tadbirkorlik

ZIP 72 pages 16.9 MB Free download

72 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 16.9 MB

File type ZIP

Pages 72

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 72

1526563207_71575.doc тadbirkorlik reja: 1. biznes va uning turlari 2. bizneschilar 3. tadbirkorlik biznesning asosiy turi biznes va uning turlari bozor iqtisodiyoti biznesga asoslanadi. biznes inglizcha (business) so‘z bo‘lib, ish, faoliyat, mashg‘ulot degan ma’noni anglatadi. biznesga iqtisod ilmida quyidagicha ta’rif beriladi: «biznes — bu ayrim kishilarning yoki korxona-tashkilotga birlashgan kishilarning tavakkaliga pul qo‘yib, undan foyda ko‘rishga yoki puldan pul chiqarib olishga qaratilgan iqtisodiy faoliyatidir». biznesni tadbirkorlik va ishbilarmonlik deb ham ataydilar.biznes degani keng ma’noda pul topishni, pul qilishni bildiradi. ammo bu har qanday yo‘l bilan pul topish emas, balki kishilarga naf keltiradigan, ularning hojatini chiqaradigan, og‘irini yengil qiladigan ish bilan shug‘ullanib pul topishdir. o‘g‘rilik, bosqinchilik, reket yoki qalloblik yo‘li bilan ham pul topiladi, lekin bu biznes emas. biznes — bu kommersiya ishi, ya’ni tekinga emas, balki pulgaishlashdir. ammo biznes yollanib ishlashdan farq qiladi. biznesmen, ya’ni bizneschining o‘z ishi bor, u mustaqil, o‘z kapitaliga ega, uni bironta ishga qo‘yadi, u birovga qaram …

2 / 72

xarakteriga qarab biznes ochiq — qonuniy va yashirin — g‘ayriqonuniy bo‘ladi. ruxsat berilgan biznes qonuniydir, u oshkora olib boriladi. ochiq biznes – bu kishilar hayotini farovon qiladigan faoliyatdir. yashirin biznes qonun yo‘li bilan taqiqlangan biznesdir. bunga misol qilib narkobiznesni va qurol-yarog‘ biznesini olish mumkin, bular kishilarning, ayniqsa, yoshlarning sog‘lig‘iga putur yetkazadi, ularni yomon yo‘lga boshlaydi. biznes turlari uning natijasida qanday tovar va xizmatlar yaratilishiga va qaysi sohada yuz berishiga qarab farqlanishi quyidagi chizmada ko‘rsatilgan: sanoat biznesi pulli — kommersiya faoliyat turlari qanchalik ko‘p bo‘lsa, shunchalik biznes turlari ham ko‘p bo‘ladi, biznes miqyosi kengayadi. bizneschilar biznes bilan hamma emas, balki pul topish qobiliyati borlar shug‘ullanadi. pulni sarflash hammaning qo‘lidan keladi, ammo pulni topish, uni ko‘paytirib borish noyob qobiliyat talab qiladi. buni tadbirkorlik qobiliyati deydilar. bu tug‘ma qobiliyat bo‘ladi. shunday qobiliyat ozchilikda bo‘ladi va ular bizneschiga aylanadilar. hozirgi kunda maktabni bitiruvchilarning ko‘pi bilan 5—8 foizi biznesga kirib boradi. biznes bilan shug‘ullanuvchilar har …

3 / 72

blari ham biznes bilan shug‘ullanadi. sport klublari sport o‘yinlari va janglarini ko‘rsatib pul oladilar, bularni ko‘rsatish huquqini telekompaniyalarga sotadilar, bular yuzasidan qimor o‘ynab tikilgan puldan ulush ko‘radilar, reklama uchun pul oladilar, sportchilarni tayyorlab sotadilar (masalan, boy futbol klubi zo‘r o‘yinchini 20, 50 va hatto 80 mln dollarga sotib oladi). xullas, qayerdan pul topishga kimning imkoni bo‘lsa, shu biznes bilan shug‘ullanadi. ammo biznes bilan har xil darajada band bo‘lishadi. tadbirkorlik biznesning asosiy turi тadbirkorlik qobiliyati iqtisodiyotning tayanch ustunlaridan to‘rtinchisi hisoblanadi. ularning oldingi uchtasi tabiat, mehnat va kapitaldir. тadbirkorlik qobiliyati ishlab chiqarish omili hisoblanadi, lekin bu mahsulot va xizmatlarni yaratishda bevosita emas, balki bilvosita qatnashadi, ya’ni uning funksiyasi (vazifasi) ishlab chiqarishni va savdo-sotiqni boshqarishdir. тadbirkorlik bilan hamma shug‘ullanavermaydi, chunki bu noyob iste’dod, bilim, mahorat, tayyorgarlik va tajriba talab qiladi. shu bois dunyodagi ishlaydigan kishilarning faqat 7—10 foizi tadbirkorlik bilan shug‘ullanadi. тadbirkorlik — bu biznesning asosiy va eng ko‘p tarqalgan turi. тadbirkorlik bozor …

