limfa tugunlari

ZIP 9 pages 1.3 MB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.3 MB

File type ZIP

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

1538897325_72672.docx limfa tugunlari reja: 1. limfa tugunlari (noduli limphatici) 2. tugundagi limfa harakati. limfa tugunlari (noduli limphatici) periferik qon yaratuvchi va immun-himoya a’zolaridan biridir. garchand har bir tugun unchalik katta bo’lmasa-da, lekin ularning son jihatdan ko’pligi qon yaratilishi va immunitet jarayonlarida yuqori o’rinlardan birini egallaydi. ularning umumiy og’irligi taxminan 1,5–2 kg gacha yetishi mumkin. limfa tugunlari limfa tomirlari bo’ylab joylashib quyidagi vazifalarni bajaradi: 1. limfa tugunlarida t-va b-limfotsitlarning ko’payishi va ularning antigenga mos ravishda ixtisoslanishi kuzatiladi. t- va b-limfotsitlarning o’zaro hamda mikromuhit hujayralari bilan muloqotda bo’lishi ma’lum antigenlarga qarshi spetsifik antitelolar ishlab chiqarishga olib keladi. 2. tugunlar oqib o’tayotgan to’qima suyuqligini yoki limfani barcha yot antigenlardan tozalaydi. tugunning bu vazifasiga o’ziga xos biologic filtr sifatida qarash mumkin. 3. tugunlar to’qima suyuqligi uchun o’ziga xos yig’uvchi a’zo yoki depo bo’lib hisoblanadi. shuningdek, limfa tugunlarida qon orqali kelgan monotsitlarning makrofaglarga va interdigitirlovchi hujayralarga aylanishi ro’y beradi. taraqqiyoti. limfa tugunlari yaxshigina rivojlangan limfa …

2 / 9

irlashib qirg’oq sinusini hosil qiladi. qirg’oq sinusidan ichkariga qarab yo’nalgan va o’zaro birlashuvchi oraliq sinuslar hosil bo’ladi. shu vaqtning o’zida tugun kurtagining mezenxima hujayralari retikulyar hujayralarga aylanadi. 142- rasm. limfa tuguni (sxema). 1 – kapsula; 2 – trabekula; 3 – limfoid follikul; 4 – mag’iz tasmalar; 5 – kapsula osti sinusi; 6 – oraliq sinus; 7 – markaziy sinus; 8 – qon tomirlar. retikulyar hujayralar retikulin tolalar bilan birgalikda bo’lg’usi limfa tugunining to’rsimon tuzilishiga ega bo’lgan asosini yoki stromasini tashkil etadi. to’rsimon stromaning bo’shliqlari to’rtinchi oydan limfotsitlar bilan to’la boshlaydi. b-limfotsitlar dastlab tugunning markazida (bo’lg’usi mag’iz moddasida), so’ngra esa chekka qismida (bo’lg’usi po’stloq moddasida) paydo bo’ladi. t- limfotsitlar esa po’stloq va mag’iz moddalar orasidagi chegara zonada joylashadi. bu davrga kelib tugun kurtagida mikromuhit yaratuvchi makrofaglar, interdigitirlovchi va dendritli hujayralar ham hosil bo’ladi. embrion taraqqiyotining oltinchi oyiga kelib limfa tugunlari qon yaratuvchi va immun-himoya a’zolari sifatida shakllanadi. tuzilishi. limfa tuguni loviyasimon …

3 / 9

kil etadi. bu to’qima o’simtalarga ega yulduzsimon retikulyar hujayralardan va ular bilan chambarchas bog’langan retikulyar tolalardan tuzilgan. ular hosil qilgan to’r bo’shliqlarida t-, b- limfotsitlar va mikromuhit hujayralari joylashadi. tugunning darvoza sohasidan o’tadigan kesmasida to’qroq bo’yalgan, chekka joylashgan po’stloq (cortex) va ochroq bo’yalgan markaziy mag’iz (medulla) moddalarni ajratish mumkin. po’stloq modda asosan yumaloq va oval tuzilmalardan – limfoid follikulalardan iboratdir. mag’iz modda esa mag`iz tasmalari va ular orasida joylashgan sinuslardan tashkil topgan. po’stloq va mag’iz moddalar chegarasida limfotsitlar tarqoq holda yotadigan oraliq yoki po’stloq oldi zona (paracortex) farqlanadi. asosan t-limfotsitlar joylashishi tufayli bu soha timusga tobe yoki t-zona deb ataladi. po’stloq modda. limfoid follikullar po’stloq moddaning asosiy qismini tashkil etadi. ular diametric 0,5–1 mm atrofidagi yumaloq yoki oval tuzilmalardir. bu tuzilmalarning asosini reticular to’qima tashkil etib, uning to’rlarida limfotsitlar va mikromuhit hujayralari joylashgandir. har bir follikulda uning tashqi (qoplovchi), o’rta (oraliq) va markaziy qismlari farqlanadi. tashqi va oraliq qismlarda asosan …

