maqsud shayxzoda

ZIP 23 стр. 7,5 МБ Бесплатная загрузка

23 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 7,5 МБ

Тип файла ZIP

Страницы 23

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 23

1662582821.doc maqsud shayxzoda maqsud shayxzoda reja: 1. maqsud shayxzodaning hayot va ijod yo`li. 2. shayxzodaning she`riy asarlari. 3. “jaloliddin manguberdi” va “mirzo ulug`bek” dramalarining o`zbek adabiyoti ravnaqidagi o`rni. inson qadr topan joyida aziz. taqdir ba`zan bir go`shada dunyoga kelgan kishiga iqtidori bois boshqa bir yerda porloq tole in`om etadi. buyuk bedil bizning yurtimizda tug`ilib hindistonda shuhrat topdi. rus shoiri i.a.brodskiy siyosiy qarashlari uchun vatanidan badarg`a qilinib, amerika qo`shma shtatlarida yashadi, shu yerda jahonda tanilib, nobel mukofoti sovrindori bo`ldi. o`zbek adabiyotida o`zining munosib o`rniga ega bo`lgan maqsud shayxzodaning hayoti va ijodi ham xuddi shunday kechdi. maqsud shayxzoda 1908-yili ozarbayjonning tanja viloyatiga qarashli oqtosh shahrida tug`ildi. otasi ma`sumbek o`z davrining peshqadam ziyolilaridan bo`lib, elu-yurtda katta obro`ga ega shifokor edi. maqsud oqtoshda ibtidoiy maktabni bitirgach, 1921-yili boku dorilmualliminiga o`qishga kiradi. u yerda abdulla shoiq, husayn jovud kabi mashhur odamlarning ma`ruzalarini tinglaydi, ular ta`sirida adabiyotga mehri ortadi. 1925-yili dorilmualliminni bitirgach, boku oliy pedagogika institutida …

2 / 23

qoldi. maqsud shayxzodaning she`rlari 1929-yildayoq matbuotda ko`rindi. ammo uning o`zi bu she`rlarni hali chinakam poeziya namunasi deb hisoblamas edi. oradan ko`p o`tmay shayxzodaning birinchi to`plami “o`n she`r” bosilib chiqadi. keyin “undoshlarim” (1933), “uchinchi kitob” (1934), “jumhuriyat” (1935) kabi to`plamlari nashr etiladi. maqsud shayxzoda fikricha va iqroricha hayotdagi buyuk ne`matlardan biri she`riyat, tengsiz go`zalliklardan biri she`rdir. shuning uchun kerak, u she`riyatning deyarli barcha janrlarida samarali ijod qildi. oybek o`zining “o`zbek poeziyasining tarixiy taraqqiyoti to`g`risida” nomli maqolasida shunday yozadi: “shayxzoda she`rlarining fermasi rang-barangdir. u ruboiy, ballada, poema va lirik she`rlar formasidan foydalanadi”. urush yillarida shayxzodaning o`zbek tilida “kurash nechun?”, “jang va qo`shiq”, “ko`ngil deydiki...”, rus tilida “saaz”, “grozoyu rojdennie”, “serdtse govorit” kabi to`plamlari bosildi. urush yillarida shayxzoda ijodining yangi xususiyatlari nomoyon bo`ldi. bu yillarda shoir she`riyatining xalq hayoti bilan aloqasi mustahkamlanganligini, odamlarning ichki dunyosini, ma`naviy fazilatlarini yanada chuqur ocha boshlaganini ko`rasiz. ana shu yillarning mohiyatini ochuvchi “kurash nechun?”, jang qahramonlarini ulug’lovchi “kapitan …

3 / 23

ham yaratdi. shayxzoda umrining so`ngida yozishga kirishgan, lekin tugatib ulgurmagan ulgurmagan “beruniy” dramasini hisobga olmaganda ham uning “jaloliddin manguberdi” va “mirzo ulug’bek” dramalari allaqachon xalqimizning badiiy mulkiga aylanib qolgan. “jaloliddin manguberdi” dramasi 1944-yilda yozib tugatildi va 1945-yilda hamza nomidagi milliy akademik teatrda namoyish qilindi. o`sha davr tanqidchiligi asarga yuqori baho berdi. “ko`pdan beri uzun umrim badiiy salmoqdor sahna, asarlarini orzu qilar edik. “jaloliddin” bu orzumizga javob berishga qodir”, - deb yozilgan edi. oybek bilan g`afur g`ulom. 1946-yilgacha dramadan ayrim parchalar “armug`on” to`plamiga bosilgan. shundan keyin 43-yil davomida asar tilga olinadi. faqat qayta qurish va oshkoralik chuqur tomir yoygan 1988-yildagina “jaloliddin manguberdi” birinchi marta o`zbek tilida “boqiy dunyo” degan kitobida to`la bosilib chiqdi. ammo maqsud shayxzoda asarning chop etilganligini ko`rmay olamdan ko`z yumdi. jaloliddin manguberdi-tarixiy shaxs (1196-1231). xorazm shohi muhammadning o`g`li. jaloliddin mo`g`il qo`shinlariga qaqshatqich zarbalar bergan, vatan ozodligi uchun kurashlar olib borgan, lekin kuchlar teng bo`lmagani bois chekingan. 1231-yilda qaroqchi …

