eumetazoalar (eumetazoa) bo‘shliqichlilar (cnidaria) va taroqsimonlar (ctenophora) tiplari

ZIP 11 стр. 52,5 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (6 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 11
eumetazoalar (eumetazoa) bo‘shliqichlilar (cnidaria) va taroqsimonlar (ctenophora) tiplari reja: 1. eumetazoalar (eumetazoa) umumiy tavsifi. 2. bo‘shliqichlilar (cnidaria) tipi umumiy tavsifi. 3. korall poliplar(anthozoa) sinfi. 4. medusozoa ñ‚ð°ðºñð¾ð½ð¸. ssifoid meduzalar (scyphozoa) sinfi. 5. gidrasimonlar (hydrozoa) sinfi. 6. bo‘shliqichlilar filogeniyasi. 7. taroqsimonlar (ctenophora) tipi. eumetazoalar (eumetazoa) umumiy tavsifi. hayvonlarni asosiy hayotiy funksiyalari - ta’sirlanishi, ularni qabul qilishi, javob qaytarishi hamda borliqda harakat qilish, mo‘ljal olish, o‘ljasini tutish va oziqlanish kabilar hisoblanadi. biz oldingi boblarda ko‘rgan metazoa larning porifera va placozoa tiplari vakillari yuqoridagi hayotiy funksiyalarni o‘zlarida namoyon qilishdan hali yiroqda edi. shunday bo‘lsada ba’zi tomonlarini hisobga olganda hayvonot olamiga kiritish mumkin. g‘ovaktanlilar (porifera) gavdasi yirik rang-barang yorqin ranglarda siymolangan bo‘lsada, substratga mahkam yopishgan holatda hayot kechiradi. ularning o‘troq harakatsiz, murakkab konstruksiyali skeletli tanasidan ko‘z ilg‘amas darajada suv harakatlanadi. nahotki bu murakkab tayanch karkasni eslatuvchi bu organizmni tirik mavjudot deyish mumkin. lekin g‘ovaktanlilarning mikroskopik lichinkalari hayot tarzi murakkab evolyutsion yo‘lni bosib o‘tganligidan dalolat …
2 / 11
¼ðµñ‚ð°ð·ð¾ð°ð»ð°ñ€ - hayvonot olami uchun xos bo‘lgan barcha organlar va hayotiy funksiyalarni o‘zida namoyon qiladi. eumetazoalarni umumiy belgilari va xususiyatlari. 1. epitelial to‘qima. 2. epidermis, gastrodermis, ichak. 3. biriktiruvchi to‘qima. 4. skelet: gidroskelet (suyuqlik), qattiq skelet (qattiq materialdan tuzilgan) ikki xil bo‘ladi. yumshoq (tog‘ay to‘qima, elastik) va qattiq (o‘zgarmas, suyak va chig‘anoq) skeletlar. 5. harakat va tana hajmi. 6. muskul hujayra va muskul to’qimasi , muskul sistemasi. 7. nerv hujayra va nerv to’qimasi, nerv sistemasi. 8. sensor hujayralar va sezgi organlari. tuzilishi va funksiyasi hayvonlar va boshqa organizmlar yashab qolishi tashqi muhitda bo’ladigan o’zgarishlarni qay darajada sezishi va qabul qilishiga bog’liq. hayvonlar o’zlarini o’rab turgan tashqi muhutni dinamik o’zgarishini maxsus sensor tuzilmalar orqali qabul qiladi. qaysiki bu sensor tuzulmalarini har biri alohida tipdagi stimullarni qabul qiladi. bu stimullarni 3 ta guruxga ajratish mumkin. 1. elektromagnit energiya – yorug’lik , infra , qizil. 2. mexanik energiya – tovush ,aloqa , bosim …
3 / 11
