rux, kadmiy, simob elementlarining olinishi, xossalari va birikmalari

ZIP 25 sahifa 129,8 KB Bepul yuklash

25 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 129,8 KB

Fayl turi ZIP

Sahifalar 25

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 25

1489744674_65869.pptx /docprops/thumbnail.jpeg mavzu:rux,kadmiy , simob elementlarining olinishi, xossalari va birikmalari nabiyeva shamsiya mavzu: rux, kadmiy, simob elementlarining olinishi, xossalari va birikmalari kirish. bu guruhchaga rux, kadmiy va simob metallari kirib, rux guruhchasi nomi bilan ataladi. ushbu guruhchadagi elementlar atomlarida faqat tashqi elektron qavatdagi elektronlargina valent elektronlar hisoblanadi, shu jihatdan mis guruhchasi elementlaridan farq qiladi. simob ba’zi birikmalarda bir valentlikni namoyon qiladi rux guruhchasi metallarining elektron konfigurasiyalari quyidagicha: zn: [ar]3d10 4s2; cd: [kr] 4d10 5s2; hg: [xe] 4f14 5d10 6s2 bu elementlarning hammasi og’ir metallardir, simob odatdagi haroratda suyuq bo’ladi. bular havoda kam oksidlanadi, odatdagi haroratda suv bilan reaksiyaga kirishmaydi, gidroksidlari kuchsiz asoslardir. rux gidroksid esa amfoterdir. ruxdan simobga o’tgan sari yadro zaryadi ortishi bilan qaytaruvchanlik faolligi kamayadi, metallarning bug’lanishi osonlashadi, metallik xossalari esa zaiflashadi. reja: i bob. kirish rux,kadmiy,simob elementlariga tasnif,kashf etilishi. ii bob. 1.1 ruxning olinishi, xossalari, birikmalari. 1.2 kadmiyning olinishi,xossalari,birikmalari. 1.3 simobning olinishi,xossalari,birikmalari. xulosa. odamzod uchun eng avval …

2 / 25

,kumush,mis,qo’rg’oshin va temir haqidagi ma’lumotlardan keyin paydo bo’lgan. miloddan 300yil avval teofrast kinovar (hgs.) dan simob olishga muvaffaq bo”lgan. yatrokimyo davrida tabiblar tibbiyotga tarkibida simob bo’lgan dorilarni kiritganlar.ilm-fanda,xarbiy ishda simobning vazifasi nixoyatda muhim bo’lgan. ruh . tabiatda uchrashi va olinishi ruxning atom massasi 65,39 (z-30)ga teng. uning tabiatda tarqalgan barqaror izotoplari: 64zn(48,87%); 66zn(27,81%); 70zn(4,11%); 68zn(15,68%) bo’lib, radiofaol izotoplari ichida eng muhimi 65zn dir. rux tabiatda birikmalar holida uchraydi, uning eng ko’p uchraydigan birikmasi rux sulfid zns (rux aldamasi) va rux karbonat znco3 (galmey) lardir. ruxning ko’p minerallari polimetall rudalar jumlasiga kiradi. rux rudasi flotasion usulda boyitiladi, natijada rux konsentrati hosil bo’ladi. rux asosan qaytarish va elektroliz usuli bilan olinadi. qaytarish usulida ruda quydirilib, rux oksidlanadi, 10000s da koks bilan qaytariladi: 2zns + 3o2 → 2zno + 2so2 znco3 → zno + co2 zno + c → zn + co; zno + co → zn + co2; qaytarilgan rux bug’i sovitkichda …

3 / 25

ing jez si, 40% zn), tompak (90% si,10% zn), neyzelber (65% si, 20% va 15% ni) qotishmalari keng qoʻllanadi rux suyultirilgan nitrat kislotada erib, hno3 ni nh3 ga, konsentrlangan kislotada esa azotni oksidlariga qadar qaytaradi: 0 +5 +2 -3 4zn + 10hno3 = 4zn(no3)2 + nh4no3 + 3h2o suyul 0 +5 +2 +2 3zn + 8hno3 = 4zn(no3)2 + 4h2o + 2no kons 4zn + kno3 + 7koh +6h2o= 4k2[zn(oh)4] +nh3 rux oʻz birikmalarida 2 valentli. rux oksid zno va rux gidroksid zn(oh)2 amfoter xossaga ega. rux gidroksid ishqorlar bilan reaksiyaga kirishganida sinkatlar, mas, k2[zn(oh)2], kislotalarda erib rux tuzlarini hosil qiladi. rux pirometallurgiya va gidrometallurgiya usullari bilan olinadi. rux gidrid znh2 rux yodidga litiy alanat li[alh4] ta’sir ettirish natijasida hosil bo’ladi. 2zni2 + li[alh4] → 2znh2 + lii + ali3 u o’z xossalari bilan alyuminiy gidridga o’xshaydi. rux oksid zno ruxning havoda yonishidan hosil bo’lgan oq kukun holida bo’lib, qizdirilganda …

