sintoizm

ZIP 8 pages 1.4 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 8
1447001712_62166.doc синтоизм синтоизм дини қадимги японияда вужудга келган (синто – «худолар йўли»). бу диннинг вужудга келишига оид аниқ маълумотлар йўқ. бироқ, у японияда хитой таъсиридан холи бир шароитда пайдо бўлган ва ривожланган. японлар синтоизмнинг моҳияти ва келиб чиқишини бир-бири билан аралаштирмасликка ҳаракат қиладилар. синтоизм улар учун ҳам тарих, ҳам анъана, ҳам бутун ҳаёт демакдир. синтоизм таълимотига кўра, микадо (император) – осмон руҳларининг давомчисидир. ҳар бир япон кишиси иккинчи даражали руҳлар(кама)нинг ворисидир. японлар камани аждодлар ва қаҳрамонларнинг руҳлари деб эътиқод қиладилар. художўй япон ўлгандан кейин ўзининг ҳам ўша камалардан бири бўлишига ишонади. синтоизмда «олий илоҳият» тушунчаси мавжуд эмас. у аждодлар руҳига ва табиатга сиғинишга ўргатади. синтоизмда умумий ҳаётий риоя қилиниши лозим бўлган қоидалардан бошқа диний урф-одатлар йўқ. унда бир умумий маънавий қоида – «умумий қонунларга риоя қилган ҳолда табиат қоидаларига мос ҳаракат қил» ғояси мавжуд. японлар тасаввурида улар яхшилик ва ёмонлик тушунчаларини табиатан билганлар, шу туфайли, жамиятдаги қоида ва талабларга риоя …
2 / 8
алаба қилиб осмонда қолди, сусаноо эса ердаги идзумо мамлакатига қувилди. сусаноонинг ўғли окунинуси идзумо ҳокими бўлди. аматэрасу бу ҳолатга чидаб тура олмай, окунинуси ҳокимиятини ўз набираси нинигига топширишга мажбур қилди. ниниги осмондан тушиб, идзумо давлати раҳбарлигини қабул қилди. унга ҳокимиятнинг рамзи сифатида уч муқаддас нарса – кўзгу (илоҳийлик тимсоли), қилич (қудрат тимсоли) ва яшма (садоқат ва фидоийлик тимсоли) топширилди. нинигидан дзиммутэнно келиб чиқди. тинно унвони «олий ҳукмдор» маъносини англатади. бу сўз бошқа тилларда император маъносини билдиради. дзиммутэнно микадо – япон императорлари сулоласининг биринчи вакили, япониянинг биринчи афсонавий императори ҳисобланади. кўзгу, қилич, яшма ўша қадим замонлардан бери япон императорлари хонадонининг белгиси бўлиб қолган. император-микадо японлар тасаввурида ўзининг илоҳий келиб чиқиши сабабли бутун халқ билан қон-қардош бўлиб, у бир оиладан иборат миллатнинг бошлиғидир. ҳатто японияда 300 йилдан ортиқ ҳукмронлик қилган сёгунлар ҳам ўзларини микадо намояндалари деб атаганлар. синтоизм таълимотида ёритилган микадо ғоясининг бошқарувчилик хусусияти ҳозирги кунда кучи анчагина заифлашган бўлса-да, японлар тасаввуридан …
3 / 8
«нопок» бўлган нарсагина ҳурмат қилинмайди. бироқ ҳар қандай «нопок»лик тозаланиши мумкин. шу боис синтоизм маросимлари инсонда мослашишга мойиллик уйғотишга қаратилган: японлар тозалаб, ислоҳ қилинган ва япон урф-одатларига мослаштирилган ҳар қандай янгиликни қабул қиладилар. учинчи тамойил табиат билан тарихни ягона деб тушунтиради. синтоизм таълимоти дунёни жонли ва жонсизга ажратмайди. унга эътиқод қилувчилар наздида дунёдаги ҳайвонлар, ўсимликлар, жисмлар, умуман, табиатдаги барча нарсалар тирикдир ва инсон вужудида кама илоҳиятлари яшайдилар. синтоизм таълимотига кўра, камалар дунёси одамлар дунёсидан бошқа дунё эмас, балки у одамлар билан бирикиб кетган. шунинг учун инсон нажотни қандайдир бошқа дунёдан олмайди, балки нажотга кундалик ҳаётда кама билан бирлашиб кетиш натижасида эришади. тўртинчи тамойил кўпхудолик тушунчаси билан боғлиқ. синтоизм маҳаллий табиат, уруғ, қабила илоҳиятларига бағишланган маросимлардан келиб чиққан. синтоизмнинг ибтидоий шаманизм ва сеҳргарликка оид одатлари фақатгина v-vi асрларда – император синто ибодатхоналари фаолиятини ўз назоратига олгач, ҳозирги маълум бўлган ягона шаклга кирган. viii аср бошларида император саройида синто ишлари билан шуғулланувчи …
