tasmasimon chuvalchanglar (cestoda) va sestoda-simonlar (cestodaria) sinflari

ZIP 1,5 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1493888923_68222.docx tasmasimon chuvalchanglar (cestoda) va sestoda-simonlar (cestodaria) sinflari reja; 1. tasmasimonlar (pseudophyllidea) turkumi 2. qo'y miya qurti (multiceps muiticeps). 3. kalta, ya'ni pakana zanjirsimon chuvalchang tasmasimon chitvalchanglar sinf vakillarining morfologiyasi va biologiyasini o'rganishda shveysariyalik zoolog o. furman o'z ishlari bilan fanga (xx asrda) katta hissa qo'shgan. rossiyada parazit chuvalchangiar, shu jumladan, tasmasimon chuvalchangiar faunasi rus olimlari n.a. xolodkovskiy va v.a. kler tomonidan o'rganilgan. akademik k.i.skryabin rahbarligida yozilgan “sestodologiya asoslari" ko'p tomlik asarlari mdh mamlakatlarida sestodologiya fanini rivojlantirishda asosiy rol o'ynaydi. tasmasimon chuvalchangiar yoki sestodalar endoparazitlar bo'lib, jinsiy voyaga yetganlari ko'plab umurtqali hayvonlarda, shu jumladan, odamlar ichagida, kamdan-kam turlari esa boshqa organlarda parazitlik qilib yashaydi. ularning tanasi dorzoventral tomonga yassilangan. hozirgi vaqtda sestodalarning 3000 dan ortiq turi fanga ma'lum bo'lib, odam va chorva mollari uchun eng xavfli parazitiar hisoblanadi. tasmasimon chuvalchanglar gavdasining uzunligi 1 mm va undan ham kichik bo'lgan juda mayda turlari bilan bir qatorda juda ulkan turlari, masalan, qoramol …

i tutib turadi. hamma jinsiy voyaga yetgan tasmasimon chuvalchangiar o'z xo'jayinining oshqozon va ichaklarida yashaydi. sestodalarning skolekslari va bo'g'imlari har xil shaklda tuzilgan (32-rasm). masalan, qoramol tasmasimon chuvalchangi skoleksida 4 ta muskulli so'rg'ichi bor, so'rg'ichlari yumaloq yoki tuxumsimon shaklda bo'lib, ilmoqlari bo'lmaydi. keng tasmasimon chuvalchangda esa yopishuvchi tirqishi yoki botridiy skoleksining ikki yonida joylashgan. botridiy kuchli muskulli, juda qattiq yopishadigan maxsus organ hisoblanadi. ilmoq va ilmoqchalari ham bar xil tuzilgan. ular ko'pincha skoleks markazida, so'rg'ichlar o'rtasidagi kichkina xartumchaga gultoj barglar singari joylashgan. cho'chqa tasmasimonida odatda to'rtta maxsus paypaslagichsimon xartumga o'rnashgan ilmoqchalari bo'ladi. bu xartumlar maxsus qinchaga kirishi mumkin. skoleksdan keyingi gavdaning kichik bo'limi-bo'yin bo'lib, u o'sish zonasi hisoblanadi, ya'ni u yerdan yosh bo'g'imlar shakllanadi. har xil sestodalar proglottidlarining soni turlicha bo'ladi. ba'zi turlarida proglottidlarining soni 4 mingdan ortiq bo'ladi, ammo ayrimlarida 3-4 ta proglottidlari bo'ladi. 32-rasm. tasmasimon chuvalchanglar so’rg’ichlari va proglottidlari: a-cho’chqa nasmasimoni, b-qoramol tasmasimoni. d-keng tasmasimon. tasmasimon chuvalchanglar tanasi …

ichak bo’shlig’ida yashaydi va undagi bir qism oziqani butun tana yuzasi orqali osmos yo’l bilan shimib oladi. mikrotrixlarga ega bo'lgan tegument va chuvalchangning yasiiligi ham oziqni tanasining hamma qismiga o'tishiga yordam beradi. ayirish sistemasi protonefridiy tipidagi buyraklar tana bo'ylab o'tadigan ikkita ayirish naychalaridan iborat. naychalar tananing keyingi qismidan boshlanadi; oldingi bosh qismiga yaqinlashgach, yana orqaga burilib, tanasining keyingi qismiga ketadi va u yerda tashqariga ochiladi. tasmasimon chuvalchanglarda yon ayirish naylari o'zaro ko'ndalang naylar orqali qo'shilganidan ayirish sistemasi narvon ko'rinishga ega. tananing keyingi tomonida ayirish naylari birlashib kichikroq qovuqni hosil qiladi. tasmasimon chuvalchanglar tanasining keyingi yetilgan bo'g'imlari bilan birga qovuq ham uzilib tushadi; yangi qovuq hosil bo'lmasdan yon naylar to'g'ridan-to'g'ri tanadan tashqariga ochiladi. nerv sistemasi kuchsiz rivojlangan. markaziy nerv sistemasi bir juft miya gangliylari va ulardan tana bo'ylab orqaga ketadigan nerv tomirlardan iborat. nerv tomirlari ko'ndalang nervlar bilan o'zaro qo'shilib, ortogon sistemasini hosil qiladi. tananing ikki yonida joylashgan ikkita nerv tomirlari …

