yurak-qon tomirlar tizimi

ZIP 15 стр. 81,6 КБ Бесплатная загрузка

15 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 81,6 КБ

Тип файла ZIP

Страницы 15

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 15

1708107780.doc yurak qon-tomirlar tizimi reja: 1. mikrotsirkulyator tomirlar sistemasi. 2. vena tomirlari. 3. limfa tomirlari. yurak-tomirlar sistemasi yurak, qon va limfa tomirlarini o`z ichiga olib, qon bilan ozuqa moddaluari, gaz, biologik aktiv moddalar, metabolizm maxsulotlarini tashiydi, va shu tufayli -organizmdagi turli a’zolarning struktur-funksional aloqasini ta’minlaydi, a’zo va sistemalarning faoliyatini optimallashtiradi. qon tomirlari. qon tomirlari - bir-biri bilan bog`langan turli diametrli naylardan iborat bo`lib, ular transport funksiyasini bajaradi, a’zolarning qon bilan ta’minlanishi va modda almashinuvi, organizmning immun xolatini boshqaradi. taraqqiyoti. ilk tomirlar sariqlik xaltasi devori yoki xorionda (xomiladan tashqari) mezenximadan taraqqiy etadi. xomila tanasida ilk tomirlar va qon shaklli elementlari ham mezenximadan hosil bo`ladi. dastlab ular naycha yoki tirqishli tuzilmalar ko`rinishida bo`lib, so`ngra birlashib tomirlarni hosil qiladi. klassifikatsiyasi. arteriyalar, arteriolalar, kapillyarlar, venulalar, venalar va arteriolo-venulyar anastomozlar farq qilinadi. mikrotsirkulyator tomirlar sistemasi arteriyalar va venalar, turli a’zolardagi to`qima hujayralari va hujayralararo modda o`rtasidagi aloqalarni ta’minlaydi. yurak, arteriya va venalar devori 3 qavatdan …

2 / 15

beradi. aortaning ichki pardasi: a) endoteliy (endothelium); b) subendoteliy (stratum subendothelium) va v) elastik tolalar chigali (plexus fibroelasticus) qavatlaridan iborat. endoteliotsitlar - uzunligi 500 va qalinligi 150 mkmli yassi hujayralar, odatda 1 ta yadro, kamdan-kam xollarda bir necha yadroga ega bo`lishi mumkin. sitoplazmasida mitoxondriya va mikrofilamentlar yaxshi, endoplazmatik to`r kuchsiz rivojlangan. subendoteliy qavati - siyrak tolali shakllanmagan biriktiruvchi to`qimadan iborat, ko`plab yulduzsimon hujayralar tutadi; ayrim silliq mushak hujayralari uchraydi; o`rta parda bilan chegarasida nozik elastik tolalar chigali joylashgan. o`rta qavati 50-70 darchali elastik membranalar va spiralsimon yo`nalgan silliq miotsitlardan iborat. silliq miotsitlar, darchali elastik membranalar o`zaro bog`langan va aorta devorining yuqori elastikligini ta’minlab, qon zarbini kamaytiradi. tashqi parda siyrak tolalai shakllanmagan biriktiruvchi to`qimadan iborat bo`lib, tarkibida bo`ylamasiga yo`nalgan elastik va kollagen tolalar, tomirlar devorini oziqlantiruchi tomirchalar va innervatsiya qiluvchi nerv tolalarini tutadi. sog`lom tomirlarda endoteliy antitrombogen omilni ishlab chiqaradi, qonnnig shaklli elementlari, jumladan eritrotsitlar, trombotsitlarning cho`kmaga tushib qolishiga to`sqinlik qiladi. …

3 / 15

lt yoki o`pka emboliyasida tromb hosil bo`lishiga to`sqinlik qiluvchi preparatlar yuboriladi. bu serin-proteaza, fibrinni parchalab, trombni eritib yuboradi. ularning orasida joylashgan silliq mushak hujayralarining tolalaridan iborat. arteriyalar va yirik kalibrdagi venalarning intimasi yaxshi rivojlangan bo`lib, ichki tarang plastinka ko`rinishida bo`lib, elastin oqsilini tutadi, ularning orasida yoriqlar bo`lib, diffuziya jarayoniga qulaylik yaratadi. bu esa qonni chuqur qavatlarigacha yetib borishini taminlaydi. o`rta pardasi, tunika media, konsentrik halqa hosil qilib joylashgan silliq mushak hujayralarning qavatlaridan iborat. silliq mushak hujayralarining orasida turli hil miqdordagi elastik tolalar va elastik lamellalar, retikulyar tolalar va proteoglikanlar uchraydi tashqi adventitsial parda yoki eksterna, asosan i tip kollagen va elastik tolalardan tashkil topgan. adventitsiya pardasi bevosita atrofdagi azolarning biriktiruvchi to`qimasi bilan birlashib ketgan (anthony l. mescher, junqueira’sbasic histology: text and atlas, 13-th ed.-2013). mushak tipidagi arteriya - ushbu arteriyalarga asosan o`rta va kichik kalibrdagi arteriyalar kiradi. ularning devori ham 3 qavatdan iborat: 1) ichki, 2) o`rta, 3) tashqi. ichki …

