organizm rivojlanishi va muhit

ZIP 70,0 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1426130762_60481.doc organizm rivojlanishi va muhit reja: 1.rivojlanish uchun zarur bo'lgan tashqi muhit omillari. 2.embrional rivojlanish va ichki muhit. 3.embrion va muhitning biotik omillari. 4.evolyusiya jarayonida organlar hosil bo'lishida tashqi va ichki muhit orriillarining almashinishi. 5.organizrn rivojlanishida kritik davrlar. xix asrning oxiri va xx asrda asos solingan eksperimental embriologiya maktablari vakillari organizm rivojlanishida tashqi muhit ornilarining ahamiyatiga e'tibor bermadilar (shpeman, gerstadius maktabi vakillari) yoki ayrim tadqiqotlar olib bordilar, xolos (v.ru, p.p.ivanov). xx asrning boshlarida ko'plab tadqiqotchilar embrional rivojlanish davrida tortishish kuchiga, osmotik bosimga, muhitning gazlar tarkibiga, suvning kimyoviy tarkibiga katta e'tibor berdilar. rivojlanish mexanikasi nazariyasining asoschisi v.runing qarashlari tarixiy ahamiyatga ega bo'ldi. u tuxum ichidagi "determinasiyalovchi omil" va "realizasiyalovchi omillarni" farqlaydi. v.ru flkricha, hayvon organizmi rivojlanishida to'rtta davr bor. embrional rivojlanishning birinchi davri irsiy omillar bilan belgilanadi, ikkinchi davr, bir tomondan irsiy omillar bilan, ikkinchi tomondan, tashqi muhitning qo'zg'atuvchi omili bilan belgilanadi. bu davrda organlar ichki omillar ta'sirida rivojlanadi, ammo ba'zi …

l rivojlanishda tashqi muhit omillarining vazifasini o'rganish bo'yicha embriologiyaning yangi yo'nalishi paydo bo'ldi. shunday qilib, embrion immuniteti, radiobiologiya kabi embriologiyaning zamonaviy sohalari paydo bo'ldi. rivojlanish uchiin zarur boigan tashqi muhit omillari evolyusiya jarayonida bir turga kiradigan orgamzmlarning kelib chiqishi ma'lum yashash muhitiga moslanish, mutasiyalar sodir bo'lishi kabi omillarga bog'hq. har xil turga kiradigan organizmlar turli o'zgaruvchanlik va muhit o'zgaiishlariga fiziologik jihatdan moslashadi. 8 million yillar davomida lesh balig'i deyarli o'zgarmagan. ammo lesh balig'i liar xil muhit sharoitlariga tez moslashadigan baliq hisoblanadi. bunday moslanish bu baliqda irsiy jihatdan nasldan naslga o'tadi. bir xil sharoitga ega bo'lgan suvda har xil turga kiradigan organizmlar yashaydi. ammo bir xil sharoit turli xil turlarga kiradigan organizmlarga bir xil ta'sir etmaydi. hayvonlarning tuxumi va embrioni har xil bo'ladi. evolyusiya jarayonida har xil hayvonlar turlicha rivojlanish yo'lini tanlagan. bir hayvonning rivojlanishi uchun optimal bo'lgan sharoit boshqa tur individlari uchun neytral yoki zararli bo'lishi mumkin. evolyusiya jarayonida organizmning …

asi, xulq-atvori bilan bog'liq bo'lgan o'ziga xos xususiyatlari namoyon bo'ladi. hayvonlar rivojlanishi davrida ba'zi vazifalarning o'zgarishi va shunga bog'liq holda tashqi muhit omillariga moslanisliining o'zgarishi kuzatiladi. suyakli baliqlar embrionida birlamchi nafas olish organi sariqlikxaltasidagi tomirlar sistemasi hisoblanadi. embrional davr tugashi bilan tomirli sistema reduksiyaga uchraydi. shundan keyin som baliqlarida nafas olish ko'krak suzgichlaridagi qon tomirlari orqali amalga oshadi. lichinka erkin yashaydigan bo'lgandan keyin jabra orqali nafas olish amalga oshadi. amfibiyalar hchinkasida birlamchi nafas olish sariqlik xaltasining tomirlari orqali, keyin tashqi jabralar orqali amalga oshadi. keyin nafas olish jabra, jinsiy voyaga yetganda o'pka orqali amalga oshadi. tur evolyusiyasi davrida o'zgargan tashqi muhit omillariga moslanish evolyusiyaning mahsulidir. ontogenez davrlarining funksional va ekologik o'ziga xosligi provizor organlarning keiib chiqishi va almashinuvi bilan bog'liq. 1963 yilda n.l.gerbilskiy provizor organlarning organizm rivojlanishiga mos ravishda o'zgarishini ontogenezda filogenetik adaptasiyaning namoyon bo'iish jarayoni deb atadi. lichinkaning qobiqdan chiqishiga yordarh beradigan moddalar ishlab chiqaradigan bezlar va embrion rivojlanishi …