4 / 72

irkorlik rivojini kafolatlaydi, chunki foyda biznesga qo‘yilgan pulga (kapitalga) qo‘shilib biznes ishini kengaytiradi. 3. iqtisodiy mas’uliyat va majburiyatni o‘z zimmasiga olib, qo‘rqmay tavakkaliga ish qila bilish. iqtisodda kutilmagan va hatto ko‘ngilsiz hodisalar ehtimoli mavjud. тadbirkorlikka qo‘l urganlar bundan cho‘chimay, belgilangan maqsad sari intilishlari talab qilinadi. 4. mehnatkash bo‘lish, doimo izlanishda bo‘lib, inovatsiya (yangilik)ga intilish. busiz tadbirkorlik iqtisodni rivojlantiruvchi kuch bo‘la olmaydi. тadbirkorlikni tinib-tinchimas chumolilar va asalarilarishiga qiyoslash mumkin. 5. halol biznes qilish. тadbirkorlik qonun-qoidalar asosida, madaniy usullarda olib boriladi, bu yerda g‘irromlikka yo‘l berilmaydi. bizneschilar obro‘-e’tiborli, ya’ni imijiga ega bo‘lishlari va buni e’zozlab, o‘z sha’niga dog‘ tushirmasliklari talab qilinadi. 6. тadbirkorlik sirining (kommersiya siri deb ham yuritiladi) saqlanishi. biznes ishining o‘z nozik tomonlari borki, ular raqobatda qo‘l keladi va raqiblardan sir saqlanishi kerak. shu qoidalarga rioya etgan holda biznes qiluvchi kishilar tadbirkorlar toifasini tashkil etadi. firmalar тadbirkorlik aksariyat hollarda firmalar doirasida boradi. firma inglizcha (firm) so‘z bo‘lib, kommersiya korxonasi degan …

5 / 72

menejerlar mulkdor nomidan firmani boshqarish bilan shug‘ullanadilar. yollanib ishlovchilar — bular ishchi va xizmatchilar bo‘lib, ular o‘z mehnati bilan mahsulot yaratadilar yoki xizmat ko‘rsatadilar. firmaning 3 ta asosiy belgisi mavjud: firma mehnat taqsimotida o‘z o‘rniga ega, ya’ni muayyan vazifalarni bajaradi. u ixtisoslashgan, hamma ish bilan emas, balki o‘ziga birkitilgan, ayrim ish bilan shug‘ullanadi. firma bir yoki bir necha turdagi mahsulot chiqaradi, muayyan turda xizmat ko‘rsatadi, bozorning ma’lum qismida o‘rin egallaydi. hozirgi kunda 25—30 mln xil mahsulot va xizmatlar bo‘lib, bularni, shubhasiz, millionlardan iborat firmalar yaratadi. 2. firmalar ishlab chiqarishning dastlabki bo‘g‘ini, xuddi shu yerda talab-ehtiyojni qondiruvchi mahsulotlar chiqariladi, tovar ishlab chiqaruvchi o‘zi uchun emas, bozorda sotish uchun mahsulot va xizmatlarni yaratadi. 3. firma iqtisodiy mustaqil bo‘ladi, ya’ni nimani, qancha va qanday ishlab chiqarishni, uni kimga va qanchadan sotishni, daromadni qanday ishlatishni o‘zi hal qiladi. тashqaridan turib hech kim unga tazyiq o‘tkaza olmaydi, u faqat bozor talabiga binoan ishlaydi. firma turlari …

Want to read more?

Download all 72 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tadbirkorlik"

1526563207_71575.doc тadbirkorlik reja: 1. biznes va uning turlari 2. bizneschilar 3. tadbirkorlik biznesning asosiy turi biznes va uning turlari bozor iqtisodiyoti biznesga asoslanadi. biznes inglizcha (business) so‘z bo‘lib, ish, faoliyat, mashg‘ulot degan ma’noni anglatadi. biznesga iqtisod ilmida quyidagicha ta’rif beriladi: «biznes — bu ayrim kishilarning yoki korxona-tashkilotga birlashgan kishilarning tavakkaliga pul qo‘yib, undan foyda ko‘rishga yoki puldan pul chiqarib olishga qaratilgan iqtisodiy faoliyatidir». biznesni tadbirkorlik va ishbilarmonlik deb ham ataydilar.biznes degani keng ma’noda pul topishni, pul qilishni bildiradi. ammo bu har qanday yo‘l bilan pul topish emas, balki kishilarga naf keltiradigan, ularning hojatini chiqaradigan, og‘irini yengil qiladigan ish bilan ...

This file contains 72 pages in ZIP format (16.9 MB). To download "tadbirkorlik", click the Telegram button on the left.

Tags: tadbirkorlik ZIP 72 pages Free download Telegram