differensiasiya va determinasiya

ZIP 11 pages 17.1 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.1 KB

File type ZIP

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

1426130501_60477.doc differensiasiya va determinasiya reja: 1.embrion rivojlanishining dastlabki davrida uning qismlanning bir-biriga bog'liqligi. 2.rivojlanayotgan embrionning "tashkoliy markazlari". induksiya hodisasi. 3.embrional regulyasiya. differensiasiya deyilganda taraqqiy etayotgan embrionning bir xil hujayralarining turli funksiyalarni bajaradigan organlar hosil qilishi tushuniladi. differensiasiya lotincha differentia - har xil, farq degan ma'noni bildiradi. determinasiya embrion malum qismining keyingi taraqqiyot yo'li (taqdiri) hisoblanadi. determinasiya lotincha determinatio - chegaralash, aniqlash degan ma'noni bildiradi. embrion taraqqiyoti davrida blastomerlardan har xil to'qimalar, organlar paydo bo'ladi. embriologiyaning muhim vazifasi organlar sistemasining hosil bo'lishida ketma-ketlikni aniqlashdan iborat. embrional regulyasiya deyilganda embrionning yoki uning malum qismining tabiiy yoki sun'iy o'zgarishdan keyin normal rivojlanishini tiklanishi tushuniladi. bu ta'limotni nemis embriologi g. drish fanga kiritgan. embrional regulyasiya o'zgarish holatidan deteiminasiyaga qanday o'tishini isbotlaydi. determinasiya butun embriondan boshlanadi va alohida qismlarda sodir bo'ladi. har xil tuxumlarda maydalanishgacha ko'plab tajribalar o'tkazilgan. jumladan, sentromgayordamidatuxumning malum qismi ajratilgan, pipetka yordamida ooplazma olib tashlangan, bir necha tuxumlar birga qo'shilgan. tuxumning malum …

2 / 11

lyasiya xususiyatiga ega bo'lgan son jihatidanfarqlarbor. agar hujayrada animal va vegetativ qutblar nisbati normal bo'lsa, gidromeduzaning 32 blastomerlik davrida har bir blastomeridan normal organizm rivojianishi mumkin. bunday holatni dengiz tipratikanidaham :. kuzatish mumkin. agar blastomerda animal yoki vegetativ qutb ko'proq bo'lsa, uridan ! normal embrion rivojlanmaydi. agar animal qutbda blastomerlar ko'proq bo'lsa, blastomerlar ko'priklar bilan tutashadi va rivojlanish to'xtaydi, agar vegetativ qutbda ko'proq bo'lsa, entoderma ko'proq rivojlanadi, ektoderma kam rivojlanadi. demak, blastomer hosil bo'layotganda qutblar nisbati ' normal boimasa, rivojlanishm regulyasiya qiluvchi qism yetishmasligi yoki ko'payib ketishi, buning natijasida rivojlanish jarayoni buzilishi mumkin. dengiz tipratikanining blastomerlarini bir-biridan ajratib, keyin tartibsiz aralashtirilganda ham organizm paydo bo'ladi. ammo normal rivojlanish . regulyasiyasi buziladi. sichqonlarda 2 blastomerlik davrida blastomerlar bir-biridan ajratilganda har biridan normal embrion taraqqiy etgan. bundan tashqari 2-3 ta embrion qo'shilganda ham normal rivojlanish kuzatilgan. bu tajribalardan xulosa shuki, birinchidan, rivojlanishning qaysi bosqichida embrion qismlarida determinasiya jarayoni boshlanishi, ikkinchidan, regulyasiya hodisasi …

3 / 11

qlanisbicha, ko'z to'qimalari ta'sirida boshqa to'qimalardan ko'z gavhari hosil bo'lganligi aniqlangan. ma'lum bir to'qima qaysi organni hosil qilislii va malum organni har qanday to'qimadan hosil qilish nazariy va amaliy jihatdan katta ahamiyatga ega. induksiyaga ega bo'lgan organlar to'qimasining asosini oqsil tashkil etadi. induksiyaga olib keluvchi omillar induktoriar deyiladi. orgamzm qancha yuksak darajada taraqqiy etgan bo'lsa, uning hujayralari ham shuncha yuqori darajada differensiallashgan bo'ladi. bu xulosa ham hujayra va yadro transplantasiyasiga oid tajribalar orqali chiqarildi. miksomisetlarning har bir hujayrasidan yangi organizm paydo bo'lishi mumkin. ular organizmi spora, tola va bazal diskdan tashkil topadi. hayvonlarda organizmni tashkil etadigan organlar embrion varaqlaridan paydo bo'ladi va har bir varaq malum turda o'ziga xos organlarni hosil qiladi. embrion rivojianishning dastlabki davrida uning qismlariiiiiig bir-biriga bogiiqligi tuxum hujayra har bir tur hayvonda o'ziga xos tuzilishga ega bo'ladi va morfologik, biokimyoviy va fiziologik jihatdan murakkab tuzilgan. har xil tuxumlar taraqqiyotining dastlabki davr-laridan boshlab determinasiyalashgan bo'ladi. spiral maydalanadigan …