sirida embrion rivojlamshini o'rganish mumkin. embrion rivojlanishi uchun zarur ekologik omillarning minimum, optimum, maksimum chegaralari bo'mb, ular har bir tur embrioniga turlicha ta'sir etadi. shunday omillarga harorat misol bo'ladi. harorat birinchi navbatda moddalar almashinuviga ta'sir ko'rsatadi. haroratning minimum va maksimum chegarasi embrionga salbiy ta'sir etadi. jumladan, baqa tuxumi 20°s da normal taraqqiy etadi. 15°s da taraqqiyot sekinlashadi. har bir tur individlarining normal taraqqiyoti uchun optimal harorat mavjud. losos baliqlari noyabrda tuxum qo'yadi, may oyida lichinka ochib chiqadi. ular uchun minimum harorat -4°s, maksimum +9 +10°s. tovuq tuxumi uchun optimum harorat +38 °s. ba'zi olimlarning fikricha, qushlar embrional rivojlanishi davrida harorat bir xil bo'lmasligi kerak. har xil nurlarning to'lqin uzunligi ham rivojlanishga ta'sir etadi. quyoshning binafsha va ko'k nuri rivojlanishni tezlashtiradi, qizil nurlar sekinlashtiradi. ammo bular umumiy qonuniyat emas. bundan tashqari, muhitning kimyoviy tarkibi, konsentrasiyasi ham taraqqiyot uchun muhim ahamiyatga ega. ba'zi hayvonlar rivojlanishi uchun kislorod zarur bo'lsa, ba'zilari uchun shart …

igining tarkibi va ahamiyati nimalardan iborat? tuxum yo'li va bachadon suyuqligi sut emizuvchilar tuxumining implantasiyasigacha qanday ahamiyatga ega? yaqin vaqtlargacha hayvonlar embrioni rivojlanishida sodir bo'ladigan bunday hodisalar tadqiqotchilarni qiziqtirmadi. hatto sut emizuvchilar va odam embrioni amnion suyuqligini tibbiyot va veterinariyadagi amaliy ahamiyati noma'lum bo'lib qolaverdi. ichki muhitning embrion rivojlanishi uchun ahamiyati o'rganilmaganligini quyidagi ma'lumotlardan ham bilsa bo'ladi. ba'zi cmbriologlar embrion rivojlanishida ichki muhitning ahamiyatini inkor etsa, ba'zilari bu sohada nazariyalar yaratdilar. shulardan belgiyalik olim a.m.dalk (1953) trofik epigenez nazariyasini yaratdi. dalk fikricha, oosit atrofida qon tomirlarining bir xil tarqalganiigi tufayli tuxumning polyarligi, bilaterial simmetriyaligi kelib chiqqan. har bir murtakning differensiasiyasi va o'sish xususiyatlari ularni o'rab turgan to'qimaning vaskulyarizasiyasi bilan aniqlanadi. qon tomirlarining tarmoqlanishi oxiriga yetguncha embrionning har xil qismi qon bilan har xil ta'rninlanadi. shunga ko'ra, embrionning har xil qismi turli trofik sharoitda bo'ladi. l.dalk tuxumdan organlarning hosil bo'ladigan qismlarini tan olmaydi. gavdaning har xil qismining biokimyoviy xususiyatlari qon aylanishi …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "organizm rivojlanishi va muhit"

1426130762_60481.doc organizm rivojlanishi va muhit reja: 1.rivojlanish uchun zarur bo'lgan tashqi muhit omillari. 2.embrional rivojlanish va ichki muhit. 3.embrion va muhitning biotik omillari. 4.evolyusiya jarayonida organlar hosil bo'lishida tashqi va ichki muhit orriillarining almashinishi. 5.organizrn rivojlanishida kritik davrlar. xix asrning oxiri va xx asrda asos solingan eksperimental embriologiya maktablari vakillari organizm rivojlanishida tashqi muhit ornilarining ahamiyatiga e'tibor bermadilar (shpeman, gerstadius maktabi vakillari) yoki ayrim tadqiqotlar olib bordilar, xolos (v.ru, p.p.ivanov). xx asrning boshlarida ko'plab tadqiqotchilar embrional rivojlanish davrida tortishish kuchiga, osmotik bosimga, muhitning gazlar tarkibiga, suvning kimyoviy tarkibiga katta e'tibor ber...

Формат ZIP, 70,0 КБ. Чтобы скачать "organizm rivojlanishi va muhit", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: organizm rivojlanishi va muhit ZIP Бесплатная загрузка Telegram