pulning paydo bo’lishi, zarurligi va funksiyalari

PPTX 27 pages 1.8 MB Free download

27 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.8 MB

File type PPTX

Pages 27

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 27

презентация powerpoint mavzu: pulning paydo bo‘lishi, zarurligi va funksiyalari. pul nazariyalari. режа : pulning vujudga kelishi va pulning zarurligi. pulning rivojlanish tarixi. pulning funktsiyalari. pulning turlari. tovar xo’jaligi sharoitida pulning roli. 1. pulning vujudga kelishi va pulning zarurligi. . bozor iqtisodiyotiga o‘tish sharoitida pulning ahamiyatining oshishi shundaki, jamiyatimizda mavjud yuridik va jismoniy shaxslar faoliyati hamda ularning natijasi daromadi pul bilan bog‘liq. pul o‘zining evolyutsiyasi jarayonida metall (oltin, kumush, mis), qog‘oz, kredit pullar shaklida ishlatilib kelgan. qiymatni o‘zida ifodalashiga ko‘ra pullar ikki turga bo‘linadi: – haqiqiy pullar; – haqiqiy pul izdoshlari - qiymat belgilari. pulning mohiyati va uning xususiyatlari. pulning vujudga kelishi kishilik jamiyati sivilizatsiyasining buyuk kashfiyotlaridan hisoblanadi. “pul” deb nomlangan maxsus tovarning paydo bo’lishi natijasida odamlar o’rtasida ayirboshlash bilan bog’liq ziddiyatlar va «extiyojlarning bir-biriga mos kelmasligi» kabi muammolar barham topdi pulning iqtisodiy mohiyati xususida iqtisodiy adabiyotlarda turli ta’riflar va talqinlar mavjud bo‘lib, uning mohiyatiga nisbatan yagona yondashuv mavjud emas. iqtisodchi …

2 / 27

a chuqurlashuvi; mehnat unumdorligining o’sishi; mahalliy va milliy bozorlarning vujudga kelishi. umumiy ekvivalentlik rolining oltinga yuklatilish sabablari: sifat jixatdan bir xil o’lchamga keltirish mumkinligi; zanglamasligi va uzok, muddat saqlash mumkinligi; bo’linuvchanligi va yaxlit holatga keltirish mumkinligi; tabiatda nisbatan kamyobligi; oz mikdordagi nodir metal qiymatining ancha yuqoriligi. pul – bu hamma tovarlarni sotish va sotib olish mumkin bo’lgan, umumiy ekvalent rolini o’ynovchi maxsus tovardir pulning vazifalari: qiymat o’lchovi vazifasi — bunda tovar (xizmat)ning almashuv qiymati pul vositasida hisoblanadi va baholanadi. shuningdek, iqtisodiy resurs sarf-xarajatlari va daromadlarni hisoblashning yagona o’lchov birligi ham puldir. muomala vositasi vazifasi —bunda pul tovarlar muomalasi jarayonida vositachi sifatida maydonga chiqadi. to’lov vositasi vazifasi — tovarlar nasiyaga tulov muddati kechiktirib sotilganda va turli xil to’lov majburiyatlari amalga oshirilganda pul bu vazifani bajaradi. jamg’arish vazifasi - pul muomaladan chiqarib olinganda bu vazifani bajaradi. real ravishda oltin pul va oltin buyumlar boylik tuplash vazifasini bajaradi. jahon puli vazifasi — oltin …

3 / 27

oqati narxlar darajasiga teskari mutanosiblikda joylashadi. pulning nominal qiymati bu qayd qilingan miqdor (100, 200, 500 yoki 1000 so’m) lar bo’lib, unga narx darajasidagi ro’y beradigan o’zgarishlar ta’sir ko’rsatmaydi, faqat sotib olish layoqati ortishi yoki pasayishi mumkin. pulning real qiymati bu uning xarid qilish layoqati yoki pul birligiga sotib olish mumkin bo’lgan tovar va xizmatlar miqdoridir. o’zbekistonda milliy valyuta – so’mning muomalaga kiritilishi va uning barqarorligini mustahkamlash yo’nalishlari. «milliy valyuta – milliy iftixor, davlat mustaqilligining ramzi, suveren davlatga xos belgidir. respublikamiz o’z mustaqilligini e’lon qilgan bo’lsada, dastlabki yillarda sobiq ittifoq pul birligi – rubl hududida amal qilish ob’ektiv zarurat sifatida tan olindi. o’zbekistonni o’z milliy valyutasining muomalaga kiritish zarurligi 1993 yilda dastlab rossiyaning, keyinchalik mdh boshqa qator mamlakatlarining o’z milliy valyutasini muomalaga kiritishi bilan yanada kuchaydi. o’zbekistonning o’z milliy valyutasini muomalaga kiritish ikki bosqichda amalga oshirildi: birinchi bosqich 1993 yilning noyabr oyidan 1994 yilning iyunigacha bo’lgan davrni, ikkinchi bosqich esa …

