muloqot va guruh psixologiyasi

DOCX 16 pages 209.7 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 209.7 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

muloqot va guruh psixologiyasi. muloqot va munosabat to'g'risida tushuncha. 1.muloqot jihatlari (kommunikativ, interaktiv, pertseptiv) va ta'sir vositalari (verbal, para- ekstralingvistik, noverbal). 2.proksemika. 3.vizual kontakt. 4.muloqot turlari. 5.muloqot usullari. 6.muloqot pozitsiyalari va manipulyatsiya. muloqot va shaxslararo munosabatlar psixologiyasi muloqot - odamlar o‘rtasida birgalikda faoliyat ehtiyojlaridan kelib chiqadigan bog‘lanishlar rivojlanishining ko‘p qirrali jarayonidir. shaxs – ijtimoiy munosabatlar mahsuli deyilishining eng asosiy sababi – uning doimo insonlar davrasida, ular bilan o‘zaro ta’sir doirasida bo‘lishini anglatib, bu shaxsning eng etakchi va nufuzli faoliyatlaridan biri muloqot ekanligiga ishora qiladi. insoniy munosabatlarda dastlab odamlar o‘rtasida ro‘y beradigan fikrlar, his-kechinmalar, tashvish-quvonchlar almashinuvini nazarda tutadi. odamlar muloqotda bo‘lishgani sari, ular o‘rtasidagi munosabatlar tajribasi ortgan sari ular o‘rtasida umumiylik, o‘xshashlik va uyg‘unlik kabi sifatlar paydo bo‘lib, ular bir-birlarini bir qarashda tushunadigan, ayrim hollarda esa ana shunday muloqotning tig‘izligi teskari reaksiyalarni – bir-biridan charchash, gapiradigan gapning qolmasligi kabi vaziyatni keltirib chiqaradi. muloqot faoliyati shunday shart-sharoitki, unda har bir shaxsning individualligi, …

2 / 16

uloqotning ikkinchi jihatida – munosabatga kirishuvchilarning nutq jarayonida faqat so‘zlar bilan emas, balki xatti-harakatlar bilan ham almashinuvi nazarda tutilib, bu muloqotning interaktiv jihati deb yuritiladi. nihoyat, muloqotning uchinchi jihati perseptiv deb atalib, bunda munosabatga kirishuvchilarning bir-birlarini idrok eta olishlari tushuniladi. shunday qilib, muloqot jarayonida shartli ravishda uchta, ya’ni kommunikativ (axborot uzatish), interaktiv (hamkorlikda harakat qilish) va perseptiv (o‘zaro birgalikda idrok etish) jihatlarni alohida ko‘rsatish mumkin. ana shu uchta jihatning birligi muloqot jarayonida hamkorlikdagi faoliyat va jalb etilgan odamlarning o‘zaro birgalikdagi harakatlarini tashkil etish usuli sifatida maydonga chiqadi. muloqotning kommunikativ jihati. muloqotning hamkorlikda harakat qilish va faoliyat ko‘rsatish jarayonida odamlarni birlashtiradigan muloqot vositasi til bo‘lib, u muloqotga kirishuvchilar o‘rtasida aloqa bog‘lanishini ta’minlaydi. tilning ushbu maqsad uchun tanlangan so‘zlar mohiyatiga ko‘ra kodlashtirgan holda axborotni ma’lum qilayotgan kishi ham, bu mohiyatning kodini ochgan, ya’ni uning ma’nosini oshkor etgan va ana shu axborot asosida o‘z xulq-atvorini o‘zgartirgan holda bu axborotni qabul qilayotgan kishi ham …

3 / 16

ot ayirboshlash mumkin bo‘ladi. mohiyat – tevarak-atrofdagi voqelikni bilishni ifoda etadigan qism sifatidagi mazmunga ega bo‘lgan so‘zlar belgisi tizimidir. bunda so‘zlar belgilari tizimi hayot kechirish, ijtimoiy-tarixiy tajribani o‘zlashtirish va uzatish vositasi sifatidagi tilni tarkib toptiradi. ijtimoiy tajriba to‘plash va uzatish vositasi sifatidagi til aniq tovushlardan foydalangan holda o‘y-fikrlar almashinuvi, axborot berishni amalga oshiradi. muloqotning psixologik vositalari. odamlar bir-birlari bilan muomalaga kirishar ekan, ularning asosiy ko‘zlagan maqsadlaridan biri – o‘zaro bir-birlariga ta’sir ko‘rsatish, ya’ni fikr-g‘oyalariga ko‘ndirish, harakatga chorlash, ustanovkalarni o‘zgartirish va yaxshi taassurot qoldirishdir. turli vositalar yordamida insonlarning fikrlari, hissiyotlari va xatti-harakatlariga ta’sir ko‘rsata olish –psixologik ta’sir deyiladi. psixologiyada psixologik ta’sirning asosan uch vositasi farqlanadi: verbal ta’sir – bu so‘z va nutq orqali ko‘rsatadigan ta’sirlardir. har qanday nutq ko‘rinishida odam o‘zidagi barcha so‘zlar zahirasidan foydalanib, eng ta’sirchan so‘zlarni topib, sherigiga ta’sir ko‘rsatishni xohlaydi. paralingvistik ta’sir – bu nutqning atrofidagi nutqni bezovchi, uni kuchaytiruvchi yoki susaytiruvchi omillari bo‘lib, bunga nutqning baland yoki …

