shaxsni idrok qilishda psixologik bilimlarning ahamiyati. referat 14 bet.

DOC 14 pages 221.5 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 221.5 KB

File type DOC

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti farmatsiya fakulteti psixologiya fanidan referat tayyorladi: _____________________________________________ qabul qildi: ____________________________________________ toshkent 2025 mavzu: shaxsni idrok qilishda psixologik bilimlarning ahamiyati. reja 1. kirish. 2. asosiy qism. 2.1. idrok haqida tushuncha. 2.2. nerv-fiziologik asoslari, xususiyatlari va qonuniyatlari. 2.3. idrokning asosiy xossalari va turlari. 3. xulosa. 4. adabiyotlar. 1. kirish. inson ayrim yorug' yoki rangli, tovushlar yoki aloqalarning o‘rganilmagan dunyosida emas, jismlar va shakllar, murakkab vaziyatlar dunyosida yashaydi. inson tomonidan idrok etiladigan narsalar uning ko‘z o‘ngida yaxlit tasvirlar ko‘rinishida namoyon bo‘ladi. idrok etiladigan axborotni anglash jarayoni struktura-mantiqiy chizma yordamida taqdim etilishi mumkin. idrok jarayonining birinchi bosqichida axborot oqimidan rag‘batlar to‘plamini ajratib olish va ularning aynan bir xil ob’yektga tegishli ekanliklari haqida qaror qabul qilish amalga oshiriladi. ikkinchi bosqichda ob’ektni identifikatsiyalash mumkin bo‘lgan sezgilarning belgilar to‘plamining tarkibiga yaqin yoki o‘xshash bo‘lgan sezgilarni xotirada izlash jarayoni sodir bo‘ladi. uchinchi bosqichda idrok etilgan ob’ektni, qabul qilingan qarorni e’tirof …

2 / 14

huning uchun idrokning sezgidan asosiy farqi, bizga ta’sir o‘tkazuvchi barcha narsalarni anglash, ya’ni, jismni barcha xossalari bilan birgalikda yaxlit aks ettirishning predmetliligidan iborat. hozirda tasavvurlarni bilish jarayoniga oid turli nazariyalar mavjud. bu nazariyalarda asosiy e’tibor his-tuyg‘u organlariga ta’sir ko‘rsatuvchi tashqi daraklarning anglangan perseptiv tasvirlarga aylanishiga qaratilgan. sezgilar taklif etilgan yo‘nalish darajasida idrok qilish jarayonining tarkibiy qismi sifatida shakllanadi. idrokning fiziologik mexanizmlarining o‘zi, qo‘zg‘alish bosh miya po‘stlog‘ining proeksiyali sohalardan integrativ sohalariga o‘tganida, real dunyo hodisalari obrazlari shakllanishining tugallanishi sodir bo‘ladigan keyingi bosqichlarda yaxlit obrazning shakllanishi jarayonlarida ishtirok etadi. shuning uchun idrok jarayonini yakunlovchi bosh miya po‘stlog‘ining integrativ sohalari, ko‘pincha, perseptiv sohalar deb ataladi. bu sohalarning vazifasi proeksiyali sohalarning vazifasidan tubdan farq qiladi. bu farq u yoki bu soha faoliyatning izdan chiqishida yaqqol ko‘zga tashlanadi. masalan, ko‘rish proeksiyali sohasining faoliyati buzilganida markaziy ko‘zi ojizlik paydo bo‘ladi, ya’ni, periferiya – his-tuyg‘u organlarining to‘liq faoliyatida odam butunlay ko‘rish sezgilaridan mahrum bo‘ladi, u hech narsani …

3 / 14

ettirish psixik jarayoni. idrok – sezgilarning oddiy yig‘indisi emas. idrok qilish jarayonida sezgilardan tashqari, avvalgi tajriba, idrok etiladiganlarni anglash, shuningdek, xotira jarayonlari qatnashadi. shuning ko‘p hollarda idrok insonning perseptiv tizimi deb ataladi. psixofiziologlarning tadqiqotlariga ko‘ra, idrok tahliliy ishlarni olib borishni talab etuvchi juda murakkab jarayondir. idrok qilish jarayoniga muntazam ravishda harakatli tarkibiy qismlar (aniq jismlarni idrok qilishda jismlarni ushlab ko‘rish va ko‘zlar harakati; nutqni idrok qilishda mos kelgan tovushlarni kuylash va talaffuz qilish) kiritilgan bo‘ladi. shuning uchun idrokni subyektning perseptiv (idrok qilinuvchi) faoliyati sifatida belgilash maqsadga muvofiqdir. bu faoliyatning natijasi bo‘lib, real hayotimizda to‘qnashishimiz mumkin bo‘lgan jism haqidagi yaxlit tasavvur etish hisoblanadi. jismni yaxlit aks ettirish ta’sir etuvchi belgilarning(rang, shakl, ta’m va h.k.) yaxlit to‘plamidan, bir vaqtning o‘zida mavjud bo‘lmaganlardan asosiy etakchi belgilarni ajratib olishni talab etadi. idrok qilishning ushbu perseptiv tasvirning shakllanish bosqichida tafakkur ham qantashishi mumkin, deb taxmin qilinadi. lekin idrokningkeyingi bosqichi asosiy mohiyatga ega bo‘lgan guruhlarni birlashtirishni …