sekin yo’qola boshlaydi, ulardan so’ng esa bachadondan tashqari boshqa urg’ochilik jinsiy organlari ham yo’qolib ketadi. ularning barchasini o’rnini bachadon egallaydi. shunday qilib tasmasimon chuvalchanglarning yetilgan so’nggi bo’g’inlarida jinsiy organlardan faqat otalangan tuxumlarga zich to’la bachadon qoladi. tasmasimon chuvalchanglarning bachadoni ochiq va yopiq holda tuzilgan. agarda bachadon jinsiy teshikka ega bo’lsa, undagi tuxumlarning tashqariga ajralib chiqishiga imkon yaratilgan bo’ladi. bunday bachadonga ega bo’lgan sestodalarda eskirgan bo’g’inlarning bir nechtasi birdaniga tashqariga uzilib tushadi, ular o’rniga yangilari yetilib kelaveradi. bachadoni ochiq sestodalardan tashqi muhitga yetilmagan, ya’ni lichinkasiz bo’lgan tuxumlar tushadi. ularning embrional taraqqiyoti odatda fastsiolalarniki singari suvda kechadi. bachadoni yopiq holda tuzilgan sestodalarda esa embrional taraqqiyot parazitning tanasida, ya’ni bachadonida kechadi, ytilgan bo’g’inlar esa tashqariga alohida-alohida bo’lib, bittadan uzilib tushadi. har bir uzilib tushgan proglottidlar tashqarida siljib harakatlanadi va shu jarayonda bachadon yoriladi, ulardan yuqumli holga kelgan olti ilmoqchali onkosferaga (lichinkaga) ega bo’lgan tuxumlar atrof-muhitga tarqaladi quyida qoramol tasmasimoni misolida germafrodit jinsiy sistema …

hi mumkin. sestodalar biogelmintlar bo'lib, rivojianish siklida asosiy xo'jayindan tashqari, bir yoki ikkita oraliq xo'jayin ishtirok etadi. xo'jayin ichagidagi tasmasimon , chuvalchanglarning soniga qarab, ular turlicha urug'lanadi. agarda xo'jayin ichagida bitta chuvalchang bo'lsa, uning har bir proglottidalari o'zaro bir-birini urug'lantiradi. bitta proglottida bo'lsa, unda o'zini-o'zi urug'lantirishi ham mumkin. xo'jayin ichagida ikkita yoki bir necha chuvalchang bo'lsa, bunda har xil individ bir-birini urug'lantiradi. sestodalarning tuxumlari xo'jayini organizmidan axlatlari hamda proglottidalari bilan birga tashqi muhitga chiqadi. agarda odam cho'chqa yoki qoramol tasmasimoni bilan zararlansa, taxminan 75-91 kundan boshlab kuniga 6 tadan 11 tagacha yetilgan, ya'ni ichi tuxumlar bilan to'lgan bo'g'imlar tashqi muhitga chiqadi. sestoda tuxumining bundan keyingi rivojlanishi uchun uni albatta oraliq xo'jayini yutishi kerak. bunda cho'chqa tasmasimoni uchun oraliq xo'jayin - cho'chqa, qoramol tasmasimoni uchun esa oraliq xo'jayin - qoramol hisoblanadi. sestodalar tuxumlari ichida 6 ilmoqli embrion, ya'ni onkosfera deb ataluvchi lichinka rivojlanadi. ba'zi tasmasimon chuvalchanglar tuxumlarining ichida esa 10 ilmoqli …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "tasmasimon chuvalchanglar (cestoda) va sestoda-simonlar (cestodaria) sinflari"

1493888923_68222.docx tasmasimon chuvalchanglar (cestoda) va sestoda-simonlar (cestodaria) sinflari reja; 1. tasmasimonlar (pseudophyllidea) turkumi 2. qo'y miya qurti (multiceps muiticeps). 3. kalta, ya'ni pakana zanjirsimon chuvalchang tasmasimon chitvalchanglar sinf vakillarining morfologiyasi va biologiyasini o'rganishda shveysariyalik zoolog o. furman o'z ishlari bilan fanga (xx asrda) katta hissa qo'shgan. rossiyada parazit chuvalchangiar, shu jumladan, tasmasimon chuvalchangiar faunasi rus olimlari n.a. xolodkovskiy va v.a. kler tomonidan o'rganilgan. akademik k.i.skryabin rahbarligida yozilgan “sestodologiya asoslari" ko'p tomlik asarlari mdh mamlakatlarida sestodologiya fanini rivojlantirishda asosiy rol o'ynaydi. tasmasimon chuvalchangiar yoki sestodalar endoparazitlar bo'lib, ji...

Формат ZIP, 1,5 МБ. Чтобы скачать "tasmasimon chuvalchanglar (cestoda) va sestoda-simonlar (cestodaria) sinflari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: tasmasimon chuvalchanglar (cest… ZIP Бесплатная загрузка Telegram