hasharotlarning morfo-anatomik va fiziologik tuzilishidagi o’ziga xos xususiyatlar

ZIP 44,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1426073298_60443.doc hasharotlarning morfo-anatomik va fiziologik tuzilishidagi o’ziga xos xususiyatlar reja: 1. hasharotlarning morfologik tuzilishidagi muhim belgilar. 2. hasharotlarning anatomik va fiziologik tuzilishi. 3. xulosa. hasharotlarning gavdasi to’liq 3 bo’g’imga ajralgan. buni 3 ta tegma deyilib, boshi epalon, ko’kragi - thorax, korni abdomen deyiladi. boshi yaxlit bo’lib, segmentlar - 5 ta, ko’kragida 3 ta, qorinda 2-ta. umuman hamma sigmentlar soni 19 ta bo’lishi mumkin. boshi - ko’p oyog’li hasharotlar singari og’iz oldi kuragi va 4 ta tana sigmentining birga g’o’shilishidan hosil bo’lgan. ayrim hasharotlarda esa bosh tepasi, ensa, chakka, lunj deb ataladigan g’ismlari bor. bosh g’ismida 4 juft oyog’ mo’ylovlar va og’iz apparatiki hosil g’iluvchi 3 juft oyog’ mavjud. hid bilishda muylovlari muhimdir, ular har xil shaklda bo’lishi mumkin. og’zi ularni hayot kechirishiga g’arab: kemiradigan bo’lishi, unda yug’ori jag’lar - mandibo’llalar, pastki jag’lar - maksillalar ularni bo’g’im oyog’laridan iborat. bundan tashg’ari 3-nchi juft og’iz oyog’lari kelib chig’ishi jihatidan ikkinchi juft maksillalar …

hayvonlar bilan ozig’lanishidan darak beradi. ko’kragi 3 qismdan iborat: 1.ko’krak oldi 2.ko’krak o’rtasi 3.ko’krak oxiri ko’krak sigmentlarida 3 juft g’orin oyog’lari bor. g’anotli hasharotlarda hatto ko’krak o’rtasi va oxiri sigmentlarida g’anot-lar bo’ladi. ko’krak sigmenti - g’alg’on xitinli skeleritlar, org’a kalg’oni org’a yoki tergit, g’orin g’alg’oni tush yoki sternit va 2 ta yon g’alg’oni-big’in yoki plevdalar bilan g’oplangan. bu g’alg’onlar mayin xitin bilan bir-biri bilan o’ralgan. hasharotlarni ko’krak qismi lokomator funkstiyami bajarib oyog’lari bo’lmaydi. ko’krak oyog’lari yurish va yugurish vazifalarini bajarib, 5 qismdan iborat. asosiy bo’g’im yoki chanokcha; kichkina va kalta tana (kust) son-boldir-5 ta kalta burimdan iborat, tirnok bilan tutaydigan panja. shuni aytish kerakki, hasharotlarni hayot kechirishga qarab-suvda, uchish, erda yurishiga qarab oyog’lari turli tuzilishda ish bajaradi. ko’pchilik hasharotlarda juft qanot bo’ladi. 1-chi jufti ko’krak o’rtasidan, 2-chi jufti ko’krak oxiridan chiqadi. qanotni mahkam qiladigan skelet naychalardan iborat bo’lib ular ichida traxeyalar va nervlar utadi. xitin naycha ichiga gemolimfa kirib turadigan …

lar uni rangga solib turadi. tanadagi: 1. xitin o’siqlari pixlar ko’rinishida bo’lib, tana bo’shligiga kirib turadi. 2. tukchalar tuygu, issig’dan saqlash, tanaga nam yukmaslikka yordam beradi. 3. bezsimon g’illar ko’pincha g’urtda uchrab, himoya rolini o’ynaydi. qillar uchida teri ichida bezlar bo’lib, undan xid chiqarib turadi-himoya rolini o’ynaydi. ba‘zi hasharotlarda mum chiqaruvchi bezlar mavjud. shunday bezlar arilarning 3-6 qorin sigmentlarida 6o’lib, teshiklaridan chig’ib, uya qurishda ishlatiladi yoki mum himoya rolini uynaydi. hidli bezchalari-ahamiyatli bo’lib, hid ishlab chiqaradi. masalan: suvarakda bu bezlar g’orinni orqa tomonida turadi. bu hidlar urg’ochisini etilish davridan darak beradi. uni erkagi izlab topadi. so’lak bezlari, yigiruvchi bezlar, zaharli bezlar kelib chiqishidan teri bezlariga kiradi. muskul sistemasi-yaxshi rivojlangan. masalan: daraxtxo’r kapalagida 1646 ta muskul borligi aniqlangan. bular oyog’ tana, qanot muskullaridir. muskullar yadroli sarpoplazmadan iborat. faqat tez va yaxshi uchadigan hasharotlar qanotida muskul bo’lmaydi. o.h. qilish organlari - ularni turli yashashga qarab har xil tuzilgan. ammo ularni tuzilish prinstipi …