4 / 16

rishgan shaxslarning umumiy muammolarini echish bo‘ladigan bo‘lsa, muloqotning tashabbuskori bo‘lgan shaxsning ta’siri qanchalik adresatga - ta’sir yo‘naltirilgan kimsaga etib borishi katta amaliy ahamiyatga ega. shuning uchun ham olimlar muloqotning samaradorligi ko‘proq qaysi vositalarga bog‘liqligiga qiziqadilar. amerikalik olim mexrabyanning ma’lumotlariga ko‘ra, birinchi uchrashuvda biz boshqalardan kelayotgan noverbal signallarga 55%ga ishonamiz, ulardan ta’sirlanamiz; 38% - paralingvistik va 7%gina nutqning bevosita mazmuniga ishonamiz. shuning uchun ham obrazli tarzda “kiyimga qarab kutib olinadi, aqlga qarab kuzatiladi” deyiladi. keyingi uchrashuvlarda bu mutonosiblik, tabiiy, o‘zgaradi. albatta, paralingvistik hamda noverbal vositalarning muloqatdagi o‘rni va ulushi masalasi suhbatdoshlarning yosh, jins, kasb, hattoki, milliy xususiyatlariga bog‘liq. masalan, boshqa bir amerikalik olim argayl turli millatlar vakillari muomalasida qiliqlar va qo‘l harakatlarining kuchi va takrorlanishini o‘rgangan. ma’lum bo‘lishicha, 1 soat mobaynida finlar bir marta qiliq qilarkan, italiyaliklar - 80 marotaba, fransuzlar - 20 va meksikaliklar 180 marta. demak, har bir xalq vakilining asriy udumlari, rasm-rusmlari, odatlari va emotsionalligiga qarab qiliq va …

5 / 16

oksemika tomonidan o‘rganiladi. bu yo‘nalishning asoschisi amerikalik e.xoll bo‘lib, uning o‘zi proksemikani “fazoviy psixologiya” deb atagan. masalan, u amerikaliklarga xos bo‘lgan suhbatdoshning sherigiga nisbatan fazoviy joylashuvi xususiyatlarini aniqlab, muloqotning turli sharoiti va shakliga qarab, fazoviy yaqinlashuvning o‘rtacha qiymatini aniqlagan: · intim (yaqin) masofa - 0 - 45 sm; · personal (shaxsiy) masofa - 45-120 sm; · ijtimoiy masofa - 120-400 sm; · ommaviy masofa - 400-750 sm. har bir masofa o‘ziga xos muloqot vaziyatlariga mos. vaqt va fazo bilan bog‘liq aloqalarning o‘ziga xos majmui xronotoplar deb ataladi. amaliyotda “kasalxona palatasi xronotopi”, “vagon yo‘lovchilari xronotopi” va boshqalar aniqlangan. muloqotda suhbatdoshlarning ko‘z qarashlari - vizual kontaktlari ham katta ahamiyatga ega. vizual kontakt - bu qarashlar soni, ularning uzoqligi, qarashlardagi statika va dinamik almashinuvlar, ko‘z olib qochishlar va boshqalardir. argayl shulardan kelib chiqib, “yaqinlik (intimlik) formulasi”ni ishlab chiqqan va bunda intimlilik darajasi suhbatdoshlarning o‘rtasidagi masofaga va ko‘z qarashlarga bog‘liqligini isbotlagan. chunki ko‘z qarashlar …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "muloqot va guruh psixologiyasi"

muloqot va guruh psixologiyasi. muloqot va munosabat to'g'risida tushuncha. 1.muloqot jihatlari (kommunikativ, interaktiv, pertseptiv) va ta'sir vositalari (verbal, para- ekstralingvistik, noverbal). 2.proksemika. 3.vizual kontakt. 4.muloqot turlari. 5.muloqot usullari. 6.muloqot pozitsiyalari va manipulyatsiya. muloqot va shaxslararo munosabatlar psixologiyasi muloqot - odamlar o‘rtasida birgalikda faoliyat ehtiyojlaridan kelib chiqadigan bog‘lanishlar rivojlanishining ko‘p qirrali jarayonidir. shaxs – ijtimoiy munosabatlar mahsuli deyilishining eng asosiy sababi – uning doimo insonlar davrasida, ular bilan o‘zaro ta’sir doirasida bo‘lishini anglatib, bu shaxsning eng etakchi va nufuzli faoliyatlaridan biri muloqot ekanligiga ishora qiladi. insoniy munosabatlarda dastlab odamlar o‘rtasida...

This file contains 16 pages in DOCX format (209.7 KB). To download "muloqot va guruh psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: muloqot va guruh psixologiyasi DOCX 16 pages Free download Telegram