суғурта атамалари ва тушунчалари

DOC 104.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1354021390_40310.doc суғурта атамалари ва тушунчалари www.arxiv.uz режа: 1. суғурта атамашунослиги суғуртанинг узига хос муносабатларни ифода қилувчи восита сифатида 2. суғуртанинг ташкилий қирраларини ифодаловчи атамалар 3. суғурта маблагларининг сарфланиши билан боғлиқ атамалар 4. амалиётда қулланиладиган хорижий атамалар суғурта атамашунослиги суғуртанинг узига хос муносабатларни ифода қилувчи восита сифатида суғуртада мужжассамлашадиган куп қиррали муносабатлар сўз атама терминлар орқали мазмунан ифода қилинади. электрон хисоблаш машиналарида атамалар формула орқали ифода қилинади. формула аҳамиятини билмаган китобхон унга тушуна олмайди. суғуртанинг узига хос атамалари, тушунчалари бор. агар бу махсус атамалар мазмунини билинмаса, суғурта жараёнини тушуниш қийин. атамалар ёрдами билан суғурта муносабатларни ташкил қилувчиларни хуқуқ ва вазифалари белгиланади. куп қиррали суғурта фаолияти ҳам ташкил қилинади. шундай қилиб, куп қиррали жараённи шакллантириш учун суғурта атамаларининг мазмунини яхши ўрганиш лозим. суғурта фаолиятида унинг узига хос атамалари билан бирга бошқа фан ва иқтисодиёт сохаларидан кирган атамаларга ҳам дуч келинади. суғурта фаолиятида иштирок этадиган атамалар урта хисоб билан 400 га яқин булса, …
2
инчи гурухга суғурта фондини шаклланиши билан богланган атамалар, учинчи гурухга суғурта фондини сарфланиши билан богланган атамалар, туртинчи гурухга эса халқаро суғурта атамалари киради. ҳар бир гурух таркибида 10 дан ортиқ суғурта атамалари мавжуд. афсуски узбек тилининг изохли лугатида «суғурта» сўзи йуқ, лекин «страхование» сўзи бор. «страхование» – рус тили лугатида, қатнашчилари томонидан страхование фонди тузиб, табиий офатлар, бахтсиз ходисалар натижасида етган зарарлар ўрнини қоплаш, шунингдек, муайян ходисалар юз бериши муносабати билан маблаглар тулаш системаси. с.айний «эсдаликларида суғурта атамаси ўрнига» страхование сўзи ишлатилган, и.ожеговнинг машхур рус терминларининг изохли лугатида курсатилишича «страхование» деганда бирор буюм нарсани хавфли ёки кунгилсиз ходисадан асраш, маблаг туплаш, содир булиши мумкин булган зарардан асраш, содир булганда қоплаш учун пул жамгармаларини шакллантириш тушунилади. суғурта атамаси ҳақида фақат узбек тилида эмас, балки бошқа тилларда ҳам аниқлик йуқ. шу сабабли люксембург шахрида 1960 йилда хуқуқ конгрессида суғуртанинг келиб чиқиши қатнашувчиларнинг диққат марказида булган. бунда суғурта атамасининг илдизини «бир киши ҳамма …
3
глиқ атамалар «суғурта фаолияти ҳақида»ги қонунда курсатилган. бу атамаларга қуйидагилар киради. · суғурталанувчи · суғуртанинг объекти · суғурта химояси · суғурта манфаатдорлиги · суғурта жавобгарлиги · қайта суғурта қилиш · узаро суғурта қилиш · суғурта вакиллари · суғурта гувохномаси · суғурта қопламасини олувчи. қуйида ҳар бир атамага алохида-алохида тухталиб утамиз. суғурталовчи. суғурта қилувчи ташкилот яъни, табиий офат ёки бошқа кузда тутилмаган сабаблар натижасида курилган зарарларни суғурта ҳақидаги қонун ёки суғурта шартномаси асосида шартлар кузда тутиб қоплашни уз зиммасига олувчи ташкилотлар. суғурта ташкилотларининг «ўзагросуғурта», «кафолат», «ўзбекинвест» экспорт-импорт миллий суғурта компанияси каби турлари мавжуд. узига тегишли мол-мулкни суғурта қилдирган корхона, хўжалик ташкилот ёки уз ҳаётини суғурталовчи фуқаролар суғурталанувчи хисобланадилар. мажбурий суғурта бўйича суғурта ташкилоти рўйхатидан утган мол-мулк эгалари ёки ихтиёрий суғурта бўйича шартнома тузиб, суғурта бадалини тулаганлар суғурталанувчилар қаторига киради. суғуртанинг объекти. мулк суғуртасида объект сифатида моддий бойликлар мол-мулк кузда тутилса, шахсий суғуртада фуқароларни ҳаёти соглиги ва меҳнат қобилияти кузда тутилади. суғурта …
