fosfor

ZIP 19 pages 94.5 KB Free download

19 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 94.5 KB

File type ZIP

Pages 19

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 19

2 / 19

fosfor suvda saqlanadi. u berk idishda 260° gacha qizdirilganda qizil fosforga aylanadi. qizil fosfor (qora fosfor ham) yuqori polimer modda. suyuqlanish temperaturasi 590°, zichligi 2,3 g/sm3, qizil fosfor qizdirilganda suyuqlanmasdan bugʻlanib ketadi, uglerod (1u)sulfidda erimaydi: havoda 260° da alangalanadi, zaharli emas. qora fosforning tuzilishi va koʻrinishi grafitga oʻxshaydi (qarang uglerod). fosforning eng barqaror shaklidir. zichligi 2,7 g/sm3, 490° da alangalanadi. uglerod (1u)sulfidda erimaydi; elektr tokini oʻtkazadi (oq fosfor va qizil fosfor elektr tokini oʻtkazmaydi). qora fosfor oq fosforga yuqori bosim taʼsir ettirish yoki uni 270° da uzoq, qizdirish natijasida hosil boʻladi. kimyoviy xossalari kovalentlik radiusi 106 pm ion radiusi 35 (+5e) 212 (-3e) pm elektrmanfiylik (poling boʻyicha) 2.19 elektrod potensiali 0 oksidlanish darajasi 5, 3, -3 olinishi: fosfor fosforit yoki apatitdan olinadi. elektr pechlarida havosiz muhitda fosforit yoki apatit kremniy (iv)-oksidi hamda koks ishtirokida qizdiriladi: +5. +2 ca3 (po4)2+5c° + 3sio2 → 3casio3+ 2p° +5co. reaksiya natijasida olingan fosfor bug‘lari …

3 / 19

ini termodinamik jihatdan barqaror modifikatsiyaga o’tkazishda kimyoviy faollik kamayadi, masalan, oq fosforni qizil, keyin qizildan qora rangga aylantirganda. fosforning ishlatilishi fosfor eng muhim biogen element hisoblanadi va shu bilan birga sanoatda keng qo’llaniladi. gugurt ishlab chiqarishda qizil fosfor ishlatiladi. u gugurt karakasing yuzasiga qoplanadi. oltingugurt va kaliy xloratini o’z ichiga yuzaga gugurt cho’pi boshi ishqalansa, olov paydo bo’ladi. ehtimol, inson xizmatiga qo’ygan fosforning birinchi xususiyati yonuvchanlikdir. fosforning yonuvchanligi juda muhim va allotropik modifikatsiyaga bog’liq. kimyoviy jihatdan eng faol, toksik va yonuvchan oq («sariq») fosfor, ushning uchun u ko’p ishlatiladi (yunuvchi bomba va boshqalarda). qizil fosfor sanoat tomonidan ishlab chiqariladigan va iste’mol qilinadigan asosiy modifikatsiyadir. u gugurt ishlab chiqarishda, portlovchi moddalar, yoqish uchun aralashmalar, har xil turdagi yoqilg’ilar, shuningdek haddan tashqari bosimli moylash materiallarini ishlab chiqarishda ishlatiladi. fosfor aralashmalari qishloq xo’jaligida fosfor (fosfatlar shaklida) atf sintezida ishtirok etadigan uchta muhim biogen elementlardan biridir. ishlab chiqarilgan fosfir kislotaning aksariyati fosforli o’g’itlar — …

4 / 19

forni « hayot va tafakkur elementi » deb atagan. reaksiyalar: 4p + 5o2 = 2p2o5 2p+3cl2=2pcl3 2p+3s=p2s3 2p+3h2=2ph3 2p+3ca=ca3p2 . foydalanilgan adabiyotlar. 1. alekseev v.n. sifat kimyoviy yarim mikrotahlil. m: kimyo. 1973 yil. 2. voskresenskiy a.g., solodkin i.s. sifat yarim mikrotahlil uchun amaliy qo‘llanma.1972-133b. 3. mirkomilova m. ‘‘analitik kimyo’’. o‘zbekiston, toshkent–2001. 4. fayzullayev o. ‘‘analitik kimyo asoslari’’ yangi asr avlodi, 2006. 5. luri yu.yu. analitik kimyo bo‘yicha qo‘llanma.- m.: kimyo, 1979. – 480b. 6. semenov a.d., m.m. evstifeev, yu.m. gavrilko . “atrof-muhit ob’ektlari tahlil” seminariga tabiiy suvlarda biogen elementlarni aniqlash. rostov-don -2001-17 c 7. shemyakin f.m. analitik kimyo. 3-nashr, rev. va qo‘shimcha farmatsevtika universitetlari uchun darslik. m., oliy maktab. 1973 yil 8. rabinovich v.a, xavin z.ya. ‘‘qisqacha kimyoviy ma’lumotnoma’’ kimyo, 1997-yil 9. shohidoyatov. m. h, xo’janiyozov. o’. h, tojimuhamedov. s. h ‘‘organik kimyo’’kitob, toshkent 10. xo’janiyozov. o’. h, jumaqulov. t, turdibayev. e. j, tojimuhamedov. s. h ‘‘organik kimyo’’kitob, toshkent. 11. …

5 / 19

Want to read more?

Download all 19 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fosfor"

1748415452.pptx /docprops/thumbnail.jpeg fosfor fosfor fosfor (yunoncha: phosphoros — yorugʻlik tashuvchi, phos — yorugʻlik va phoro — tashiyman, lotincha: phosphorus), p — mendeleyev davriy sistemasining v guruhiga mansub kimyoviy element. tartib raqami 15, atom massasi 30,97376. fosforning 1 ta izotopi — 31p bor. 6 ta sunʼiy radioaktiv izotopi: 2sp, 29p. 30p, 32p, 33p, 34p olingan. uning 32r (t1/2= 14,22 kun) izotopi nishonli atom sifatida keng qoʻllanadi. fosforni 12-asrda arab alkimyogari fosfor bexil (bashir) siydikdan ajratib olgan. gamburglik alkimyogar x;brand siydikni bugʻlatishdan hosil boʻlgan qoldiqni koʻmir ishtirokida quruq xaydash bilan oq fosfor olgan (1669). fosforni ilk bor lavuazye kimyoviy element deb atagan. fosfor sheyele 1771-yilda fosforni suyak kulidan olgan. 1669-...

This file contains 19 pages in ZIP format (94.5 KB). To download "fosfor", click the Telegram button on the left.

Tags: fosfor ZIP 19 pages Free download Telegram