4 / 8
а динларга эътиқод қилишларига қаршилик қилмайди: деярли барча японлар, синтоизм билан бир қаторда, яна бошқа бир динга эътиқод қиладилар. агар японларни диний эътиқодига кўра, гуруҳларга ажратиб, умумий сони ҳисобланадиган бўлса, улар сони мамлакат умумий аҳоли сонидан кўп чиқади. синтоизмнинг ўзига хос жиҳати шундаки, ҳар бир ибодатхонанинг ўз худоси бўлиб, унинг бошқа ибодатхоналарга ҳеч қандай алоқаси йўқ. ибодат маросимлари. оддий япон киши учун унинг ўз ибодатхонаси, унда амалга ошириладиган маросимлар, йилда бир марта бўладиган рангин байрамлар ҳаётининг зарурий қисми бўлиб қолган. унинг ота-боболари ҳам шундай яшаганлар, ўзи ҳам ундан оширмасдан шу тарзда яшайди. ибодатхоналар учун алоҳида ўзига хослик билан бирга уларнинг барчаси учун умумий бўлган жиҳатлар мавжуд. бу ҳукуматнинг дин ишларини тартибга солиш ва синтоизмни давлат динига айлантиришга қаратилган уринишлари натижасидир. шундай уринишларнинг бири 1868 йилда мейдзи қайта қуришидан кейин бўлиб ўтган. ўшанда синтоизм руҳонийларини ўқитадиган таълим тизимини яратишга ҳаракат қилинган эди. каннуси деб аталадиган бундай руҳонийлик лавозими одатда мерос сифатида …
5 / 8
илар. айрим ибодатхоналарда моцури ранг-баранг карнавал кўринишида ўтади. халқ эътиқодлари. ҳар бир ибодатхонада синтай илоҳияти турадиган хонден (муқаддас жой) бор. хонденнинг ёнида хайден (ибодат қилувчилар турадиган жой) бўлади. ибодатхоналарда илоҳиятлар тимсоли йўқ. аммо айрим ибодатхоналар шер, баъзилари тулки, маймун ёки кийик тимсоллари билан безатилган. бу ҳайвонлар муайян илоҳиятларнинг элчиси ҳисобланади. буларнинг барчаси синтоизмнинг турли-туман, ўзига хос миллий эътиқодлар билан чамбарчас боғлиқлигини кўрсатади. халқ орасида тулки табиатига эга бўлган одамларни сеҳргар, фолбин, башоратчилик хусусиятига эга деб ҳисоблайдилар. улар тулки тимсолидаги илоҳиятга сиғинадилар. қадимда японлар бўрига ибодат қилганлар. яқин-яқинларгача улар бўрини акама тоғларининг руҳи деб ҳисоблаб келганлар. шунингдек, японлар тошбақа, илон, чувалчанг, балиқ, ниначи, акула, қисқичбақа каби кўплаб турли ҳайвонларни муқаддас ҳисоблаб, уларнинг тимсолларини ёмон руҳлардан ҳимоя қилувчи, омад-бахт келтирувчи нарсалар сифатида уйлари, ибодатхоналарига осиб қўядилар. яна баъзи дарахт ва гулларни, тоғ, булоқ, тош кабиларни ҳам илоҳийлаштирадилар. шуниси ҳам борки, ушбу урф-одатлар диний эътиқоддан кўра кўпроқ халқнинг қадимий тасаввурлари билан боғлиқ. хулоса …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "sintoizm"

1447001712_62166.doc синтоизм синтоизм дини қадимги японияда вужудга келган (синто – «худолар йўли»). бу диннинг вужудга келишига оид аниқ маълумотлар йўқ. бироқ, у японияда хитой таъсиридан холи бир шароитда пайдо бўлган ва ривожланган. японлар синтоизмнинг моҳияти ва келиб чиқишини бир-бири билан аралаштирмасликка ҳаракат қиладилар. синтоизм улар учун ҳам тарих, ҳам анъана, ҳам бутун ҳаёт демакдир. синтоизм таълимотига кўра, микадо (император) – осмон руҳларининг давомчисидир. ҳар бир япон кишиси иккинчи даражали руҳлар(кама)нинг ворисидир. японлар камани аждодлар ва қаҳрамонларнинг руҳлари деб эътиқод қиладилар. художўй япон ўлгандан кейин ўзининг ҳам ўша камалардан бири бўлишига ишонади. синтоизмда «олий илоҳият» тушунчаси мавжуд эмас. у аждодлар руҳига ва табиатга сиғинишга ўргатади. ...

This file contains 8 pages in ZIP format (1.4 MB). To download "sintoizm", click the Telegram button on the left.

Tags: sintoizm ZIP 8 pages Free download Telegram