ttalashmaydi lekin doimiy kurtaklanib vegetativ ko’payib bir xil kattalikdagi individlar soni optib boradi. bunda koloniyalar hosil bo’ladi. bo‘shliqichlilar (cnidaria) tipi umumiy tavsifi. knidariyalarning (cnidaria) asosiy belgisi – ularda evolyutsiyasida “knidotsit” larni paydo bo‘lishidir. ularni nomi - cnidaria ham shundan olingan. knidotsit sensor va effektor ho‘jayra bo‘lib ham sezadi, ham javob reaksiyasi qaytaradi. knidotsit ichida “knida” (otiluvchi kapsula va suyuqlik bilan to‘lgan membrana kapsulasi hamda spiralsimon otiluvchi ip) joylashgan bo‘ladi. bo‘shliqichlilar (cnidaria) deb shunday hayvonlarga aytiladiki ular tanasining katta qismini egallagan markaziy bo‘shliq bir vaqtning o‘zida ichak va tana bo‘shlig‘i bo‘lib xizmat qiladi. ichak tana (gastral) bo‘shlig‘i og‘iz teshikchasi orqali tashqi muhit bilan tutashgan. gastral bo‘shliqning devori ektoderma va entoderma epiteliya to‘qimasidan tuzilgan. bularning orasida turlicha rivojlangan mezogleya qavati joylashgan. og‘iz teshigi atrofida yoki tanasining sirti boshqa qismida joylashgan paypaslovchilari oziqni ushlab olish va himoya vazifasini bajaradi. ektodermada joylashgan maxsus otiluvchi ho‘jayralar mazkur tip uchun harakterli bo‘lib, bulardan chiqadigan zaharli ip …
4 / 11
urkumga bo‘linadi. 1. korall poliplar (anthozoa) sinfi. 2. medusozoa taksoni. ssifoid meduzalar (scyphozoa) sinfi. 3. gidrasimonlar (hydrozoa) sinfi. korall poliplar(anthozoa) sinfi. korall poliplar (anthozoa) yoki marjon poliplar – tashqi tomondan ma’lum darajada gidroid poliplarga o‘xshash, o‘troq kovak ichlilar bo‘lib, ba’zi turlari yakka holda; ko‘pchiligi esa koloniya bo‘lib yashaydi. bular uchun tananing bir muncha murakkablashganligi, jumladan gastral bo‘shlig‘ida maxsus iskanalar va cho‘ntakcha (karmoncha)lar hosil bo‘lganligi, og‘iz teshigi bilan gastral bo‘shlig‘ini tutashtiruvchi ektodermal halqum bo‘lishi harakterlidir. gastral bo‘shlig‘i atrofidagi entodermal iskanalar devorida otiluvchi juda ko‘p ho‘jayralar saqlovchi mezenteriya iplarining mavjudligi, paypaslovchilarining sakkizta yoki ko‘p bo‘lishi, ko‘pchilik turlarida ektodermadan yoki mezogleya qavatida hosil bo‘luvchi ohak skelet mazkur sinf uchun o‘ziga xos hususiyatlardir. koralli poliplarda meduzasimon erkin yashovchi avlodlar bo‘lmaydi. 6000 dan ortiq turni birlashtiruvchi mazkur sinfning hamma vakillari faqat ochiq (okean bilan tutash) dengizlarda yashaydi. bular ikkita kenja sinfga bo‘linadi. 1. olti nurli korallar. 2. sakkiz nurli korallar. aktiniya tuzilishi va hayoti. yakka …
5 / 11
kanalarining qirg‘oqlarida mezenteriya iplari degan tolalar bo‘lib, bular ham juda ko‘p otiluvchi ho‘jayraga ega tanasining ostki qismi muskulli va notekis. ba’zan aktinia tanasi bilan harakatlanadi. aktinialar ko‘pchiligi turli hayvonlar, jumladan bir muncha yirik qisqichbaqasimonlar, hatto mayda hayvonlar bilan oziqlanadigan yirtqichlardir. bularni ovlashda chaqqon va otiluvchan zaharli iplar xizmat qiladi. chala o‘lik “ov” mezenteriya iplarining zahridan o‘ladi. otiluvchi ho‘jayralar zahri kuchli ta’sir qiladi. ( jumladan odamga ham) aktinia ayrim jinsli. gonadalari endodermal iskanalarda joylashgan. tuxum ona aktinia gastral bo‘shlig‘ida urug‘lanadi. urug‘ suv orqali kiradi. dastlabki rivojlanish ona tanasidan chiqib biror substratga yopishib oladida mustaqil