Orqaga

hasharotlarning morfo-anatomik va fiziologik tuzilishidagi o’ziga xos xususiyatlar

ZIP 9 sahifa 44,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (6 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 9
hasharotlarning morfo-anatomik va fiziologik tuzilishidagi o’ziga xos xususiyatlar reja: 1. hasharotlarning morfologik tuzilishidagi muhim belgilar. 2. hasharotlarning anatomik va fiziologik tuzilishi. 3. xulosa. hasharotlarning gavdasi to’liq 3 bo’g’imga ajralgan. buni 3 ta tegma deyilib, boshi epalon, ko’kragi - thorax, korni abdomen deyiladi. boshi yaxlit bo’lib, segmentlar - 5 ta, ko’kragida 3 ta, qorinda 2-ta. umuman hamma sigmentlar soni 19 ta bo’lishi mumkin. boshi - ko’p oyog’li hasharotlar singari og’iz oldi kuragi va 4 ta tana sigmentining birga g’o’shilishidan hosil bo’lgan. ayrim hasharotlarda esa bosh tepasi, ensa, chakka, lunj deb ataladigan g’ismlari bor. bosh g’ismida 4 juft oyog’ mo’ylovlar va og’iz apparatiki hosil g’iluvchi 3 juft oyog’ mavjud. hid bilishda muylovlari muhimdir, ular har xil shaklda bo’lishi mumkin. og’zi ularni hayot kechirishiga g’arab: kemiradigan bo’li​shi, unda yug’ori jag’lar - mandibo’llalar, pastki jag’lar - maksillalar ularni bo’g’im oyog’laridan iborat. bundan tashg’ari 3-nchi juft og’iz oyog’lari kelib chig’ishi jihatidan ikkinchi juft maksillalar deyilib, …
2 / 9
lik va g’onni surishga moslashganligi hasharotlarni fag’at o’simliklar bilan emas, hayvonlar bilan ozig’lanishidan darak beradi. ko’kragi 3 qismdan iborat: 1.ko’krak oldi 2.ko’krak o’rtasi 3.ko’krak oxiri ko’krak sigmentlarida 3 juft g’orin oyog’lari bor. g’anotli hasharotlarda hatto ko’krak o’rtasi va oxiri sigmentlarida g’anot-lar bo’ladi. ko’krak sigmenti - g’alg’on xitinli skeleritlar, org’a kalg’oni org’a yoki tergit, g’orin g’alg’oni tush yoki sternit va 2 ta yon g’alg’oni-big’in yoki plevdalar bilan g’oplangan. bu g’alg’onlar mayin xitin bilan bir-biri bilan o’ralgan. hasharotlarni ko’krak qismi lokomator funkstiyami bajarib oyog’lari bo’lmaydi. ko’krak oyog’lari yurish va yugurish vazifalarini bajarib, 5 qismdan iborat. asosiy bo’g’im yoki chanokcha; kichkina va kalta tana (kust) son-boldir-5 ta kalta burimdan iborat, tirnok bilan tutaydigan panja. shuni aytish kerakki, hasharotlarni hayot kechirishga qarab-suvda, uchish, erda yurishiga qarab oyog’lari turli tuzilishda ish bajaradi. ko’pchilik hasharotlarda juft qanot bo’ladi. 1-chi jufti ko’krak o’rtasidan, 2-chi jufti ko’krak oxiridan chiqadi. qanotni mah​kam qiladigan skelet naychalardan iborat bo’lib ular ichida …
3 / 9
ylarida yoki ko’krak tomonlarida qalin bo’ladi. ayniqsa, oyog’larida juda qalin joylashadi. ular yiliga 5-20 marta po’st tashlaydi. bu po’stni maxsus bezlar ishlab chiqaradi. hasharotlar po’stidagi pigmentlar uni rangga solib turadi. tanadagi: 1. xitin o’siqlari pixlar ko’rinishida bo’lib, tana bo’shligiga kirib turadi. 2. tukchalar tuygu, issig’dan saqlash, tanaga nam yukmaslikka yordam beradi. 3. bezsimon g’illar ko’pincha g’urtda uchrab, himoya rolini o’ynaydi. qillar uchida teri ichida bezlar bo’lib, undan xid chiqarib turadi-himoya rolini o’ynaydi. ba‘zi hasharotlarda mum chiqaruvchi bezlar mavjud. shunday bezlar arilarning 3-6 qorin sigmentlarida 6o’lib, teshiklaridan chig’ib, uya qurishda ishlatiladi yoki mum himoya ro​lini uynaydi. hidli bezchalari-ahamiyatli bo’lib, hid ishlab chiqaradi. masalan: suvarakda bu bezlar g’orinni orqa tomonida tura​di. bu hidlar urg’ochisini etilish davridan darak beradi. uni erkagi izlab topadi. so’lak bezlari, yigiruvchi bezlar, zaharli bezlar kelib chiqishidan teri bezlariga kiradi. muskul sistemasi-yaxshi rivojlangan. masalan: daraxtxo’r kapalagida 1646 ta muskul borligi aniqlangan. bular oyog’ ta​na, qanot muskullaridir. muskullar yadroli sarpoplazmadan …
4 / 9
