evolyutsion psixologiyaga kirish

PPT 29 pages 248.5 KB Free download

29 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 248.5 KB

File type PPT

Pages 29

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 29

индивидуал тафовутлар психологияси 3.mavzu:evolyutsion psixologiyaga kirish. reja: 1.inson psixikasini umumiy qonuniyatlari va funksiyalari. 2.inson psixikasi murakkab tizim sifatida. 3.evolyutsiyada tabiiy tanlanishning o‘rni. 4.psixikani rivojlanish bosqichlari. xatti-harakat shakllari 5.tug‘ma va individual xatti-harakat. 6.u.djeymsning instinktlar nazariyasi. tavsiya etiladigan adabiyotlar ғозиев э.ғ. умумий психология.т.:ўқитувчи, 2010. леонтьев а.н. лекции по общей психологии: учеб.пособие для cтуд.высш.учеб. заведений. – 5-е изд., стер. – м.: смысл; издательский центр «академия», 2010. – 511 с. лурия а.р. лекции по общей психологии. –спб.: питер, 2006. – 320 с. inson psixikasini umumiy qonuniyatlari, tizimi va funksiyalari psixikani o‘rganish qator birlamchi tamoyillarga tayanadi, bu tamoyillar tadqiq etilayotgan ob’ektni mazmunli bayon etish, tajriba ma’lumotlariga ega bo‘lish operatsiyalarini rejalashtirish, ularni umumlashtirib, izohlash, shuningdek, ilmiy farazlarni ilgari surib, ularni tekshirish imkonini beradi. psixologiyaning asosiy metodli tamoyillari sifatida quyidagilar ko‘rsatilgan: 1. determinizm tamoyili. bu tamoyilga asosan, barcha mavjudotlar ma’lum sabab, qonuniyatga ko‘ra paydo bo‘ladi, o‘zgaradi va nobud bo‘ladi. psixologik tadqiqotda psixika hayot tarzidan kelib chiqib, mavjudotning …

2 / 29

ng faoliyat jarayonida uning ichki rejasini, dasturini hosil qilgan holda shakllanadi. aynan, ongda voqelikning harakatchan ko‘rinishlari yuzaga keladi, ular yordamida inson atrof-muhitda o‘z yo‘nalishini aniqlay oladi. ong va faoliyatning birligi tamoyili psixologlarga xulq-atvor, faoliyatni o‘rgangan holda, samarali maqsadga muvofiq harakatlarning ichki psixologik mexanizmlarini aniqlash, ya’ni, psixikaning ob’ektiv qonuniyatlarini ochib berish imkonini beradi. 3. psixika va ongning faoliyatda rivojlanish tamoyili. ushbu tamoyil psixika haqida uning faoliyat jarayoni va natijasi sifatida uzluksiz rivojlanishda ko‘rib chiqilgandagina to‘g‘ri tushuncha hosil bo‘lishini bildiradi. har bir psixik hodisaning tadqiq etilishi shu hodisaning aynan hozirgi vaqtga tegishli bo‘lgan xususiyatlarining ta’rifini, yuzaga kelish va shakllanish tarixini, shuningdek, rivojlanish istiqbollarini o‘z ichiga olgan bo‘lishi kerak. inson psixikasi murakkab tizim sifatida olimlar inson psixologiyasi va xulq-atvorini o‘rganishda ularni bir tomondan, organizmning biologik tuzilishi va faoliyati nuqtai nazaridan, ikkinchi tomondan, ijtimoiy rivojlanish qonunlari yordamida tushuntirib berishga harakat qiladilar. birinchi vaziyatda psixika va xulq-atvorning irsiyat bilan belgilanadigan tug‘ma, anatomiya va fiziologiya bilan …

3 / 29

anazzulning ayrim holatlarini namoyon qilsa-da) qaytmas miqdoriy va sifat o‘zgarishlariga aytiladi. psixikani aks ettiruvchi-boshqaruvchi noyob hodisa sifatida tushunish uchun aks ettirish – jismning umumiy xossasi ekanligini e’tiborda tutish lozim. er yuzida hayotning dastlabki belgilari 2-3 milliard yil avval, dastlab asta-sekin murakkablashib borgan kimyoviy, organik birikmalar, so‘ngra esa sodda tirik hujayralar ko‘rinishida paydo bo‘lgan. ular tiriklikka xos bo‘lgan rivojlanish, yaratish va orttirilgan, irsiyat tomonidan belgilangan xossalarni keyingi avlodga o‘tkazish xususiyati bilan bog‘liq bo‘lgan biologik evolyusiyani boshlab berganlar. ma’lum psixik xususiyatlarga ega bo‘lgan tirik jismlarning ko‘plab shakllari mavjud. tiriklikning yuzaga kelishi aks ettirishning alohida turi – qo‘zg‘aluvchanlikning paydo bo‘lishi bilan bog‘liq. qo‘zg‘aluvchanlik – bu tirik organizmlar (o‘simlik va hayvonlar)ning biologik foydali yoki zararli ta’sirlarga nisbatan o‘z holatlarini o‘zgartirish bilan javob qaytarish xossasi. qo‘zg‘aluvchanlik tashqi tomondan tirik organizmning majburiy faolligining namoyon bo‘lishi bilan ifodalanadi. organizm rivojlanish darajasi qanchalik yuqori bo‘lsa, yashash muhiti sharoitlarining o‘zgarishi holatida organizm faolligining ifodalanishi shunchalik murakkab shaklga ega bo‘ladi. …