hayot kechiradi. bundan tashqari aktiniyalar kurtaklanib ham ko‘payadi. (xuddi gidradek) aktiniya okean va dengizlarda ko‘p tarqalgan. janubiy issiq dengizlarda ularning bir qancha katta (30-70 sm) turli rangdagi turlari uchraydi. bularning hayoti uchun krablar tanasi ustiga joylashib simbioz hayot kechirishi harakterlidir. kovak ichlilar ichida aktinialar eng uzoq yashaydigan hayvonlar bo‘lib, 50-60 yilgacha umr ko‘rishi aniqlangan. madreparariyalar turkumi. yakka …
6 / 11
liplar. sakkiz nurli koralli poliplarning hamma avlodlari koloniya bo‘lib yashaydi. ularning tuzilishida tananing og‘iz oldi diskida 8 ta shoxlangan paypaslovchilar, gastral bo‘shlig‘ida 8 ta entodermal iskanalar bo‘lishi, koloniyalarning poya va poliplardan tarkib toplanligi hamda mezogleya qavatida ichki skelet hosil bo‘lishi harakterlidir. o‘rta dengiz va qizil dengizda ko‘p tarqalgan alsionium koloniyasi tashqi tomondan bo‘ta yoki daraxtga o‘xshaydi. medusozoa ñ‚ð°ðºñð¾ð½ð¸. ssifoid meduzalar (scyphozoa) sinfi. medusozoa taksoni. ssifoid meduzalar (scyphozoa) sinfi – bular ochiq dengizlarda, ko‘pchiligi janubiy dengizlarda tarqalgan, erkin yashovchi kovakichlilardir. bularning ko‘pchiligining shakli soyaboncha yaxshaydi. stsifomeduzalarning ikki yuzga yaqin turi bor. sinf vakili sifatida dengizlarda jumladan qora dengizda ko‘p uchraydigan aureliya meduzasini olish mumkin. qora dengizning shimoliy qismi qrim sohillarida bahor va yoz oylarida suv betida ko‘plab suzib yuruvchi och binafsha chiroyli aureliyallarni ko‘rish mumkin. ularning uncha katta bo‘lmagan soyabonsimon tanasi (diam 10-20-21 sm) tiniq va shilimshiqli tarelkaga o‘xshab ketadi. soyabonining markaziy ichki (ostki) qismida 4 ta og‘iz oldi paypaslovchilari kurakchalari …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 11 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "eumetazoalar (eumetazoa) bo‘shliqichlilar (cnidaria) va taroqsimonlar (ctenophora) tiplari"

eumetazoalar (eumetazoa) bo‘shliqichlilar (cnidaria) va taroqsimonlar (ctenophora) tiplari reja: 1. eumetazoalar (eumetazoa) umumiy tavsifi. 2. bo‘shliqichlilar (cnidaria) tipi umumiy tavsifi. 3. korall poliplar(anthozoa) sinfi. 4. medusozoa ñ‚ð°ðºñð¾ð½ð¸. ssifoid meduzalar (scyphozoa) sinfi. 5. gidrasimonlar (hydrozoa) sinfi. 6. bo‘shliqichlilar filogeniyasi. 7. taroqsimonlar (ctenophora) tipi. eumetazoalar (eumetazoa) umumiy tavsifi. hayvonlarni asosiy hayotiy funksiyalari - ta’sirlanishi, ularni qabul qilishi, javob qaytarishi hamda borliqda harakat qilish, mo‘ljal olish, o‘ljasini tutish va oziqlanish kabilar hisoblanadi. biz oldingi boblarda ko‘rgan metazoa larning porifera va placozoa tiplari vakillari yuqoridagi hayotiy funksiyalarni o‘zlarida namoyon qilishdan hali...

Этот файл содержит 11 стр. в формате ZIP (52,5 КБ). Чтобы скачать "eumetazoalar (eumetazoa) bo‘shliqichlilar (cnidaria) va taroqsimonlar (ctenophora) tiplari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: eumetazoalar (eumetazoa) bo‘shl… ZIP 11 стр. Бесплатная загрузка Telegram