psixikalıq processlerdiń qáliplesiwinde tildiń áhmiyeti

PPTX 18 pages 1.1 MB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

tema: til ha’m onin’ joqari psixologiyaliq funkciyalar menen baylanislilig’i psixikalıq processlerdiń qáliplesiwinde tildiń áhmiyeti joba: 1. til haqqinda tu’sinik, tildin’ insan o’mirinde tutqan roli 2. tildin’ tiykarg’i funkciyalari 3. psixolingvistika til – bul bizin’ so’zimiz ha’m pikirimiz mazmunin jetkiziw ushin olardi qay ta’rizde birlestiriwimizdin’ na’tiyjesi bolip, bizin’ pikirlerimizdi, ko’z-qaraslarimizdi jetkerip beriwge ko’meklesedi. til fonema dep ataliwshi tiykarg’i so’ylew (nutqiy) elementar bo’limleri- morfema, grammatikani qurawshi semantika(mazmun) ha’m sintaksiz (so’z ta’rtibi haqqindag’i bo’lim) den ibarat. tilsiz qorshag’an a’lemnin’ mazmuni (mohiyati) tu’sinersiz ha’m biz til arqali ko’rsetetug’in a’lem ma’deniylespegen bolar edi. til bizdin’ oylawimiz, qabil etiwimiz ha’m eslep qaliwimizg’a ta’sir ko’rsetedi. adamzat rawajlaniwi tariyxinda til sebepli sa’wlelendiriw imkaniyatlari qayta quriladi, a’lem adam miyinda ja’nede aniq, aydin ko’rinedi. tildin’ payda boliwi mu’nasebeti menen ha’r bir shaxs ja’miyettin’ social-tariyxiy rawajlaniwinda toplag’an ta’jiriybelerin paydalaniw imkaniyatina iye boldi. til ja’rdemi menen ha’r bir insan jeke o’zi hesh qashan dus kelmegen biytanis ha’diyselerge, jag’daylar, processler, sha’rayatlardan bilim aliwg’a …

2 / 18

ilimiy turmisqa alip kirildi. birinshi ma’rte bul atama 1946-jilda amerika psixologi n.pronko ta’repinen “til ha’m psixolingvistika” atli shig’armasinda qollaniladi. psixolingvistika tilshunasliqta so’ylewshinin’ social sanasi, social turmisi ha’m tildin’ mazmun ta’repi arasindag’i baylanislardi u’yreniwshi taraw. psixolingvistika termini e.r.daybold aytqaninday “ insan tili ha’m verbal minez-qulqinin’ ten’ salmaqlilig’ina ilimiy ha’m eksperimental jandasiwlarinin’ ayirim aralaspasin an’latadi. belgili bolg’aninday ma’deniyat, social hulq ha’m tafakkur tu’siniklerin tilsiz ko’z aldimizg’a keltirip bolmaydi. xix a’sir baslarinda so’ylew (nutq) g’a’rezsiz pa’n da’rejesine erisken tilshinasliqta u’yrenile baslandi. tildin’ psixologik ta’biyatin u’yrengen, oni insan ruwxiyatinda ko’riniwi dep bahalag’an avtorlardin’ biri v. fon humboldt edi. ol tildi o’lik dep emes, ba’lki ha’r dayimliq tuwiliw na’tiyjesi dep qaraydi. onin’ psixologik izertlewlerin sha’kirti tinshunasliqta psixologik bag’dar tiykarshisi g.shteyntal ta’repinen rawajlantiriladi.(1823-1899) ol ja’ne psixologizm tarawinda iogann gerbart (1776-1841) ta’liymatinin’ – associativ psixologiyanin’ dawamshisi edi. bul ta’liymatqa ko’re na’rse ha’diyseler insan psixikasinda o’zara baylanisli halda bir birin esletedi, eske tu’siredi. tilshunasliqta psixologizm ag’imi naturalizmdi qatti …

3 / 18

ykarinan g.shteyntal ta’liymatindag’i en’ a’hmiyetli ideasi so’ylewdin’ (nutq) individual akti insannin’ ha’reketinen, social procesinen ajiralg’anlig’i edi. onin’ ta’liymati to’mendegi jumislarinan bayan etiledi: “tillarning tasnifi til g’oyasinin’ taraqqiyoti sifatida”(1850), “tilning paydo bo’lishi”(1851), “grammatika, mantiq va psixologiya”(1855), “til qurilishining eng muhim tiplari xarakteristikasi”(1860), “psixologiya va tilshunoslikka kirishish”(1871), “humboldtning tilshunoslikka oid asarlari va gegel falsafasi”(1848), “falsafa, tarix, psixologiya va ularning o’z aro munosabati”(1863) h.t.b. psixologizm tilde tek oylaw (tafakkur) qurali ha’m pikirdi jetkerip beriwshi sipatinda belgileydi. til psixik koncepciyanin’ qa’teligi ko’rinisler (tasavvurlar) rolinin’ asirip jiberiliwi, tu’sinikler rolinin’ bolsa kemeytiriliwi. psixologizm tildin’ social ha’diyse ekenligin biykarlaydi. itibarin’iz ushin raxmet image6.jpg image7.jpg image8.jpg image9.jpg image13.jpg image14.jpg image15.jpg image19.jpg image17.jpg image20.jpg image2.png image3.png image4.png image5.png /docprops/thumbnail.jpeg

4 / 18

psixikalıq processlerdiń qáliplesiwinde tildiń áhmiyeti - Page 4

5 / 18

psixikalıq processlerdiń qáliplesiwinde tildiń áhmiyeti - Page 5

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixikalıq processlerdiń qáliplesiwinde tildiń áhmiyeti"

tema: til ha’m onin’ joqari psixologiyaliq funkciyalar menen baylanislilig’i psixikalıq processlerdiń qáliplesiwinde tildiń áhmiyeti joba: 1. til haqqinda tu’sinik, tildin’ insan o’mirinde tutqan roli 2. tildin’ tiykarg’i funkciyalari 3. psixolingvistika til – bul bizin’ so’zimiz ha’m pikirimiz mazmunin jetkiziw ushin olardi qay ta’rizde birlestiriwimizdin’ na’tiyjesi bolip, bizin’ pikirlerimizdi, ko’z-qaraslarimizdi jetkerip beriwge ko’meklesedi. til fonema dep ataliwshi tiykarg’i so’ylew (nutqiy) elementar bo’limleri- morfema, grammatikani qurawshi semantika(mazmun) ha’m sintaksiz (so’z ta’rtibi haqqindag’i bo’lim) den ibarat. tilsiz qorshag’an a’lemnin’ mazmuni (mohiyati) tu’sinersiz ha’m biz til arqali ko’rsetetug’in a’lem ma’deniylespegen bolar edi. til bizdin’ oylawimiz, qabil etiwim...

This file contains 18 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "psixikalıq processlerdiń qáliplesiwinde tildiń áhmiyeti", click the Telegram button on the left.

Tags: psixikalıq processlerdiń qálipl… PPTX 18 pages Free download Telegram