4 / 29

tlog‘ining paydo bo‘lishi va rivojlanishi, mnt va tananing boshqa organlari o‘rtasidagi aloqalarning murakkablashishi) jarayonida xulq-atvor shakllarining rivojlanishi sodir bo‘ldi va hayotiy faoliyatning psixik boshqarish darajalarining qatlamlari: sezgilar, qabul qilish, xotira, tasavvurlar, tafakkur, ong, reflekslar yuzaga keldi. nerv tizimi tuzilishi va funksiyalarining takomillashishi psixikaning rivojlanishi uchun asosiy manba bo‘lib xizmat qildi. shu asnoda, evolyusiya rivojlanishi natijasida hayvonlar organizmlari faqatgina biologik muhim ta’sirotlardan ta’sirlanmasdan, balki, o‘z-o‘zidan indifferent bo‘lgan, biologik jihatdan muhim bo‘lmasada, xabar berish ahamiyatiga ega bo‘lgan ta’sirotlardan ta’sirlana boshladilar. voqelikda muhim hayotiy hodisalar haqida xabar beruvchi biologik indifferent ta’sirotlar aks etsalar, voqelikni aks ettirishning bunday shakli sezgirlik deb ataladi. xuddi mana shu psixikaning o‘zi bo‘ladi. sezgirlik sezgilarga nisbatan umumiy qobiliyatni ifodalaydi. a.n.leont’yevning tasdiqlashiga ko‘ra, hayvonlarda sezgirlikning yuzaga kelishi psixika paydo bo‘lishiningob’ektiv biologik belgisi bo‘lib xizmat qilishi mumkin. keyinchalik tirik mavjudotlarda organik jismning rivojlanish jarayonida asta-sekin psixikaning asosiy xossalaridan biri – olamdagi voqelikni yaxlitligicha va ilgarilab ketib aks ettirish shakllanadi. bu evolyusiya …

5 / 29

ri kabi alohida hodisalarning yuzaga kelishidan iborat. xulq-atvor – bu tirik organizmning tashqi muhit ta’sirlariga javoban yuzaga keladigan murakkab reaksiyalar majmuasi hisoblanadi. tirik mavjudotlar psixikasi rivojlanganligining darajasiga ko‘ra, murakkabligi turlicha bo‘lgan xulq-atvorga ega ekanliklarini alohida ta’kidlab o‘tish zarur. xulq-atvorning sodda reksiyalarini, masalan, chuvalchangning to‘siqqa duch kelganida, o‘z harakat yo‘nalishini o‘zgartirishini kuzatganimizda ko‘rishimiz mumkin. bunda tirik mavjudotning rivojlanish darajasi qanchalik yuqori darajada bo‘lsa, xulq-atvori ham shunchalik murakkablashadi. tirik organizmlar psixikasi rivojlanganligining to‘rt asosiy darajasini ajratish mumkin, bular: qo‘zg‘aluvchanlik, sezuvchanlik (his-tuyg‘ular), yuqori tuzilgan hayvonlarning xulq-atvori (tashqi namoyon bo‘lgan xulq-atvor), inson ongi (sababiy xulq-atvor)dir. ushbu darajalarning har biri o‘z rivojlanish bosqichlariga ega ekanliklarini ta’kidlab o‘tish zarur. psixika rivojlanishining yuqori darajasi faqat insonga xosdir. evolyusiyada tabiiy tanlanishning o‘rni hayvonlar psixikasi taraqqiyotini o‘rganuvchi ushbu yondashuvdan tashqari boshqa yondashuvlar ham mavjud. masalan, fransiyalik biolog-olim, birinchilar qatorida sinantrop odamning qoldiqlarini aniqlagan tadqiqotchi-antropolog va taraqqiyparvar arbob per teyyar de sharden ushbu muammoni o‘rganishga idealizm nuqtai nazaridan yondashadi. bunda …

Want to read more?

Download all 29 pages for free via Telegram.

Download full file

About "evolyutsion psixologiyaga kirish"

индивидуал тафовутлар психологияси 3.mavzu:evolyutsion psixologiyaga kirish. reja: 1.inson psixikasini umumiy qonuniyatlari va funksiyalari. 2.inson psixikasi murakkab tizim sifatida. 3.evolyutsiyada tabiiy tanlanishning o‘rni. 4.psixikani rivojlanish bosqichlari. xatti-harakat shakllari 5.tug‘ma va individual xatti-harakat. 6.u.djeymsning instinktlar nazariyasi. tavsiya etiladigan adabiyotlar ғозиев э.ғ. умумий психология.т.:ўқитувчи, 2010. леонтьев а.н. лекции по общей психологии: учеб.пособие для cтуд.высш.учеб. заведений. – 5-е изд., стер. – м.: смысл; издательский центр «академия», 2010. – 511 с. лурия а.р. лекции по общей психологии. –спб.: питер, 2006. – 320 с. inson psixikasini umumiy qonuniyatlari, tizimi va funksiyalari psixikani o‘rganish qator birlamchi tamoyillarga tayanadi, b...

This file contains 29 pages in PPT format (248.5 KB). To download "evolyutsion psixologiyaga kirish", click the Telegram button on the left.

Tags: evolyutsion psixologiyaga kirish PPT 29 pages Free download Telegram