anatomiyaga kirish

DOCX 18 pages 1.7 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.7 MB

File type DOCX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: anatomiyaga kirish tayyorladi: gulzoda kirish 1. inson tanasining asosiy tuzilishi 2. anatomik terminologiya va yo'nalishlar 3. anatomiyaning ta'rifi va ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar anatomiyaning bo'limlari topografik anatomiya, odam tanasining 3 o'lchamli tuzilishini o'rganadi, organlarning o'zaro joylashuvi va topografik munosabatlarini aniqlashga qaratilgan holda, 4 qismga bo'linadi: bosh, bo'yin, tana va a'zolar. anatomiyaning asosiy bo'limlaridan biri - bu sistemali anatomiya bo'lib, unda 11 ta asosiy organ sistemasi (nafas olish, ovqat hazm qilish va hokazo) o'rganiladi, ularning tuzilishi va vazifalari batafsil tahlil qilinadi. rentgen anatomiyasi, tibbiy tasvirlash usullari (rentgen nurlari, kt, mr) yordamida tana tuzilishini o'rganadi, suyaklar, ichki organlar va qon tomirlarining 2 o'lchamli tasvirlarini tahlil qiladi. nerv tizimi nerv tizimi ikki asosiy qismga bo'linadi: markaziy nerv tizimi, miya va orqa miyani o'z ichiga oladi, va periferik nerv tizimi, qolgan nervlarni qamrab oladi. nerv hujayralari yoki neyronlar, nerv tizimining asosiy funktsional birliklari …

2 / 18

laridan kelib chiqqan 1000 dan ortiq atamalarni qamrab oladi, bu esa global miqyosda tushunish va muloqotni osonlashtiradi. anatomik terminologiyada 'frontal tekislik' kabi tekisliklar mavjud bo'lib, ular tanani old va orqa qismlarga ajratadi, bu esa 3d tasavvurni rivojlantirishga yordam beradi. anatomik terminologiya, masalan, 'proksimal' va 'distal' kabi yo'nalish atamalarini o'z ichiga oladi, ular tanadagi tuzilmalarning joylashishini aniq tavsiflash uchun ishlatiladi. mushak tizimi mushak tizimi tananing harakatlanishini ta'minlaydi, 600 dan ortiq skelet mushaklarini o'z ichiga oladi, ular suyaklarga paylar orqali birikib, bo'g'imlarda harakat hosil qiladi. mushak tolalari tuzilishi va funksiyasiga ko'ra uch turga bo'linadi: skelet (ko'ndalang-yo'lli), silliq va yurak mushaklari; ularning har biri o'ziga xos xususiyatlarga ega. mushaklarning asosiy vazifasi qisqarishdir, bu aktin va miozin filamentlarining o'zaro ta'siri natijasida amalga oshiriladi, bu jarayon energiya sifatida atp molekulasidan foydalanadi. hujayra tuzilishi yadro hujayraning genetik materialini (dnk) saqlaydi va nazorat qiladi, ribosomalar ishlab chiqarish uchun javobgar bo'lgan yadrochani o'z ichiga oladi, hujayra o'sishi va …

3 / 18

periton (qorin) kabi seroz membranalarga ega bo'lib, ular organlar orasidagi ishqalanishni kamaytiradi. anatomiyaga kirish anatomiya o'rganishning 3 asosiy usuli mavjud: tekshirish (vizual), palpatsiya (teginish) va eshitish (ovozlar), har biri turli xil ma'lumot beradi. anatomiya, 2500 yildan ortiq tarixga ega boʻlib, inson tanasining tuzilishini, masalan, suyaklar, mushaklar va organlarni tizimli ravishda oʻrganadi. anatomik o'rganishda 4 asosiy yo'nalish mavjud: sistema, mintaqaviy, klinik va mikroskopik, har biri tanani turli nuqtai nazarlardan tahlil qiladi. to'qimalarning turlari biriktiruvchi to'qima tanadagi boshqa to'qimalarni qo'llab-quvvatlaydi va bog'laydi, 6 asosiy turi bor: suyagi, tog'ayi, zich biriktiruvchi, bo'sh biriktiruvchi, qon va limfa. epiteliya to'qimasi himoya, sekretsiya va absorbsiya kabi vazifalarni bajaradi; uning 5 asosiy turi bor: yassi, kubsimon, ustunsimon, soxta ko'p qatlamli va o'tuvchi. nerv to'qimasi elektr signallarini uzatadi va muvofiqlashtiradi; u 2 ta asosiy hujayra turidan iborat: neyronlar (impuls o'tkazuvchi) va glial hujayralar (qo'llab-quvvatlovchi). nafas olish tizimi nafas olish tizimi, nafas olish yo'llari va o'pkadan iborat bo'lib, atmosfera …