r hasharotlarda (qo’ng’izlarda) jig’ildondan keyin oldingi ichakning yana bir bo’limi chaynov oshqozoni (katta mollarda qatqorin yoki g’irtqorin) deyilib, u voronka shaklidagi 2 bo’limdan: chaynov oshqozoni bekitish bo’limidan iborat so’lak bezlari - nihoyatda ahamiyatga ega bo’lib, hasharotlar kasalliklarni tarqatishdagi oraliq xujayin bo’lganligi uchun so’lak bezlarida tekinxo’r rivojlanadi va boshqa hayvon yoki odamga yog’adi. shuning uchun xas so’lak bezlari oldingi ichak bilan bog’langan. so’lak bezlari 1-3 juft bo’lishi mumkin. ba‘zan so’lak bez​lari hasharot tanasidan uzun bo’ladi. uning yo’li og’iz bo’shlig’iga ochiladi. ba‘zi chivinlar odamni chaqqanida so’lak bezlari sekreti qonni suyultirib, ko’p qon oqishiga olib kelishi mumkin. arilarda so’lak bez​lari g’andni asalga aylantiradi yoki yordam beradi. 2. o’rta ichak - turlicha tuzilgan. suvarak o’rta ichagi 8 ta ko’r o’simtadan iborat. talay qo’ng’izlar o’rta ichagi yuzasi kalta tuklar bilan qoplangan bo’lib, ular ham ko’r o’simtalar deyiladi. ma‘lumotlarga qaraganda ana shu ko’r o’simtalar jigar rolini o’ynashi mumkin. o’rta ichakda peritrofik membrana-yupqa parda hasharotlar uchun harakterli …
5 / 9
shoxalanib, traxeylalarga bo’linadi. traxeyalalar ichki xujayralar bilan tugaydi. buning ahamiyati shundan iboratki, traxeya o’simtalari fag’at qonga kirmasdan hayvon xujayralarga ham kirib boradi. traxeyalarga havoni kirishi va chiqishi qorinni kisg’arishi va kengashi natijasida sodir bo’ladi. masalan: arilar 1 minutda qorni 40 marta g’isg’arsa ishlaganida esa 120 marta g’isg’aradi. ninachilar 30-35 marta, kapalaklar qorni esa 15 marta qisqaradi. suvda yashovchi qo’ng’izlarni orqa tomonida - ya‘ni elitralarida nafas olish teshiklari bo’lib, ular nafas olish uchun yuqoriga orqa tomoni bilan ko’tariladi va shu davrda nafas oladi. boshqa suv qo’ng’izlari esa suvda erigan 0_2 _bilan nafas oladi. shunisi harakterliki elitralar tagida havo pufagini bo’lishi aniqlangan. qoidalar-suv chayoni (nepa inerea)da gavdasini keyingi uchida uzun ko’rinishdagi joycha bo’lib, uning yonida o’simta mavjud. bu naychaning uzunligi 10 sm.gacha cho’ziladi. bu naychalar hasharotni qorinda joylashgan va suv tegmaydigan nafas teshiklariga borib kiradi. ana shu asosda lichinka nafas oladi. qon aylanishi tutash emas. ammo bu hayvonlarni qon aylanishi kisqichbaqasimondan shu …
6 / 9
rni xidiga hayvon yaqinlasha olmaydi. chiqarish organlarining malpigay organlaridan iboratdir. bu organlar 1 yoki 2 juft bo’lishi mumkin. siydik sifatidagi tomirlardan ichakni orqa qismidan chiqib ketadi. malligiy tomirlarini ishini rus zoologlaridan a.o.kovalevskiy tekshirib, u hasharotlar organizmga har xil moddalar yuborib, bu moddalar malpigiy tomirlardagi suyuqliklarni bo’yalganligini ko’rdi. hasharotlarda yana yog’ tanasi deb qoplangan chiqarish organi bor. bu tanada bo’sh joylarni to’ldirib turadi. yana yog’ tanadagi tuplangan yog’dan hasharot metamorfoz rivojlanish jarayonida foydalanadi. uni yig’uvchi buyrak deyishadi. chunki, u dissimyatsiya mahsulotlarini chiqarmay “yig’uvchi buyrak” nomini olgan. ayrim vazifasini yana yurakning yon tomonlarida joylashgan perikardial hujayralar ham bajaradi. nerv sistemasi - bo’larda murakkab rivojlangan. ayniqsa, bu hol jamoa bo’lib yashaydigan hasharotlarda - arilarda yaxshi kuzatiladi. hasharotlarning bosh miyasi 3 bo’limdan: 1.oldingi bo’lim-prototserebrum deyilib, u 2 ta yarim shardan iborat. undan ko’ra boradigan nerv bo’laklari chig’adi. yarim shar ichida poyasimon yoki zamburug’simon tanalar taraqqiy etgan. bu tanalar jamoa bo’lib yashaydigan hasharotlarda katta ahamiyatga …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 9 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"hasharotlarning morfo-anatomik va fiziologik tuzilishidagi o’ziga xos xususiyatlar" haqida

