biokatalizatorlar

ZIP 25 pages 604.8 KB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 604.8 KB

File type ZIP

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

1724744587.pptx /docprops/thumbnail.jpeg biokatalizatorlar biokatalizatorlar reja: 1.fermentlar-biokatalizatorlar sifatida. 2.vitaminlar- fermentlarning bir qismi sifatida. 3.enzimatik kataliz nazariyasi 4.fermentlarning tasnifi va ularning xususiyatlari tirik tizim alohida kimyoviy jarayonlar bilan emas, balki ularning organizm hujayrasida amalga oshirilishining muntazam tartibi, shuningdek, jarayonlarning alohida guruhlari nisbati, ularning o’zaro muvofiqlashuvi bilan tavsiflanadi. kimyoviy reaksiyalardagi katalizatorlar va tirik organizmlardagi biokatalizatorlar reaksiyalarni sezilarli darajada tezlashtiradi va ularning borishini osonlashtiradi.agar kimyoviy laboratoridagi reaksiya yuqori harorat, yuqori bosim va reaktivlarning yuqori konsentratsiyasini talab qilsa, u holda tirik organizmda u 20-30c, atmosferaga yaqin bosim va ko’pincha past konsentratsiyada amalga oshiriladi. bahorda uyg’onadigan ko’p yillik o'simliklar 0 c dan bir oz yuqori haroratda uglevodlar oksidlanishi paytida ajralib chiqadigan erkin energiya tufayli sintez jarayonlarini intensiv ravishda o’tkazadi. bunday sharoitda reaksiya laboratoriyalarda qo’llaniladiganlarga qaraganda faolroq katalizatorlarni talab qiladi. tirik organizmlarda bunday katalizatorlarning rolini biokatalizatorlar yoki fermentlar deb ataladigan murakkab oqsil molekulalari bajaradi.fermentlar bir va ikki komponentli bo’ladi. birinchisi faqat oqsil molekulalaridan iborat, ikkinchisi-apoenzim deb ataladigan …

2 / 25

aylandi va ko’pgina fanlar bilan chambarchas bog’liq. bunday tashqari uning ma’lumotlari amaliyotda turli sohalarda, masalan, pivo va boshqa fermentatsiya sanoatida, qishloq xo’jaligi ekinlari zararkunandalariga qarshi kurashda va hokazolarda keng qo’llaniladi. fermentatsiya va pivo tayyorlash jarayonlari uzoq vaqtdan beri ma‘lum bo’lsa, fermentlar haqidagi birinchi g’oya 1814-yilda paydo bo’lgan.sankt-peterburg fanlar akademiyasining haqiqiy a’zosi k.kirchhoff quritilgan arpa solodida kraxmalning shakarga aylanishi fenomenini kashf etganida, 1833-yilda fransuz kimyogarlari a.payen va j.persotlar kraxmalni shakarga aylantirish xususiyatiga ega bo’lgan solod ekstraktiga spirt qo’shilganda hosil bo’lgan cho’kmadan birinchi bo’lib termolabil moddani ajralib olishdi. ular bu moddani diastaz deb atashgan va endi u ko’pincha amilaza deb ataladi. shakar va yog’larning oksidlanishi energiya chiqishi bilan sodir bo’ladi, oqsillarni sintez qilish esa uning sarflanishini talab qiladi. ushbu turdagi reaksiyalar o’rtasidagi bog’liqlik adenozin trifosfor kislotasi (atp) –assimilatsiya qilish uchun qulay shakldagi kimyoviy energiya akkumulyatori orqali o’rnatiladi. adenozin trifosfor kislotasi organik adenin asosi, riboza karbongidrat va uchta fosfor kislotasi qoldig’idan iborat. adenin …

3 / 25

’rtasidagi bog’liqlik shubhasiz, vitaminlarning fermentlar uchun qurilish materiali ekanligini ta’kidladi. vitaminlar 1880-yilda rus olimi n.i.lunin tomonidan kashf qilingan . ular inson va hayvonlarning oziqlanishi, shuningdek o’simliklar mikroorganizmlarning normal hayoti uchun zarur bo’lgan turli xil kimyoviy tuzilmalarning nisbatan past molekulyar og’irlikdagi organik birikmalari guruhiga kiradi.ko'pgina vitaminlar va ularning hosilalari turli moddalar bilan qo’shilib fermentlarni hosil qiladi.shunday qilib, b1 vitamini fosforli efir shaklida oqsil bilan bog’langanda piruvat dekarboksilaza fermenti hosil qilib , piruvik kislota ch3 cocooh ni atsetaldegid va co2ga ajratadi.vitamin b2 (riboflavin) fosfor kislotasi bilan flavin mononukleotidini hosil qiladi, u adenil kislotasi (nukleotid adenozin monofosfat) bilan birlashganda, turli xil oqsillar bilan birgalikda flavin adenin dinukleotidini beradi. vitamin pp amid shaklida degidrogenazalarning oksidlanish- qaytarilish fermentlarining bir qismi bo’lib,vodorodning chiqishi bilan organik moddalarning oksidlanish rekasiyalarini katalizlaydi.pantotenik kislota, limon kislotasi va yog’ kislotalari va sterollarning sintezini faollashtiradigan koenzim a*ning ajralmas qismidir:a*koenzim nomi uning oziz xos atsetillanish funksiyasi – ch3co atsetil radikalini o’tkazish tufayli edi. …