tlar kasalliklarni tarqatishdagi oraliq xujayin bo’lganligi uchun so’lak bezlarida tekinxo’r rivojlanadi va boshqa hayvon yoki odamga yog’adi. shuning uchun xas so’lak bezlari oldingi ichak bilan bog’langan. so’lak bezlari 1-3 juft bo’lishi mumkin. ba‘zan so’lak bezlari hasharot tanasidan uzun bo’ladi. uning yo’li og’iz bo’shlig’iga ochiladi. ba‘zi chivinlar odamni chaqqanida so’lak bezlari sekreti qonni suyultirib, ko’p qon oqishiga olib kelishi mumkin. arilarda so’lak bezlari g’andni asalga aylantiradi yoki yordam beradi. 2. o’rta ichak - turlicha tuzilgan. suvarak o’rta ichagi 8 ta ko’r o’simtadan iborat. talay qo’ng’izlar o’rta ichagi yuzasi kalta tuklar bilan qoplangan bo’lib, ular ham ko’r o’simtalar deyiladi. ma‘lumotlarga qaraganda ana shu ko’r o’simtalar jigar rolini o’ynashi mumkin. o’rta ichakda peritrofik membrana-yupqa parda hasharotlar uchun harakterli bo’lib, u ichak epiteliysini ichak ichidagi suyuqlikdan ajratib turadi. ammo uning roli ma‘lum emas. 3. keyingi ichak - chiqarish organlari joylashgan joydan boshlanadi. termitlarni yog’och eyishi va ulardagi mikroorganizmlarni yog’ochni hazm qilishi. hasharotlar ovqatga qarab: …

, kapalaklar qorni esa 15 marta qisqaradi. suvda yashovchi qo’ng’izlarni orqa tomonida - ya‘ni elitralarida nafas olish teshiklari bo’lib, ular nafas olish uchun yuqoriga orqa tomoni bilan ko’tariladi va shu davrda nafas oladi. boshqa suv qo’ng’izlari esa suvda erigan 0_2 _bilan nafas oladi. shunisi harakterliki elitralar tagida havo pufagini bo’lishi aniqlangan. qoidalar-suv chayoni (nepa inerea)da gavdasini keyingi uchida uzun ko’rinishdagi joycha bo’lib, uning yonida o’simta mavjud. bu naychaning uzunligi 10 sm.gacha cho’ziladi. bu naychalar hasharotni qorinda joylashgan va suv tegmaydigan nafas teshiklariga borib kiradi. ana shu asosda lichinka nafas oladi. qon aylanishi tutash emas. ammo bu hayvonlarni qon aylanishi kisqichbaqasimondan shu bilan farq qiladiki, bo’larda qon aylanish sistemasi sodda faqat yurakdan chiqadigan qon tomiridan tashqari qon tomirlari yo’q. gavda bo’shlig’i ham aralash-miksatseldir. ya‘ni uchastkalarga bo’linmagan. miksotselning pastki qismida parda-diafragmasimon qavat bor. yuragi belbog’lar bilan qoplangan naychadan iborat. naychalarni kengaygan joy kameralar deyiladi. har bir kamerada teshik-ostiyalar bo’lib, unda qonni chiqarib …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hasharotlarning morfo-anatomik va fiziologik tuzilishidagi o’ziga xos xususiyatlar"

1426073298_60443.doc hasharotlarning morfo-anatomik va fiziologik tuzilishidagi o’ziga xos xususiyatlar reja: 1. hasharotlarning morfologik tuzilishidagi muhim belgilar. 2. hasharotlarning anatomik va fiziologik tuzilishi. 3. xulosa. hasharotlarning gavdasi to’liq 3 bo’g’imga ajralgan. buni 3 ta tegma deyilib, boshi epalon, ko’kragi - thorax, korni abdomen deyiladi. boshi yaxlit bo’lib, segmentlar - 5 ta, ko’kragida 3 ta, qorinda 2-ta. umuman hamma sigmentlar soni 19 ta bo’lishi mumkin. boshi - ko’p oyog’li hasharotlar singari og’iz oldi kuragi va 4 ta tana sigmentining birga g’o’shilishidan hosil bo’lgan. ayrim hasharotlarda esa bosh tepasi, ensa, chakka, lunj deb ataladigan g’ismlari bor. bosh g’ismida 4 juft oyog’ mo’ylovlar va og’iz apparatiki hosil g’iluvchi 3 juft oyog’ mavjud. hid b...

Формат ZIP, 44,5 КБ. Чтобы скачать "hasharotlarning morfo-anatomik va fiziologik tuzilishidagi o’ziga xos xususiyatlar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hasharotlarning morfo-anatomik … ZIP Бесплатная загрузка Telegram