4 / 9

kibiga asosan b-limfotsitlar va ularning hosilasi hisoblangan plazmatik hujayralar kiradi. shu tufayli follikullar suyak ko’migiga tobe yoki b-zonaga kiritiladi. ko’payish markazining kattaligi organizmning turli holatlariga qarab o’zgarishi mumkin. organizmga antigenlar tushganda ko’payish markazi kengayib, unda juda ko’p miqdorda mitoz yo’li bilan bo’linadigan hujayralar kuzatiladi. aksincha, organizmning nisbatan tinch holatida ko’payish markazlari kichrayib, unda yakka bo’linayotgan limfoblastlar va ozgina makrofaglarni ko’rish mumkin. po’stloq va mag’iz moddalar chegarasida joylashgan oraliq zonada t-limfotsitlar joylashadi. po’stloq oldi zonada (parakorteks) t-limfotsitlar uchun maxsus mikromuhit yaratuvchi interdigitirlovchi hujayralar uchraydi. ular t-limfotsitlarning ko’payishi va ishchi (yoki effektor) hujayralarga differensiallanishini ta’minlaydi. parakorteksning muhim xususiyatlaridan yana biri unda ko’p miqdorda postkapillar venulalarning bo’lishidir. bu venulalar baland, deyarli silindrsimon endoteliy hujayralari borligi bilan ajralib turadi. bu endoteliy orasidagi yoriqlar orqali t- va b-limfotsitlarning tugun ichiga kiritishi va undan chiqishi kuzatiladi. mag’iz modda. follikullardan va po’stloq oldi zonadan tugunning mag’iz moddasiga qarab mag’iz tasmalar (chordae medullariae) yo’naladi. bu tasmalar retikulyar to’qima …

5 / 9

igi oquvchi sinuslarning devorini hosil qiladi. mag’iz moddada tasmalar tashqi tarafdan sinuslar bilan o’ralgan holda yotadi. tugundagi limfa harakati. tugunga limfa olib keluvchi tomirlar tugunning qabariq tomonidan kirib, u dastlab chekka yoki kapsula osti sinuslariga (sinus subcapsularis) quyiladi. bu sinuslar tugun kapsulasi va follikullar orasida joylashgan bo’ladi. ularning tashqi devorini hosil qiluvchi endoteliy hujayralari bazal membranada yotib, tuzilishi jihatdan limfa tomirlarining endoteliy hujayralaridan deyarli farqlanmaydi. sinuslarning follikullarni qoplab turuvchi ichki devorida esa endoteliyga o’xshash yassilashgan retikulyar hujayralar bo’lib, ularning orasida yoriqlar ko’rinadi, lekin bazal membrana bu yerda bo’lmaydi. endoteliy hujayralari orasidagi yoriqlar orqali tugunda hosil bo’lgan yangi limfotsitlar limfaga tushishi yoki aksincha, limfa suyuqligidan tugunga o’tishi mumkin. limfa chekka sinuslardan oraliq cinuslarga yoki follikullar va trabekulalar orasida joylashgan sinuslarga (sinus corticalis perinodularis) o’tadi. ulardan limfa suyuqligi mag’iz moddaga o’tib, bu yerdagi mag’iz tasmalar va trabekulalar orasidagi mag’iz sinuslarga (sinus medullaris) quyiladi. shuni ta’kidlash kerakki, oraliq va mag’iz sinuslarning devoir yuqorida …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "limfa tugunlari"

1538897325_72672.docx limfa tugunlari reja: 1. limfa tugunlari (noduli limphatici) 2. tugundagi limfa harakati. limfa tugunlari (noduli limphatici) periferik qon yaratuvchi va immun-himoya a’zolaridan biridir. garchand har bir tugun unchalik katta bo’lmasa-da, lekin ularning son jihatdan ko’pligi qon yaratilishi va immunitet jarayonlarida yuqori o’rinlardan birini egallaydi. ularning umumiy og’irligi taxminan 1,5–2 kg gacha yetishi mumkin. limfa tugunlari limfa tomirlari bo’ylab joylashib quyidagi vazifalarni bajaradi: 1. limfa tugunlarida t-va b-limfotsitlarning ko’payishi va ularning antigenga mos ravishda ixtisoslanishi kuzatiladi. t- va b-limfotsitlarning o’zaro hamda mikromuhit hujayralari bilan muloqotda bo’lishi ma’lum antigenlarga qarshi spetsifik antitelolar ishlab chiqarishga oli...

This file contains 9 pages in ZIP format (1.3 MB). To download "limfa tugunlari", click the Telegram button on the left.

Tags: limfa tugunlari ZIP 9 pages Free download Telegram