hasharotlarning morfo-anatomik va fiziologik tuzilishidagi o’ziga xos xususiyatlar reja: 1. hasharotlarning morfologik tuzilishidagi muhim belgilar. 2. hasharotlarning anatomik va fiziologik tuzilishi. 3. xulosa. hasharotlarning gavdasi to’liq 3 bo’g’imga ajralgan. buni 3 ta tegma deyilib, boshi epalon, ko’kragi - thorax, korni abdomen deyiladi. boshi yaxlit bo’lib, segmentlar - 5 ta, ko’kragida 3 ta, qorinda 2-ta. umuman hamma sigmentlar soni 19 ta bo’lishi mumkin. boshi - ko’p oyog’li hasharotlar singari og’iz oldi kuragi va 4 ta tana sigmentining birga g’o’shilishidan hosil bo’lgan. ayrim hasharotlarda esa bosh tepasi, ensa, chakka, lunj deb ataladigan g’ismlari bor. bosh g’ismida 4 juft oyog’ mo’ylovlar va og’iz apparatiki hosil g’iluvchi 3 juft ...

Bu fayl ZIP formatida 9 sahifadan iborat (44,5 KB). "hasharotlarning morfo-anatomik va fiziologik tuzilishidagi o’ziga xos xususiyatlar"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: hasharotlarning morfo-anatomik … ZIP 9 sahifa Bepul yuklash Telegram

O'xshash fayllar

Bularni ham yoqtirishi mumkin

Hammasini ko'rsatish
yuksak oʻsimliklarda novda va kurtaklarning tuzilishidagi oʻziga xos xususiyatlar — DOCX DOCX
yuksak oʻsimliklarda novda va kurtaklarning tuzilishidagi oʻziga xos xususiyatlar
39 sahifa 6,3 MB
homilaning anatomik va fiziologik xususiyatlari — PPTX PPTX
homilaning anatomik va fiziologik xususiyatlari
14 sahifa 527,6 KB
nutqning anatomik-fiziologik mexanizmlari — PPTX PPTX
nutqning anatomik-fiziologik mexanizmlari
20 sahifa 1,6 MB
anatomik fiziologik fakultativ testlar — DOC DOC
anatomik fiziologik fakultativ testlar
29 sahifa 201,5 KB
nutqning anatomik-fiziologik mexanizmlari — PPTX PPTX
nutqning anatomik-fiziologik mexanizmlari
25 sahifa 5,1 MB
nutqning anatomik-fiziologik tuzilishi — PPTX PPTX
nutqning anatomik-fiziologik tuzilishi
12 sahifa 282,6 KB
liderlikka xos xususiyatlar — DOCX DOCX
liderlikka xos xususiyatlar
6 sahifa 18,5 KB
ildiz mevalarining anatomik tuzilishidagi kambiy hujayrasining roli — PPTX PPTX
ildiz mevalarining anatomik tuzilishidagi kambiy hujayrasining roli
20 sahifa 4,9 MB
suzuvchi sportchilarning anatomik va fiziologik jihatlari — DOC DOC
suzuvchi sportchilarning anatomik va fiziologik jihatlari
— 55,5 KB
su'yek sistemasining anatomik va fiziologik qismlari — DOCX DOCX
su'yek sistemasining anatomik va fiziologik qismlari
2 sahifa 19,9 KB
yevrobozorlar va ularga xos xususiyatlar — PPTX PPTX
yevrobozorlar va ularga xos xususiyatlar
20 sahifa 2,5 MB
qorin pardasining anatomik-fiziologik xususiyatlari — PDF PDF
qorin pardasining anatomik-fiziologik xususiyatlari
32 sahifa 5,2 MB