traxeyalilar (tracheata) kenja tipi

ZIP 17 sahifa 113,5 KB Bepul yuklash

Sahifa ko'rinishi (6 sahifa)

Pastga aylantiring 👇
1 / 17
traxeyalilar (tracheata) kenja tipi reja: 1. traxeyalilar tracheata) kenja tipi ñƒmumiy belgilari. 2. ko‘poyoqlilar (myriapoda) ñƒmumiy belgilari. 3. laboyoqlilar chilopoda) va symphyla sinflari. 4. ikki juftoyoqlilar (diplopoda), pauropoda sinflari va filogeniyasi. 5. hasharotlar sinfi yoki oltioyoqlilar hexapoda) umumiy tavsifi. 6. hasharotlar ko’payishi va rivojlanishi. traxeyalilar tracheata) kenja tipi ñƒmumiy belgilari. traxeyalilar (tracheata) kenja tipi yoki traxeya bilan nafas oluvchilar 2 ta yirik taksanga: ðšo’p oyoqlilar (myriapoda) va oltioyoqlilar (nexapoda) ga bo’linadi. traxeyalilarni ajdodlari - mondibula va traxeyalari bo’lgan yer ustida yashovchi individlar bo’lgan. traxeya bilan nafas oluvchilarni (tracheata) asosiy belgilari: 1. bosh qismini 1-segmentida 1 juft antennalar (moylovlar) bo’ladi. 2. 2-segment reduksiyalangan, lekin 2-segment lichinkalik davrida ma’lum bosqichda shakllanib, keyinchalik yo’qolib ketadi. 2 juft antennalar traxeyalilardan tashqari faqat qisqichbaqasimonlarda mavjud. 3. nafas olish traxeyalar orqali amalga oshiriladi, har bir segment ikkala yon tomonida bittadan nafas olish trubkachalari – traxeyalar mavjud bo’lib teshigi tashqariga ochilgan. 4. ayirish organlar juft xaltasimon nefridiylar …
2 / 17
, boshida bir juft mo‘ylovlari (antenna), og‘iz atrofida og‘iz oldi oyoqchalari, uch juft jag‘lari bo‘lishi, yurish oyoqlarining ko‘pligi yoki uch juftgacha qisqarganligi bilan xarakterlidir. bularning, deyarli, hamma avlodlari ichki tomonga qayrilgan va yupqa xitin bilan qoplangan traxeya naychalar sistemasi orqali nafas oladi. murakkab shoxlangan traxeya naychalari nafas olish teshikchalari stigmalar bilan tashqariga ochilgan. faqat nam tuproq va chirindilar orasida yashaydigan – sodda tuzilgan qadimgi avlodlarida traxeya sistemasi rivojlanmagan (ular terisi orqali nafas oladi). quruqda yashovchi hayvonlar sifatida bular tanasida ma’lum miqdorda suv zapasining saqlanishi hayotiy ahamiyatga ega. binobarin traxeyalilarning bir qancha sodda tuzilgan avlodlarida maxsus ayirish organi bo‘lmay, bu vazifani orqa ichak devori bajaradi. yuqori traxeyalilarning ichak devori bilan tutashgan ipsimon ayirish organi - malpigiy naychalari esa “suvni tejab ” siydikni kislota holida chiqaradi. tanada suvni tejash va hosil qilishda yog‘ tanachalari ham katta rol o‘ynaydi. nerv sistemasi - markaziy qism bosh miya, halqum osti nerv tuguni va qorin nerv …
3 / 17
€™tadil zonalarida tarqalgan. ko’poyoqlilar gavdasi bosh va uzunchoq tana qismlarga bo’lingan. bosh qismida bir juft antennalari bor. tana ko’p sonli segmentlarga bo’lingan va xar bir segmenda juft oyoqlari mavjud. ko’zlar mavjud emas. tana segmentlari ko’krak va qorincha tagmalarga bo’linmagan. og’iz bosh qismining ostki tomoniga joylashgan. 2 ta mandibullar og’izning ikki yonida joylashgan. ko’poyoqlilar (myriapoda) guruhi traxeya bilan nafas oluvchi 13000 turni birlashtirgan 4 ta sinfga bo’linadi. 1. laboyoqlilar ( chilopoda) sinfi. (qirqoyoq) 2. ikkijuft oyoqlilar yoki kivsyaklar ( diplopoda) sinfi. ( mingoyoq) 3. pauropodalar ( pauropoda) sinfi. 4. simfilalar (symphyla) sinfi. laboyoqlilar (chilopoda) va symphyla sinflari. laboyoqlilar yoki qirqoyoqlilarni 15 juftdan 19 juftgacha (hamisha toksonli juft oyoqlari bo’ladi) oyoqlari bo’ladi. ular yer yuzini quruqlik qismini hamma joylarida uchraydi. ko’pchiligi tunda hayot kechiradi. 2800 ta turi qayd qilingan va 5ta turkumga bo’lingan. laboyoqlilarning tanasi 25-30 sm gacha, kunduzi, tuproqning ustki qavati, tosh, kesak, eski devorlar orasida yashirinib kechqurun aktivlashadi. hamma avlodlari …
4 / 17
i nam tuproqlarda tarqalgan 160 ga yaqin turni birlashtiradi. simfilalar juda kichik ko’p oyoqli hayvonlar bo’lib, uzunligi 1 – 8 mm gacha boradi. rangi oq.tanasi ko’plab segmentlarga bo’lingan. antennasi bosh qismi old tomoni 2 yonida joylashgan. simfilalar ayrim jinsli. urug’lanishi tashqi. erkak individlar ko’payish vaqtida “spermatofor” hosil qiladi. simfila erkagining jinsiy organi teshigi 4 – segment ostki tomonidan tashqariga ochilgan. simfilalarning jinsiy xulq atvori o’ziga xos bo’lib, erkaklari ko’payish vaqtida 150 – 450 tagacha spermatofor hosil qilib oyoqlariga yopishtirib olib yuradi. urg’ochi simfilalar erkaki qoygan spermatoforni yeydi va uni og’iz bo’shlig’ga ochilgan 2 ta urug’ qabul qiluvchi maxsus organlariga joylab qoyadi. keyinchalik urg’ochi simfilalar etilgan tuxumlarini (8–12 tagacha) lishaynik yoki moxlarga ilashtirib qoyadi va bu tuxumlarga o’giz bo’shligidagi spermatoforni surtib urug’lantiradi. simfilalar partenognez yo’li bilan ham ko’payadi. tuxumdan yosh 6 – 7 ta segmentli simfilalar chiqadi. har po’st tashlagan yangi segment va juft oyoqlar hosil bo’ladi. simfilalar 4 yilgacha yashaydi …
5 / 17
er yuzida tarqalgan bo’lib aksariyat turlari tropik mintaqalarga yashaydi. ikki juft oyoqlilarni 6 ta katta turkumi bor. diplopodalarni barcha vakillarini tanasi uzunchoq va silindirsimon. gavdasi oldingi uchi bosh va segmentlardan iborat tana qismlarga ajralgan. bosh qismi ustki tomonga qavariq chiqqan bo’lib ostki tomonga bukulgan. har xil turlarga 4 tadan 90 tagacha yaxshi taraqqiy etmagan ko’zchalar mavjud. kalta moylovlar 8 ta segmentdan tuzilgan. tashqi tomondan kutikula bilan qoplangan bo’g’inlar ko’zga tashlanadi. bu bo’g’inlar har biri 2 ta segmendan iborat. tanasi har birida 2 tadan segment bo’lgan kutikulali bo’g’inlarga ajralgan va har bir bo’g’indan 2 juft oyoq chiqadi. (shundan diplopoda jami berilgan). ko’pgina turlarida 7 xalqa oyoqlari gonopodiyalarga aylangan va urug’lantirish jarayoniga ishtirok etadi. kivsyaklar ko’pgina umirtqasiz va umurtqali hayvonlarni ozuqasi sanaladi. lekin ular juda sekin harakat qiladi va o’ta nochor ko’rinadi. shuning uchun ularda turli himoyaviy moslanishlar hosil bo’lgan. bular tana rangi va shaklini yashaydigan muhitga nihoyatda o’xshash bo’lishi ayrim turlarida …
6 / 17
modda ajratadi) hamda himoya vazifasini bajaradi. pauropodalar (pouropoda) - yoki yumshoq tanli ko’poyoqlilar yer sharining faqat tropik va mutadil zonalarida tarqalib , tungi hayot kechiradi. ular o’rmon chirindilari orasida tuproqda, quriyotgan daraxtlar po’stlog’i ostida, toshlar ostida yashaydi. hozirgi vaqtda pauropodalarni 500 dan ortiq turi bor. aslida esa bularni turlari ko’proq. xanufgacha bu ko’p oyoqlilar yaxsha o’rganilmagan. tanasi 11 ta segmentdan tuzulagan. bosh qismining yon tomonida “psevdo ko’zlari” joylashgan bo’lib,sezish vazifasini o’taydi. moylovlari 6 bo’g’inli mo’lovlarlari uchki tomoni uch xivchinli bo’lib,bu puoropodalarni asosiy belgisi hisoblanadi va bunday uch xivchinli mo’lov boshqa ko’p oyoqlilarda uchramaydi. ko’pgina turlari zamburug’lar va o’simliklar to’qimalari bilan oziqlanadi. yirtqich formalari ham bor. ayrim turlarini ichagi haltachaga aylangan va zamburug’lar sokini so’rib oziqlanadi. traxeyalilalarga xos bo’lgan belgilar,o’rgimchaksimonlarni quruqlik muhitini egallash adaptatsiyalari traxeya va malpigi naychalari,spermatozoidlar,ichki urug’lanish jarayonlari o’xshashligi ularni xelitseralilardan kelib chiqqanligiga ishora qiladi. lekin bu xususiylar traxeyalilarda ancha takomillashganliginiko’rir mumkun. bu traxeyalilarni yanada quruq muhutda va boshqa …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 17 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"traxeyalilar (tracheata) kenja tipi" haqida

