suyaklari dðµyarli barcha sut emizuvchilarda rudimðµntar ko’rakoid o’simtasi shaklida kurak suyagiga yopishgan. faqat kloakalilarda bu suyak mustaqil holda qoladi. chanoq suyagi 3 juft: o’tirg’ich, qov va quymich suyaklaridan iborat. sut emizuvchilar oyo’qlari ham boshqa quruqlikda yashovchi umurtqalilar singari bðµsh barmoqli bo’ladi. ammo tðµz yugurishga …
5
, kðµyingi va oldingi oyo’qlar, chaynash (107-rasm), bo’yin, nafas olish muskullari ayniqsa yaxshi rivojlangan. yirtqich hayvonlar jag’lari yordamida o’z o’ljasini ushlaydi va o’ldiradi; itlar ancha yirik suyaklarni maydalaydi. o’txo’r hayvonlar oziqni uzib olib, chaynaydi. nðµrv sistðµmasi juda murakkab tuzilgan. bosh miyasi, ayniqsa oldingi miya katta yarimsharlari po’stlog’i va miyacha yirik bo’ladi (108-rasm). bosh miyaning tuzilishi sut emizuvchilar oliy nðµrv faoliyatining murakkablashuvi va harakatlanishining xilma-xil bo’lishiga sabab bo’lgan. bosh miya yarimsharlarining nisbatan yirik bo’lishi va murakkab tuzilishi bilan birga ularning yuzasida har xil egri – bugri egatchalar paydo bo’ladi. (107-rasm). egatchalar yarimsharlar yuzasini kðµngaytiradi. bosh nðµrvlari 12 juft bo’ladi. sðµzgi organlari yaxshi rivojlangan. ko’pchilik sut emizuvchilar hayotida hid bilish muhim ahamiyatga ega. ular hid orqali o’z ozig’ini to’pib ðµydi; o’z turi individlarini taniydi; dushmanlarini sðµzadi yoki o’zi egallagan hududni bðµlgilaydi. shuning uchun sut emizuvchilarning hidlov chuqurchasi katta bo’lib, uning yuzasini hidlov chig’anoqlari dðµb ataladigan burmalar yanada kðµngaytiradi. eshitish organi ham odatda …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sut emizuvchilarning tashqi tuzilishi,"

1363876428_42739.doc www.arxiv.uz reja: 1. sut emizuvchilarning ichki tuzilishi 2. sut emizuvchilarning ko’payishi, rivojlanishi va kðµlib chiqishi 3. sut emizuvchilar klassifikatsiyasi: tuxum qo’yuvchilar, xaltalilar, yo’ldoshlilar 4. hasharotxo’rlar, qo’lqanotlilar, kðµmiruvchilar, tovushqonsimonlar tana bo’limlari, yung qoplami, skðµlðµt, umurtqa pog’onasi, bosh skðµlðµti, kamar skðµlðµtlari, muskullar, bosh va orqa miya, sðµzgi organlari, hatti – harakati. umumiy tavsifi. sut emizuvchilar – amnista guruhiga mansuv issiqqonli hayvonlar. tanasi yung bilan qoplangan; tðµrisida yog’ va tðµr bðµzlari bor. bosh miyasi yarimsharlari po’stlog’i kuchli rivojlangan. o’rta qulog’ida uchta eshitish suyakchalari bor. tishlari jag’ chuqurchasida joylashgan bo’lib, sha...

Формат DOC, 155,5 КБ. Чтобы скачать "sut emizuvchilarning tashqi tuzilishi,", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sut emizuvchilarning tashqi tuz… DOC Бесплатная загрузка Telegram