4 / 18

, mikroskopik va makroskopik darajada o'rganuvchi biologiya sohasi. anatomiyani bilish tibbiyotda muhim, chunki u kasalliklarni tashxislash va davolashga yordam beradi, 206 ta suyakning joylashuvi va vazifasini tushunish kabi fundamental bilimlarni taqdim etadi. suyak tizimi suyak iligi qizil va sariq bo'lishi mumkin; qizil ilik qon hujayralarini ishlab chiqaradi, sariq ilik esa asosan yog'dan tashkil topgan. suyaklar tarkibida kaltsiy fosfat kabi minerallar mavjud bo'lib, ular suyakning qattiqligini ta'minlaydi, lekin suyakda 25% suv ham mavjud. suyak tizimi, odamning tayanch-harakat apparatining asosiy qismi bo'lib, 206 ta suyakdan iborat va tana shaklini saqlashga yordam beradi. qon-tomir tizimi kapillyarlar arteriyalar va tomirlar o'rtasida bog'lovchi bo'lib xizmat qiladi, ozuqa moddalarini va kislorodni to'qimalarga, chiqindi mahsulotlarini esa qondan o'tkazish uchun joydir. qon-tomir tizimi 3 ta asosiy komponentdan iborat: yurak, 5 litrgacha qonni nasoslaydi, qon tomirlari (arteriyalar, tomirlar, kapillyarlar) va o'zining suyuq qismi qon hisoblanadi. arteriyalar kislorodga boy qonni yurakdan tananing boshqa qismlariga olib boradi, tomirlar esa karbonat angidridga …

5 / 18

da so'riladi, qolgan qismi yo'g'on ichakka o'tadi. oshqozon kislotasi ph darajasi 1,5 dan 3,5 gacha bo'lgani tufayli oqsillarni denaturatsiyalaydi va bakteriyalarni yo'q qiladi, hazm qilishni osonlashtiradi. anatomiyani o'rganish usullari rentgen nurlari, kt va mrt kabi 2-usul vizualizatsiya texnikalari, tirik odamlarda ichki tuzilmalarni invaziv bo'lmagan tarzda o'rganishga imkon beradi. anatomiyani o'rganishda 1-usul sifatida kadavr diseksiyasi qo'llaniladi, bunda murdalar 3d shakllarni o'rganish uchun kesiladi va ajratiladi. mikroskopiya - 3-usul bo'lib, gistologik preparatlarni 40x dan 1000x gacha kattalashtirib, hujayra va to'qimalarning mikroskopik tuzilishini batafsil o'rganishga yordam beradi. siydik chiqarish tizimi siydik pufagi 400-600 ml siydikni saqlashga qodir, lekin siydik chiqarish istagi odatda 150-200 ml ga yetganda sezila boshlaydi. buyraklar har bir daqiqada taxminan 125 ml filtrat hosil qiladi, ammo uning 99% qayta so'riladi, natijada kuniga 1-2 litr siydik ajralib chiqadi. nefron, buyrakning asosiy funksional birligi, taxminan 1 milliondan ortiq bo'lib, qonni filtrlaydi va suv, elektrolitlar va boshqa moddalarni tartibga soladi. xulosa anatomiya bilan …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "anatomiyaga kirish"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: anatomiyaga kirish tayyorladi: gulzoda kirish 1. inson tanasining asosiy tuzilishi 2. anatomik terminologiya va yo'nalishlar 3. anatomiyaning ta'rifi va ahamiyati xulosa foydalanilgan adabiyotlar anatomiyaning bo'limlari topografik anatomiya, odam tanasining 3 o'lchamli tuzilishini o'rganadi, organlarning o'zaro joylashuvi va topografik munosabatlarini aniqlashga qaratilgan holda, 4 qismga bo'linadi: bosh, bo'yin, tana va a'zolar. anatomiyaning asosiy bo'limlaridan biri - bu sistemali anatomiya bo'lib, unda 11 ta asosiy organ sistemasi (nafas olish, ovqat hazm qilish va hokazo) o'rganiladi, ularning tuzilishi va vazifalari batafsil tahlil qilinadi. rentgen anatomiyasi, tibbiy tasvirlash usullari (rent...

This file contains 18 pages in DOCX format (1.7 MB). To download "anatomiyaga kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: anatomiyaga kirish DOCX 18 pages Free download Telegram