traxeyalilar (tracheata) kenja tipi reja: 1. traxeyalilar tracheata) kenja tipi ñƒmumiy belgilari. 2. ko‘poyoqlilar (myriapoda) ñƒmumiy belgilari. 3. laboyoqlilar chilopoda) va symphyla sinflari. 4. ikki juftoyoqlilar (diplopoda), pauropoda sinflari va filogeniyasi. 5. hasharotlar sinfi yoki oltioyoqlilar hexapoda) umumiy tavsifi. 6. hasharotlar ko’payishi va rivojlanishi. traxeyalilar tracheata) kenja tipi ñƒmumiy belgilari. traxeyalilar (tracheata) kenja tipi yoki traxeya bilan nafas oluvchilar 2 ta yirik taksanga: ðšo’p oyoqlilar (myriapoda) va oltioyoqlilar (nexapoda) ga bo’linadi. traxeyalilarni ajdodlari - mondibula va traxeyalari bo’lgan yer ustida yashovchi individlar bo’lgan. traxeya bilan nafas oluvchilarni (tracheata) asosiy belgilari: 1. bosh qismini 1-segmentida 1 ...

Bu fayl ZIP formatida 17 sahifadan iborat (113,5 KB). "traxeyalilar (tracheata) kenja tipi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: traxeyalilar (tracheata) kenja … ZIP 17 sahifa Bepul yuklash Telegram