kepler qonunlari

ZIP 10 pages 1.2 MB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type ZIP

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

1701525543.pptx /docprops/thumbnail.jpeg kepler qonunlari kepler qonunlari reja: 1. osmon jismlarining massalarini hisoblash. 2. sutkalik parallaks 3. quyosh sistemasi jismlarigacha masofalarni hisoblash t a y a n c h i b o r a l a r: ellipsning fokuslari, katta o'qi, kepler , parallaks burchagi, radiolokatsion metod. osmon jismlarining massalarini hisoblash xvi asrda planetalarning harakatlarini kuzatib, ularning o'rinlarini aniq belgilashda daniyalik olim tixo brage (1546-1601) katta yutuqlarni qo'lga kiritdi. u o'zining astronomik aniq kuzatish asboblari yordamida yoritgichlarning osmon dagi o'rinlarini juda katta aniqlikda belgilashga erishdi. bu aniqlik ±2' ni tashkil etib, 17 metr masofada 1 sm uzunlikdagi jism shunday burchak ostida ko'rinadi. umrining oxirgi yillarini pragada o'tkazayotgan brage shogirdlikka talantli nemis astronomi keplerni taklif etdi. kepler taklifni qabul qilib, pragaga ko'chib keldi. biroq ko'p o'tmay brage vafot qildi va uning qimmatli kuzatish materiallari keplerning qo'lida qoldi. kepler o'z ustoziga sodiq qolib, yer va marsning quyoshdan uzoqligini aniqlash bo'yicha katta hisoblash ishlarini …

2 / 10

harakatiga tegishli quyidagi uchta qonunni kashf etdi: наг bir planeta quyosh atrofida ellips bo'ylab aylanadi kepler qonunlari kepler qonunlari - i. kepler kashf etgan sayyoralar harakatiga oid 3 ta qonun. i. keplerning "yangi astronomiya" (1609) asarida uning 2 qonuni bayon qilingan edi, 3-qonuni 1619-yilda kashf etildi. 1 - qo n u n . har bir sayyora ellips boʻylab harakatlanadi, uning hamma sayyoralar uchun umumiy boʻlgan fokusida quyosh yotadi. 2 — qonun. quyoshdan sayyoraga oʻtkazilgan radius-vektor teng vaqtlar ichida teng yuzalar chizadi. bu qonun sayyora harakat yoʻlidagi ixtiyoriy nuqtada oladigan tezlikni ifodalaydi. unga muvofiq sayyoralar quyoshga yaqin paytida tezroq harakat qiladi. 3-qonun. sayyoralarning quyosh atrofida aylanish davri kvadratlarining nisbati ularning quyoshdan oʻrtacha uzoqligi kublari nisbatiga teng , yaʼni: na (1) i.nyuton tomonidan 1687-yilda aniqlashtirilgan bu qonunni quyidagi formula orqali yozish mumkin: (2) bunda tt va t2 — ikki sayyoraning quyosh atrofida haqiqiy (siderik) aylanish davrlari; m — quyosh massasi; gp va …

3 / 10

sh asosida, ularning umumiy massalarini hisoblashga imkon beradi. kepler oʻz qonunlari asosida sayyoralarning harakat jadvallarini tuzdi. bu jadvallar 1627-yilda "rudolf jadvallari" nomi bilan nashr qilindi. aniqligi yuqori darajada boʻlgan bu jadvallardan astronomlar amaliy astronomiyada 17-, 18-asrlar davomida keng foydalanishgan. k. q. osmon mexanikasi fanining paydo boʻlishi va taraqqiyotida muhim oʻrin tutadi. sutkalik paralakslar kuzatishdan sutkalik va yillik paralakslarni aniqlash faraz qilamizki m yoritgich osmon meridianidan o’tayotgan paytda bitta geografik meridianyushg ikkita o1 va o2 nuqtalardan turib z1 va z2 zenit masofalari o’lchangan bo’lsin. yana faraz qilamizki, har ikki kuzatish punkti yer meridianining shimoliy yarmida joylashgan bo’lib, har bir kuzatish joyidan zenitga nisbatan yoritgich janub tomonda ko’rinsin. quyosh sistemasi jismlarigacha bo‘lgan masofalarni aniqlash bizning quyosh sistemamizga kiruvchi jismlargacha (sayyoralar, oy, mayda sayyoralar va hokazo) masofalar trigonometrik parallaks deyiluvchi usul yordamida topiladi. +kuzatuvchiga nisbatan uzoq, ya’ni u borib bo‘lmaydigan nuqtalargacha masofani aniqlash geometriya kursidan bizga ma’lum. 2.3-rasmda a nuqtadan turib, daryoning narigi …

4 / 10

ham mohiyati jihatidan geometriya kursida qaralgan, borib bo‘lmaydigan obyektlargacha masofani o‘lchash usuliga juda o‘xshash. faqat bu o‘rinda bazis sifatida erning katta o‘lchamlari (radiusi yoki diametri) olinadi. quyosh sistemasi jismlarigacha bo‘lgan masofalarni aniqlash. jismlargacha masofalarni aniqlash ularning gorizontal parallakslarini topish orqali bajariladi. 2.4-rasmga ko‘ra, yer markazidan gorizontal sutkalik parallaksi bo‘lgan m osmon jismigacha masofa to‘g‘ri burchakli uchburchak cq2m dan + yoki (2.24) orqali topiladi. bu erda -odatda yoy sekundlarida ifodalanishini (oydan boshqa osmon jismlari uchun) e’tiborga olsak (2.25) bo‘ladi. bu ifodaning qiymatini oldingi tenglamaga quyib, yoritgichgacha masofa (2.26) ifoda orqali topish mumkinligini aniqlaymiz. quyosh sistemasi jismlarining o‘lchamlarini aniqlash yuqorida keltirilgan formula yordamida faqat quyosh sitemasidagi jismlargacha bo‘lgan masofalarni hisoblash mumkin. quyosh sistemasidan juda katta masofada yotgan osmon jismlari, jumladan, yulduzlargacha bo‘lgan masofalarda osmon jismlarining sutkalik parallaks burchaklarini o‘lchashning iloji yo‘q, chunki bunday katta masofalar oldida bazis sifatida qaralayotgan yer diametrradiolokatsion usulda ham quyosh sistemasidagi jismlargacha bo‘lgan masofalarni topish mumkin. buning uchun …

5 / 10

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "kepler qonunlari"

1701525543.pptx /docprops/thumbnail.jpeg kepler qonunlari kepler qonunlari reja: 1. osmon jismlarining massalarini hisoblash. 2. sutkalik parallaks 3. quyosh sistemasi jismlarigacha masofalarni hisoblash t a y a n c h i b o r a l a r: ellipsning fokuslari, katta o'qi, kepler , parallaks burchagi, radiolokatsion metod. osmon jismlarining massalarini hisoblash xvi asrda planetalarning harakatlarini kuzatib, ularning o'rinlarini aniq belgilashda daniyalik olim tixo brage (1546-1601) katta yutuqlarni qo'lga kiritdi. u o'zining astronomik aniq kuzatish asboblari yordamida yoritgichlarning osmon dagi o'rinlarini juda katta aniqlikda belgilashga erishdi. bu aniqlik ±2' ni tashkil etib, 17 metr masofada 1 sm uzunlikdagi jism shunday burchak ostida ko'rinadi. umrining oxirgi yillarini pragada o'tka...

This file contains 10 pages in ZIP format (1.2 MB). To download "kepler qonunlari", click the Telegram button on the left.

Tags: kepler qonunlari ZIP 10 pages Free download Telegram