4 / 25

vaniq elementlarda va laboratoriyalarda turli reaksiyalar uchun ishlatiladi. ruxning 2 ta silikati maʼlum: metasilikat znsio3 — oq rangli geksagonal yoki romb panjarali kristall modda. suyuklanish trasi 1429°, zichligi 3,52 g/sm3 ortosilikat zn2si04 (villemit) — oq rangli geksagonal panjarali kristall modda. suyukdanish trasi 1510°, zichligi 4,2 g/sm3. rux silikatlari rux oksidi bilan kvars qumini birga yuqori trada (1350—1400°) kuydirish yoʻli bilan olinadi. shaffof, boʻgʻiq rangli, maxsus shisha va sirlar i.ch.da qoʻllanadi rux sulfid zns – rux tuzlarining neytral eritmalariga vodorod sulfid ta’sir ettirilishidan hosil bo’ladi. suvda va sirka kislotada erimaydi. rux sulfid tabiatda uchraydi va rux olishda xom ashyo sifatida ishlatiladi. rux xlorid zncl2 – suvsiz holatda olish juda qiyin bo’lgan oq gigroskospik modda. u uch molekula suv bilan birga kristallanadi. ruxni yoki rux oksidni xlorid kislotada eritib zncl2* 3h2o olinadi. rux xloridning suvdagi eritmasi kislota xossasiga ega, uning konsentrlangan eritmasi tolani eritadi. rux sianid zn(cn)2. rux tuzi eritmasiga sianid kislotaning …

5 / 25

i. rux changida kadmiyni miqdori 5 % gacha bo’ladi, undan quruq va ho’l usullar bilan kadmiy ajratib olinadi. quruq usulda rux changiga koks qo’shib qizdiriladi, bunda hosil bo’lgan bug’ni bir necha marta haydab toza kadmiy olinadi. ho’l usulda esa tarkibida kadmiy bo’lgan rux changi xlorid yoki sulfat kislotada eritilib, eritmadan kadmiy rux bilan qaytariladi: cdso4 + zn = znso4 + cd toza kadmiy olish uchun kadmiy vakuumda yoki vodorod oqimida bug’lantirilib, elektroliz usulda tozalanadi. kadmiyning selenid (cdse), otavit (cdo3) va monteponit (cdo), grinokit (cds) kabi nodir minerallari maʼlum. sulfid rudalarida, jumladan, sfalerit minerali (zns) tarkibida (0,01—5,0%), galenitda (0,02% gacha), xalkopiritda (0,12%), piritda (0,02%) uchraydi. bundan tashqari, umurtqali va umurtqasiz hayvonlar organizmida, oʻsimliklarda ham bor. kadmiy — kumushdek oq, yumshoq, choʻziluvchan, mexanik ishlovga oson beriladigan ogʻir metall. zichligi 8,65 g/sm1 (20° da) maos boʻyicha qattiqligi 2, suyuklanish t-rasi 320,9°, qaynash t-rasi 767°. kimyoviy birikmalarda 2 valentli. nam havoda kadmiyning sirti yupqa …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 25 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"rux, kadmiy, simob elementlarining olinishi, xossalari va birikmalari" haqida

1489744674_65869.pptx /docprops/thumbnail.jpeg mavzu:rux,kadmiy , simob elementlarining olinishi, xossalari va birikmalari nabiyeva shamsiya mavzu: rux, kadmiy, simob elementlarining olinishi, xossalari va birikmalari kirish. bu guruhchaga rux, kadmiy va simob metallari kirib, rux guruhchasi nomi bilan ataladi. ushbu guruhchadagi elementlar atomlarida faqat tashqi elektron qavatdagi elektronlargina valent elektronlar hisoblanadi, shu jihatdan mis guruhchasi elementlaridan farq qiladi. simob ba’zi birikmalarda bir valentlikni namoyon qiladi rux guruhchasi metallarining elektron konfigurasiyalari quyidagicha: zn: [ar]3d10 4s2; cd: [kr] 4d10 5s2; hg: [xe] 4f14 5d10 6s2 bu elementlarning hammasi og’ir metallardir, simob odatdagi haroratda suyuq bo’ladi. bular havoda kam oksidlanadi, odatdagi h...

Bu fayl ZIP formatida 25 sahifadan iborat (129,8 KB). "rux, kadmiy, simob elementlarining olinishi, xossalari va birikmalari"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: rux, kadmiy, simob elementlarin… ZIP 25 sahifa Bepul yuklash Telegram