4 / 23

am yaratildi. shayxzoda bu muhim mavzuga adabiyotda mohiyat e`tibori bilan birinchi bo`lib murojaat etdi va o`zining tarixiy qahramoniga munosib baquvvat asar yarata oldi. tragediyada mirzo ulug`bekning so`nggi ikki hayoti va faoliyati qalamga olinadi. “mirzo ulug`bek” bizni olis va notanish olamga- xv asr o`rtalaridagi samarqand muhitiga olib kiradi. o`sha davr odamlarining hayoti, o`zaro munosabatlari, dardu olamlari, shodlik va quvonchlari ko`z o`ngimizda jonli manzaralarda qayta namoyon bo`ladi. biz bu olag’ovur, serjanjal, sertashvish muhitda abdullatif, gavharshodbegim, xo`ja ahror, said obid, abbos, ali qushchi, sakkokiy, shayxulislom burhoniddin, abdurazzoq samarqandiy, qozi miskin kabi tarixiy shaxslarga ro`para kelamiz. ular qatorida feruza, piri zindoniy, otamurod, ko`r qalandar kabi to`qima obrazlar ham borki, ular birlashib, asarga hayotiylik bag’ishlaydi, undagi tarixiy koloritni kuchaytiradi. sayyoralar quyosh tevaragida aylanganidek, bu obrazlarning hammasi ulug’bek atrofida aylanadi. maqsud shayxzoda adabiyotshunos olim sifatida o`zbek tili va san`atini, o`zbek adabiyotini astoydil muhabbat bilan o`rgandi. buyuk alisher navoiyning lirikasi, oradan 500 yildan ko`proq vaqt o`tib, o`z …

5 / 23

1958. 2. maqsud shayxzoda. “mirzo ulug’bek”.-t.: “o`qituvchi”, 1991. 3. maqsud shayxzoda. “toshkentnoma”.// maqsud shayxzoda (6 tomlik). -t.: “badiiy adabiyot”, 2-tom, 1971. 4. maqsud shayxzoda. asarlar (6 jildlik).-t.: “adabiyot va san`at”, 3-jild, 1972. 5. zokirov m. maqsud shayxzoda (adabiy-tanqidiy ocherk).-t.: “adabiyot va san`at”, 1969. 6. sharofiddinov o. maqsud shayxzoda. // o.sharofiddinov. birinchi mo``jiza.-t.: “adabiyot va san`at”, 1979. 7. sharofiddinov o. maqsud shayxzoda.//o`zbek adabiyoti tarixi ocherki (2 jildlik).-t.: “fan”, 2-jild, 1962. 8. g’afurov i. maqsud shayxzoda. // o`zbek adabiyoti tarixi ocherki (3 jildlik).-t.: “fan”, 3-jild, 1-kitob, 1972. 9. g’afurov i. o`rtoq shoir (maqsud shayxzoda hayoti va ijodi haqida).-t.: “yosh gvardiya”, 1975.

Хотите читать дальше?

Скачайте все 23 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "maqsud shayxzoda"

1662582821.doc maqsud shayxzoda maqsud shayxzoda reja: 1. maqsud shayxzodaning hayot va ijod yo`li. 2. shayxzodaning she`riy asarlari. 3. “jaloliddin manguberdi” va “mirzo ulug`bek” dramalarining o`zbek adabiyoti ravnaqidagi o`rni. inson qadr topan joyida aziz. taqdir ba`zan bir go`shada dunyoga kelgan kishiga iqtidori bois boshqa bir yerda porloq tole in`om etadi. buyuk bedil bizning yurtimizda tug`ilib hindistonda shuhrat topdi. rus shoiri i.a.brodskiy siyosiy qarashlari uchun vatanidan badarg`a qilinib, amerika qo`shma shtatlarida yashadi, shu yerda jahonda tanilib, nobel mukofoti sovrindori bo`ldi. o`zbek adabiyotida o`zining munosib o`rniga ega bo`lgan maqsud shayxzodaning hayoti va ijodi ham xuddi shunday kechdi. maqsud shayxzoda 1908-yili ozarbayjonning tanja viloyatiga qarashli oqt...

Этот файл содержит 23 стр. в формате ZIP (7,5 МБ). Чтобы скачать "maqsud shayxzoda", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: maqsud shayxzoda ZIP 23 стр. Бесплатная загрузка Telegram