4 / 11

'lishi ham tajribalar yo'm bilan aniqlangan. ana shu hujayralarning rivojlanish yo'lini o'zgartirish mumkinrni? g.shpeman triton embrion rivojlanishining blastula davrida bitta embriondan bir bo'lak medulyar plastinkani, ikkinchi embriondan teri ektodermasining o'rnini bir-biriga almashtirib qo'ydi. ko'chirib o'tkazilgan hujayralar o'zining yo'nalishi bo'yicha emas, baiki atroiidagi hujayralar ta'sirida teri ektodermasidan nerv sistemasi, nerv plastinkasidan teri taraqqiy etdi. xuddi shunday tajribalar ektoderma va mezoderma hujayralarida ham o'tkazilib, shunga o'xshash natijalar ohndi g.shpeman blastula bosqichida embrionning ko'chirib o'tkazilgan qismi yangi organ hosil qilishini labil determinasiya deba tadi. rivojlanayotgan embrionning "tashkiliy markazlari". induksiya hodisasi rivojlanayotgan embrion qismlarining o'zaro ta'siri embrional induksiya deyiladi. embrionning malum qismi boshqa qismiga ta'sir etib, uning rivojlanish yo'nalishini o'zgartirishi mumkin. g.shpeman va uning shogirdlari (1924) embrionning ma'lum qismi taqdirini kuzatish uchun tritonning ikki turi: pigmenti bo'lmagan oq tuxumli va sariq-kulrang rangli tuxumli tritonlardan foydalandi. taroqsimon triton embrionining gastrula davrida blastopor labining dorzal tomonidan bir bo'lagini ola triton embrionining shu bosqichini yon yoki ventral …

5 / 11

ashkilotchi" deb atadi. chunki rivojlanishning dastlabki davrlarida bunday ta'sirni topib bo'lmasdi, tashkilotchi deyiushiga sabab morfogenezga ta'sir etib, yangi organ hosil bo'lgan. ayni paytda blastopor labi yelka qismining asosiy vazifasi xordomezodermal kurtakka tegishli bo'lib, uni birlamclii embrional induktor deb ataladi. embrion bir qismining boshqa qismiga ta'sirini esa embrional induksiya deb ataladi. aniqlanishicha, o'lik to'qimalar, kimyoviy moddalar induksiya hosil qilishi mumkin. shunday qihb, tashmotcliining kimyoviy tabiati aniqlandi. shuning bilan birgalikda, javob reaksiyasi ham induktorning faqat kimyoviy tarkibiga bog'hq emasugi ma'lum bo'ldi. embriologlar fikricha, ba'zi induktorlar turli darajada to'qima taqdirini aniqlashga ixtisoslashgan bo'lishi mumkin. agar gastrulaning dastlabki davrida blastopor labining yelka qismi ko'chirib o'tkazilsa, oldingi miya taraqqiy etadi. agar gastrulaning keyingi davrida blastopor labining yelka qismi ko'chirib o'tkazilsa, orqa miya va mezodermal to'qima hosil bo'ladi. shuningdek, nukleoproteinlar, neytrallovchi oqsillar mezoderma hosil bo'lishiga ta'sir etuvchi omil hisoblanadi. agar ana shu ikki induktor qo'shilsa, yaxshi taraqqiy etgan embrion hosil bo'ladi. boshqa induktorlar maxsus bo'lmagan ta'sir …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "differensiasiya va determinasiya"

1426130501_60477.doc differensiasiya va determinasiya reja: 1.embrion rivojlanishining dastlabki davrida uning qismlanning bir-biriga bog'liqligi. 2.rivojlanayotgan embrionning "tashkoliy markazlari". induksiya hodisasi. 3.embrional regulyasiya. differensiasiya deyilganda taraqqiy etayotgan embrionning bir xil hujayralarining turli funksiyalarni bajaradigan organlar hosil qilishi tushuniladi. differensiasiya lotincha differentia - har xil, farq degan ma'noni bildiradi. determinasiya embrion malum qismining keyingi taraqqiyot yo'li (taqdiri) hisoblanadi. determinasiya lotincha determinatio - chegaralash, aniqlash degan ma'noni bildiradi. embrion taraqqiyoti davrida blastomerlardan har xil to'qimalar, organlar paydo bo'ladi. embriologiyaning muhim vazifasi organlar sistemasining hosil bo'lis...

This file contains 11 pages in ZIP format (17.1 KB). To download "differensiasiya va determinasiya", click the Telegram button on the left.

Tags: differensiasiya va determinasiya ZIP 11 pages Free download Telegram