4 / 25

a kiritilgan va u faol ta’sir qiladi. enzimatik kataliz nazariyasi fermentlarning ma’lum kimyoviy bog’lanishlarga qaratilgan o’ziga xos ta’siri ularning asosiy xususiyatlaridan biridir. masalan, ureaza faqat karbamidni parchalaydi, lekin uning hosilalariga ta’sir qilmaydi, suksinatdegidrogenaza faqat suskin kislotasiga, invertaz saxarozaga, amilaza kraxmalga va boshqalarga ta’sir qiladi.ko’pgina fermentlar tabiatan oqsildan farq qiladigan faol guruhni o’z ichiga oladi. bu metall (temir, mis ) yoki organik moddalarning murakkab birikmasi bo’lishi mumkin.protein, substrat va faol guruhning ulanishi ko'pincha metall ionlari-kalsiy, magniy margarets,mis va boshqalar ishtirokida ta’minlanadi, ular o’zlarining elektr maydoni bilan reaksiya tarkibiy qismlarini ma’lum bir holatda ushlab turadilar va reaksiyaga ta’sir qiladigan. fermentativ kataliz nazariyasi geterogen va bir jinsli kataliz nazariyasi asoslanadi. katalizator ta’siriga suv misol bo’lishi mumkin. vodorod va xlor aralashmasi yorug’lik ta’sirida portlaydi va vodorod xloridni hosil qiladi. agar boshqa tomondan, xlor va vodorod suv bug’ining eng ahamiyatsiz qoldiqlaridan yaxshilab tozalansa, u holds reaksiya sodir bo'lmaydi. platina va palladiy kabi katalizatorlarning ta’sir qilish …

5 / 25

hosilalari, metall atomlari kiradi. faol markazning tabiati va uning tarkibiy qismlarining o’zaro joylashishi fermentlar ta’sirining o’ziga xosligini belgilaydi.zamonaviy tushunchalarga ko’ra, fermentlarning faol markazi ma’lum bir fazoviy joylashuvda joylashgan turli xil qutbli yoki ionli tabiatga ega bo’lgan bir nechta mintaqalardan iborat. shunday qilib, fermentning kimyoviy guruhlari, burning natijasida u substrat bilan birikmaga kiradi va katalitik ta’sir ko’rsatadi, fermentning faol joyi deb ataladi. bunday guruhlar ferment molekulasining turli qismlarida joylashgan va bir- biri bilan o’zaro ta’sir qiladi va fermentning funksional guruhlari deb ataladi. denaturatsiya jarayonida faol markazning funksional guruhlarining fazoviy joylashuvining buzilishi fermentning inaktivatsiyasiga olib keladi . fermentlarning tasnifi va ularning xususiyatlari 1961-yilda xalqaro biokimyoviy ittifoq fermentlarning yangi tasnifini qabul qildi, unga ko’ra fermentlar oltita sizga bo’lingan: 1.oksireduktazalar- oksidlanish-qaytarilish fermentlari; 2.transferazalar- turli guruhlarning transferini katalizlovchi fermentlar; 3.gidrolazalar- suv ishtirokidagi gidroliz reaksiyalarini katalizlovchi fermentlar; 4.liazalar-qo’sh bog'lanish joyiga har qanday guruhlarning qo’shilishi yoki aksincha,qo’sh bog’ hosil qilish uchun guruhlarning parchalanishini katalizlovchi fermentlar; 5.izomerazalar; 6.ligazalar- …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biokatalizatorlar"

1724744587.pptx /docprops/thumbnail.jpeg biokatalizatorlar biokatalizatorlar reja: 1.fermentlar-biokatalizatorlar sifatida. 2.vitaminlar- fermentlarning bir qismi sifatida. 3.enzimatik kataliz nazariyasi 4.fermentlarning tasnifi va ularning xususiyatlari tirik tizim alohida kimyoviy jarayonlar bilan emas, balki ularning organizm hujayrasida amalga oshirilishining muntazam tartibi, shuningdek, jarayonlarning alohida guruhlari nisbati, ularning o’zaro muvofiqlashuvi bilan tavsiflanadi. kimyoviy reaksiyalardagi katalizatorlar va tirik organizmlardagi biokatalizatorlar reaksiyalarni sezilarli darajada tezlashtiradi va ularning borishini osonlashtiradi.agar kimyoviy laboratoridagi reaksiya yuqori harorat, yuqori bosim va reaktivlarning yuqori konsentratsiyasini talab qilsa, u holda tirik organi...

This file contains 25 pages in ZIP format (604.8 KB). To download "biokatalizatorlar", click the Telegram button on the left.

Tags: biokatalizatorlar ZIP 25 pages Free download Telegram