4
урта химояси фақат фонд эмас, балки етказилган зарарларни қоплаш билан богланган тақсимлаш ва қайта тақсимлаш муносабатларини узида мужжассамлаштиради. бу муносабатлар республика шаҳар, туманлар миқёсидаги объектларга етказилиши мумкин булган зарарлардан химоялашни кузда тутади. бундай химоялаш аҳолига тегишли мулкларни ҳар хил суғурта ходисаларидан асрашга ёрдам беради. бундай химоялаш суғуртанинг огохлантириш функциясида уз ифодасини топади. суғурта манфаатдорлиги. суғурта масалалари билан шугулланиш унга нисбатан манфаатдорликдан бошланади. ишлаб чиқаришни хавф-хатардан холи эмаслиги сабабли суғурталаш масалаларига қизиқиш бошланади, чунки суғурта объекти зарарланганида суғурталанувчига зарар сўммаси берилади. бу сўммани суғурта қопламаси деб аталади. cугурталанувчи курган зарар учун олган қопламаси суғурталанувчида суғурта сўммасини олишдан манфаатдор булади. суғурта жавобгарлиги. суғурталовчи ва суғурталанувчининг қонунда ёки шартномада кузда тутилган жавобгарлиги, уз зиммасига олган мажбуриятлари, вазифалари суғурта жавобгарлигига мисол булади. агар курсатилган ходисалардан бири содир булса, у холда суғурта органлари уз зиммасига олган мажбуриятлар доирасида суғурта қопламаси тулайдилар. масалан, ҳаётни аралаш суғуртасида 3 хил суғурта жавобгарлиги белгиланган. шулардан бири шартномада кузда тутилган …
5
ги билан асосий шартномани узгартирмасдан туриб суғурта шартномалари асосида узининг жавобгарлигини тўлов қобилиятига эга булган бошқа суғурта ташкилотларига топшириб, қайта суғурта қилдиришидир. суғурта воқеаси (суғурта ходисаси) юз берганда қайта суғурталаган ташкилот шартномага кура уз зиммасига олган мажбуриятлар доирасида жавобгар булади. биргаликда суғурта қилиш. биргаликда суғурта қилишда икки ёки ундан ортиқ суғурта ташкилоти битта суғурта шартномаси тузади. бунда шартномада ҳар бир суғурталовчининг хуқуқ ва мажбуриятларини белгиловчи шартлар булиши лозим. суғурта агенти. суғурта ташкилотининг унинг номидан ва унинг топшириги билан шартномалар тузувчи штатсиз ходими. суғурта гувохномаси. суғурта ташкил этилганлигига гувохлик берувчи хужжат. ихтиёрий суғуртада бундай хужжатлар биринчи бадал тулангандан кейин берилади. суғурта гувохномасида суғурталанган шахснинг исми, фамилияси, суғурта сўммаси ёки қопламаси суғурта тарифи, суғурта бадали ва бошқа маълумотлар кузда тутилади. суғурта қопламасини олувчи. суғурта қоидалари ёки шартномаларда кузда тутилган суғурта ходисалари содир булганда ёки бошқа сабаблар туфайли суғурта ташкилотларидан маълум миқдорда қоплама олувчи юридик ва жисмоний шахслар. ширкат ва фермер хўжаликларида бу …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "суғурта атамалари ва тушунчалари"

1354021390_40310.doc суғурта атамалари ва тушунчалари www.arxiv.uz режа: 1. суғурта атамашунослиги суғуртанинг узига хос муносабатларни ифода қилувчи восита сифатида 2. суғуртанинг ташкилий қирраларини ифодаловчи атамалар 3. суғурта маблагларининг сарфланиши билан боғлиқ атамалар 4. амалиётда қулланиладиган хорижий атамалар суғурта атамашунослиги суғуртанинг узига хос муносабатларни ифода қилувчи восита сифатида суғуртада мужжассамлашадиган куп қиррали муносабатлар сўз атама терминлар орқали мазмунан ифода қилинади. электрон хисоблаш машиналарида атамалар формула орқали ифода қилинади. формула аҳамиятини билмаган китобхон унга тушуна олмайди. суғуртанинг узига хос атамалари, тушунчалари бор. агар бу махсус атамалар мазмунини билинмаса, суғурта жараёнини тушуниш қийин. атамалар ёрдами билан...

DOC format, 104.5 KB. To download "суғурта атамалари ва тушунчалари", click the Telegram button on the left.