4 / 27

tarixi. mavjud iqtisodiy adabiyotlarda dastlabki tanga pullar xitoy mamlakatida va qadimgi lidiya xonligi davrida miloddan avvalgi vii asrda paydo bo‘lganligini ta’kidlaydi. manbalarga ko‘ra, birinchi oltin pullar bizning eramizgacha bo‘lgan vii asrda lidiya shohi gigesning buyrug‘i bilan zarb etilgan. oltinga o‘zining tasvirini tushirib zarb qilgan birinchi shoh aleksandr makedonskiy hisoblanadi, o‘sha davrda oltinning qiymati uning probasi va og‘irligi bilan o‘lchanar edi. o‘zbekiston hududida dastlabki metall tangalar miloddan ilgarigi vi asrda ahmoniy shoh doro i tomonidan zarb etilgan. ushbu metall tangalarning og‘irligi 8,4 grammni tashkil etgan bo‘lib, “darik” deb nomlangan tilla tangalar ekanligi taxmin qilinadi. o‘sha vaqtlarda, ya’ni miloddan ilgarigi vi–iv asrlarda hozirgi o‘zbekistonning asosiy qismi, ya’ni xorazm, sug‘diyona va sak qabilalari yashagan hududlar ahmoniylar davlati tarkibida bo‘lganini hisobga olsak, ushbu “darik”lar o‘zbekiston zaminida amal qilgan bizga ma’lum birinchi tangalar bo‘lgan desak xato qilmaymiz. qog‘oz pullarning muomalaga kiritilishi. manbalarga ko‘ra, dastlabki qog‘oz pullar x asrning oxiri xi asrning boshlarida xitoyda chiqarilgan. xitoyda …

5 / 27

vazifani bajaradi. birinchi savolga javob ta’rikasida pul nazariyasida ikkita yo‘nalish mavjud-bu metall va nominal pul nazariyalardir. iqtisodiy pul nazariyasi ikkita savolga javob topishga harakat qiladi: 1) pulning kelib chiqishi va uning ma’nosi; 2) pulning narxi va uning sotib olish qobiliyati. metallistlar nazariyasiga ko‘ra: pulning mohiyati ijtimoiy zaruriy mehnatning rivojlanishi bilan belgilanmasdan oltin va kumushning tabiiy xususiyatlari bilan belgilanadi, ya’ni qanchalik ushbu metallar sifatli bo‘lsa pulning qadri shuncha yuqori bo‘ladi. nazariyaning asoschilari: t uilyamm stefford (1554-1612 y.) tomos men (1571-1641y.), dudlei nors (1641-1691y.) antuan monkreten (1641-1691y.) metall nazariya tarafdorlarining asosiy kamchiliklari quyidagilardan iborat edi: – ilk metallchilar haqiqiy pullarni qiymat belgilari bilan almashtirish zarurligi maqsadga muvofiq kelishini tushunib etmadilar; – ilk metallchilar pulning jamiyat taraqqiyotida tovar muomalasi asosida yuzaga kelgan tarixiy kategoriya ekanligini tushunmadilar; – ular jamiyat boyligi deb qimmatbaho metallarni jamg‘arishni tushundilar va «bunday boylik manbai savdodir» degan noo‘rin fikrga keldilar. jamiyatda mehnat taqsimoti va ishlab chiqarish jarayonining mavjudligi iqtisodiy …

Want to read more?

Download all 27 pages for free via Telegram.

Download full file

About "pulning paydo bo’lishi, zarurligi va funksiyalari"

презентация powerpoint mavzu: pulning paydo bo‘lishi, zarurligi va funksiyalari. pul nazariyalari. режа : pulning vujudga kelishi va pulning zarurligi. pulning rivojlanish tarixi. pulning funktsiyalari. pulning turlari. tovar xo’jaligi sharoitida pulning roli. 1. pulning vujudga kelishi va pulning zarurligi. . bozor iqtisodiyotiga o‘tish sharoitida pulning ahamiyatining oshishi shundaki, jamiyatimizda mavjud yuridik va jismoniy shaxslar faoliyati hamda ularning natijasi daromadi pul bilan bog‘liq. pul o‘zining evolyutsiyasi jarayonida metall (oltin, kumush, mis), qog‘oz, kredit pullar shaklida ishlatilib kelgan. qiymatni o‘zida ifodalashiga ko‘ra pullar ikki turga bo‘linadi: – haqiqiy pullar; – haqiqiy pul izdoshlari - qiymat belgilari. pulning mohiyati va uning xususiyatlari. pulning vuju...

This file contains 27 pages in PPTX format (1.8 MB). To download "pulning paydo bo’lishi, zarurligi va funksiyalari", click the Telegram button on the left.

Tags: pulning paydo bo’lishi, zarurli… PPTX 27 pages Free download Telegram