tuproq muhofazasi

ZIP 8 sahifa 71,8 KB Bepul yuklash

8 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 71,8 KB

Fayl turi ZIP

Sahifalar 8

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 8

1701523172.ppt tuproq muhofazasi tuproq muhofazasi reja: 1. tuproq haqida umumiy tushunch. 2. tuproq resurslarining tirik organizmlar hayotidagi ahamiyati. 3. tuproq resurslarining ifloslanishi. 4. tuproq sho`rlanishi, eroziyasi, cho`llashish hamda uning salbiy oqibatlari. 5. tuproq resurslarini muhofaza qilish choralari. xulosa tuproq qatlamlari, tuproqning organik tarkibi, tuproq eroziyasi, suv eroziyasi, shamol eroziyasi, antropogen eroziya, sho`rlanish, cho`llashish. tayanch tushunchalar: tuproq haqida umumiy tushuncha.bundan bir necha milliard yillar ilgari er qattiq tosh va qoyalardan iborat bo`lgan. unga suv, shamol, issiq va sovuq havo harorati ta`sir etib emirgan va tuproqqa aylantirgan. hosil bo`lgan erda o`simliklar, hayvonlar paydo bo`lgan. chunki o`simliklar erdan erigan mineral tuzlarni ildizi orqali surish xususiyatiga ega. tuproqlarning tabiatdagi va jamiyat hayotidagi roli oyat beqiyosdir. tuproq organizmlar uchun hayot muhiti, ozuqa manbai hisoblanadi. demak, tuproq deb, uniumdorlik hususiyatiga ega bo`lgan er yuzasining ustki, ovak qatlamiga aytiladi. tuproq tugaydigan va tiklanadigan resurslarga kiradi. tuzilishiga ko`ra 3 asosiy qatlamga ajratiladi: a- eng ustki gumus (chirindil) qatlam; …

2 / 8

zi tashqaridan nafas olishi va suv, oziq moddalar so`rishi imkonini beradi. ular yilida ovqat hazm qilish organlari orqali 300-400 tonna tuproqni o`tkazib, tuproq unumdorligini oshiradi. yomg`ir chuvalchangining yer unumdorligini oshirishdagi ahamiyatini hisobga olib aqsh va ba`zan g`arbiy yevropa mamlakatlarida uni ko`paytirib sotuvchi maxsus fermalar ishlab turibdi. bunday ishlar respublikamiz va viloyatimizda ham tashkil etilmoqda.inson paydo bo`libdiki, uning hayoti yer bilan bog`liq. chunki u yerni yashash makoni, tirikchilik manbai va ishlab chiqarish vositasi sifatida qabul qilgan. yer yuzida turli qobiqlar o`rtasidagi aloqadorlik tuproq orqali amalga oshadi, tabiiy landshaftlarning asosi hisoblanadi, litosfera bilan atmosfera o`rtasida moddalarning o`zaro aloqasini sodir etadi. tuproq xalqning bebaho tabiiy boyligi va insonning yashashi uchun zarur bo`lgan hayot manbaidir. chunki inson yashashi uchun kerak bo`lgan oziq-ovqat energiyasining 88% ini tuproqdan, 10% ini o`rmon va o`tloqlardan, 2% ini okeandan olmoqda. tuproqning kishilik jamiyati uchun ahamiyati shundaki, o`z-o`zidan tozalash xususiyatiga ega bo`lib, tabiatdagi iflos moddalarni biologik yo`l bilan tozalaydi va …

3 / 8

ishi, kimyoviy moddalardan me`yordan ortiq ishlatilishi, yaylovlarga chorva mollarini boqish, o`rmon va to`qaylarni qirqib yuborish va hokazolar ta`siri oqibatida yerlar yaroqsiz holga keladi. yerning sho`rlanishi, eroziyasi, cho`llashish jarayoni hamda uning salbiy oqibatlari. tabiatda shamol va suv ta`sirida tuproqning yemirilishi yoki eroziyasi kuzatiladi. lekin bugungi kunda kishilarning tuproqqa noto`g`ri munosabatda bo`lishi tufayli, ya`ni tik yerlarni noto`g`ri haydash, bostirib sug`orish, o`simliklarga noto`ri munosabatda bo`lishi, qayta sho`rlanish, zaxarli kimyoviy moddalar solish va boshqalar tuproq eroziyasini vujudga keltirib chiqaradi. antropogen eroziya tuproq resurslaridan noto`g`ri foydalanishining oqibati bo`lib, uning asosiy sabablari o`rmon va to`qaylarni qirqib yuborish, yaylovlarda chorva mollarini boqish normasiga amal qilmaslik, dehqonchilik yuritishning noto`g`ri usullaridan foydalanish va boshqalardir. ma`lumotlarga ko`ra, har kuni yer yuzida eroziya natijasida 3500 gektar unumdor tuproqli yerlar ishdan chiqadi. suv eroziyasi ko`proq tog` oldi va tog`li rayonlarda, shamol eroziyasi kuzatiladi. eroziya jarayonlarining oldini olish uchun o`simlik qoplamini tiklash, agrotexnik tadbirlarni to`g`ri olib borish, yashil himoya qalqonlarini bunyod qilish, gidrotexnik …