4 / 15

lali shakllanmagan biriktiruvchi to`qimadan iborat. mushak-elastik tipdagi arteriya - tuzilishi va funksiyasi bo`yicha elastik va mushak tipidagi arteriyalarning oraliq xolatini egallaydi. shuning uchun, xar qaysi pardaga tegishli tuzilmalarni sanab o`tamiz: ichki parda: a) endoteliy, b) subendoteliy, v) ichki elastik membrana. o`rta parda: teng miqdorda silliq miotsit va darchali elastik membranalar tutadi. tashqi parda siyrak tolali shakllanmagan biriktiruvchi to`qimadan iborat, unda v. vasorum, n. vasorum, elastik va kollagen tolalarning bo`ylama va qiyshiq yo`nalgan tutamlari joylashgan. mikrotsirkulyator tomirlar sistemasi. mikrotsirkulyator tomirlar sistemasi – bir-biri bilan anastomozlar xosil qilgan tomirlarning murakkab struktur-funksional kompleksidan iborat. mikrotsirkulyator tomirlar sistemasi o`z ichiga arteriolalar, gemokapillyarlar, venulalar, arteriolo-venulyar anastomozlar, limfa kapillyarlari, siyrak biriktiruvchi to`qimani oladi; qon aylanishining boshqarilishi, transkapillyar modda almashinuvi hamda drenaj-depo funksiyasini ta’minlaydi, maxalliy gomeostazni va a’zoning struktur-funksional birligini optimal faoliyatini boshqaradi. arteriolalar – arteriya va kapillyarlarni bir-biri bilan bog`lovchi mayda mushak tipidagi tomirlardir (d-50-100 mkm). arteriyalardagi singari devori 3 qavatdan iborat: 1) ichki 2) o`rta …

5 / 15

ardasi juda yupqa va aniq chegarasiz interstitsiyning siyrak biriktiruvchi to`qimasiga davom etadi. endoteliy hujayralari va bazal membrananing tuzilishiga ko`ra kapillyarlarning quyidagi turlari farqlanadi: · i turi yaxlit endoteliy va uzluksiz bazal membranadan iborat; · ii turi fenestrlangan endoteliy va uzluksiz bazal membranaga ega; · iii turi sinusoid kapillyar bo`lib, diametri yirik, bazal membranasi uzuq-yuluq bo`ladi; · iv turi jigar sinusoid kapillyarlari bo`lib, ularda bazal membrana bo`lmaydi. kapillyarlar devorining ichki qavatini endoteliy hujayralari tashkil etadi, o`rta qavatini bazal membrana va peritsit (ruje) hujayralari hosil qiladi, tashqi qavati adventitsial hujayralar va nozik kollagen tolalaridan iborat. peritsitlar hamma tomondan bazal membrana bilan o`ralgan. venulalar mikrotsirkulyasiya tarmog`ining qonni olib ketuvchi bo`limi hisoblanadi. postkapillyar, yig`uvchi va mushakli venulalar farqlanadi. postkapillyar venulalar kapillyarlarga o`xshash bo`lib, ulardan yirikligi, baland endoteliy bilan qoplanganligi va peritsitlari ko`pligi bilan farq qiladi. yig`uvchi venulalar devorida alohida joylashgan silliq mushak hujayralari uchraydi. mushak venulalar tarkibida 1-2 qavat joylashgan silliq miotsitlar tutadi. postkapillyar …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 15 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "yurak-qon tomirlar tizimi"

1708107780.doc yurak qon-tomirlar tizimi reja: 1. mikrotsirkulyator tomirlar sistemasi. 2. vena tomirlari. 3. limfa tomirlari. yurak-tomirlar sistemasi yurak, qon va limfa tomirlarini o`z ichiga olib, qon bilan ozuqa moddaluari, gaz, biologik aktiv moddalar, metabolizm maxsulotlarini tashiydi, va shu tufayli -organizmdagi turli a’zolarning struktur-funksional aloqasini ta’minlaydi, a’zo va sistemalarning faoliyatini optimallashtiradi. qon tomirlari. qon tomirlari - bir-biri bilan bog`langan turli diametrli naylardan iborat bo`lib, ular transport funksiyasini bajaradi, a’zolarning qon bilan ta’minlanishi va modda almashinuvi, organizmning immun xolatini boshqaradi. taraqqiyoti. ilk tomirlar sariqlik xaltasi devori yoki xorionda (xomiladan tashqari) mezenximadan taraqqiy etadi. xomila tanasi...

Этот файл содержит 15 стр. в формате ZIP (81,6 КБ). Чтобы скачать "yurak-qon tomirlar tizimi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: yurak-qon tomirlar tizimi ZIP 15 стр. Бесплатная загрузка Telegram