4 / 8

uqori qismiga ko`tarilgani qo`ymagan, yerni zaxlanishi va sho`rlanishini oldini olishga yordam bergan. turunlik yillarida xo`jaliklarning yerlari atrofidagi mevali daraxtlar qo`porib tashlanib ekinzorlar kengaytirildi.buning oqibatida atrofi ochiq (yalang) qolgan dalalarga kuchli esgan shamol tuproqning unumdor qismini o`chirib, eroziyaga uchrashini kuchaytirdi. bunday hol qashqadaryo viloyatining nishon, chiroqchi, qamashi, muborak, mirishkor kabi tumanlarida ko`plab sodir bo`ladi. keyingi yillarda kimyoviy preparatlarni dehqonchilikka qo`llash ancha tartibda olingan bo`lsa ham, 1993 yilda viloyatimizning nishon, dehqonobod, qamashi, koson rayonlarida makrokko chigirtkasiga qarshi 12 t geksoxloran, 1,5 t xlorofos, 2t bi-58 kabi juda zaxarli moddalar qo`llanildi. yerda yiilib qolgan bu zaxarli moddalar o`simlik ildizi orqali surilib, uning mevalariga yiildi, xashaklar orqali hayvonlar organizmiga o`tib, uni zaxarlaydi. kishilar tarkibida me`yoridan bir necha marta ko`p zaharli kimyoviy moddalar bo`lgan suv, oziq-ovaqatli moddalarni iste`mol qilganlari uchun oshqozon-ichak, jigar, nafas olish organlari, nerv sistemasi kasalliklari, shamollash, allergiya, ankologik kabi kasalliklarga ko`p duchor bo`lishdi. ovqat orqali tushgan kimyoviy zaharli moddalar organizmni, immunitet hosil …

5 / 8

ylik bo`libgina qolmay, mamlakatimizning kelajagini belgilab beradigan omil hamdir. bu hol o`zbekistonda ayniqsa yaqqol namoyon bo`lmoqda. chunki erning iqtisodiy va demografik vazifasi yildan yilga kuchayib bormoqda. respublikamizda 447.4 ming kv km dan ortiq bo`lgan umumiy yer maydonining atiga 10 % inigina ekin maydonlari tashkil etadi. ekin maydonlari tarkibida so`nggi vaqtlarga (1990 yilga) qadar paxta deyarli 75% maydonni egallagan edi. dunyoning birorta ham mamlakatida paxta monopoliyasi bu qadar yuqori darajaga ko`tarilmagandi. bu hol erning kuchsizlanishiga tuproq unumdorligini, uning suv-fizikaviy xossalari yomonlashuviga tuproqning bo`ilishiga va nurashi jarayonlari ortishiga olib keldi. shu sababli o`zbekistonda tabiatni muhovaza qilishdagi oyat muhim vazifa erning holatini yaxshilashdan, tuproqning ifloslanishini kamaytirish bo`yicha chora tadbirlarni amalga oshirishdan iborat. o`zbekiston respublikasi konstitusiyasining 55-moddasida “yer, jumladan tuproq, boshqa tabiiy boyliklar singari umummilliy boylik hisoblanadi, undan oqilona foydalanish zarur va u davlat muhofazasida turadi” deb qayd etilgan. 1998 yil 30 aprelda qabul qilingan o`zbekiston respublikasi yer kodeksining 16-moddasiga muvofiq u davlat mulkidir. …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 8 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"tuproq muhofazasi" haqida

1701523172.ppt tuproq muhofazasi tuproq muhofazasi reja: 1. tuproq haqida umumiy tushunch. 2. tuproq resurslarining tirik organizmlar hayotidagi ahamiyati. 3. tuproq resurslarining ifloslanishi. 4. tuproq sho`rlanishi, eroziyasi, cho`llashish hamda uning salbiy oqibatlari. 5. tuproq resurslarini muhofaza qilish choralari. xulosa tuproq qatlamlari, tuproqning organik tarkibi, tuproq eroziyasi, suv eroziyasi, shamol eroziyasi, antropogen eroziya, sho`rlanish, cho`llashish. tayanch tushunchalar: tuproq haqida umumiy tushuncha.bundan bir necha milliard yillar ilgari er qattiq tosh va qoyalardan iborat bo`lgan. unga suv, shamol, issiq va sovuq havo harorati ta`sir etib emirgan va tuproqqa aylantirgan. hosil bo`lgan erda o`simliklar, hayvonlar paydo bo`lgan. chunki o`simliklar erdan erigan miner...

Bu fayl ZIP formatida 8 sahifadan iborat (71,8 KB). "tuproq muhofazasi"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: tuproq muhofazasi ZIP 8 sahifa Bepul yuklash Telegram