4 / 14

i. idrok qilishga bo‘lgan munosabatimiz idrok jarayoni uchun katta ahamiyatga ega. jism bizga qiziqarli yoki biz unga befarq bo‘lganimiz uchun, u bizda turlicha his-tuyg‘ularni uyg‘otishi mumkin. bizga qiziqarli bo‘lgan jism faol idrok etilishi, va, aksincha, bizga farqsiz bo‘lgan jismni sezmasligimiz ham mumkin. shunday qilib, idrok – bu ayni vaqtda bizga ta’sir ko‘rsatayotgan narsani bilishga qaratilgan o‘ta murakkab, shu bilan birga, umumiy jarayon. 2.2. nerv-fiziologik asoslari, xususiyatlari va qonuniyatlari. idrokning fiziologik asosi bo‘lib his-tuyg‘u organlari, nerv tolalari va markaziy asab tizimida ro‘y beradigan jarayonlar hisoblanadi. nerv qo‘zg‘alishi seskantiruvchilardan his-tuyg‘u organlaridagi nerv tugunlarining markaziy proeksiyasidan iborat bo‘lgan po‘stloqning sensor sohalariga o‘tkaziladi. proeksiya sohasi qaysi organ bilan bog‘langanligiga ko‘ra, ma’lum sensor axborot shakllanadi. idrokning fiziologik asosi, uning harakat faoliyati, emotsional kechinmalar, turli tafakkur jarayonlari bilan uzviy bog‘langanligi sababidan yanada murakkablashadi. bundan kelib chiqadiki, his–tuyg‘u organlarida boshlangan tashqi seskantiruvchilar ta’sirida paydo bo‘lgan nerv qo‘zg‘alishlari asab markazlariga o‘tadi, bunda ular po‘stloq sohalarini qamrab oladi, boshqa …

5 / 14

ar to‘plami sifatida namoyon bo‘ladi. tahlil qilish va sintez jarayonlari idrok ob’ektining atrof-muhitdan ajratib olinishini ta’minlaydilar, va shu asosda uning barcha xossalari yaxlit obrazga birlashadi. idrok jarayonini ta’minlovchi vaqtinchalik nerv aloqalari ikki xil:bir analizator chegarasidava analizatorlar o‘rtasida hosil bo‘ladigan turlarga ajratilishi mumkin.birinchi turdagilari organizmga bir modallikka ega bo‘lgan ko‘p tomonlama seskantiruvchining ta’sir etishida alohida o‘rin egallaydilar. masalan, bunday seskantiruvchi sifatida eshitish analizatoriga ta’sir ko‘rsatuvchi alohida tovushlarning o‘ziga xos uyg‘unligidan iborat bo‘lgan kuy xizmat qilish mumkin. bu to‘plam yagona murakkab seskantiruvchi sifatida faoliyat ko‘rsatadi. bunda nerv aloqalari seskantiruvchining o‘ziga nisbatan javob o‘rnida emas, balki,ularning vaqtinchalik, fazoviy va shu kabi munosabatlariga nisbatan ham hosil bo‘ladi. natijada katta yarim sharlar po‘stlog‘ida integratsiyalash yoki murakkab sintez jarayoni sodir bo‘ladi. ko‘p tomonlama seskantiruvchi ta’sirida hosil bo‘ladigan nerv aloqalarining ikkinchi turi – bu turli analizatorlar chegarasidagi aloqalar, ularning yuzaga kelishini i.m. sechenov assotsiatsiyalar (ko‘rish, kinestetik, sezish va h.k.) mavjudligi bilan tushuntirgan edi. odamda bu assotsiatsiyalar so‘zning …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "shaxsni idrok qilishda psixologik bilimlarning ahamiyati. referat 14 bet."

o'zbekiston respublikasi sog'liqni saqlash vazirligi toshkent farmatsevtika instituti farmatsiya fakulteti psixologiya fanidan referat tayyorladi: _____________________________________________ qabul qildi: ____________________________________________ toshkent 2025 mavzu: shaxsni idrok qilishda psixologik bilimlarning ahamiyati. reja 1. kirish. 2. asosiy qism. 2.1. idrok haqida tushuncha. 2.2. nerv-fiziologik asoslari, xususiyatlari va qonuniyatlari. 2.3. idrokning asosiy xossalari va turlari. 3. xulosa. 4. adabiyotlar. 1. kirish. inson ayrim yorug' yoki rangli, tovushlar yoki aloqalarning o‘rganilmagan dunyosida emas, jismlar va shakllar, murakkab vaziyatlar dunyosida yashaydi. inson tomonidan idrok etiladigan narsalar uning ko‘z o‘ngida yaxlit tasvirlar ko‘rinishida namoyon bo‘ladi. idrok...

This file contains 14 pages in DOC format (221.5 KB). To download "shaxsni idrok qilishda psixologik bilimlarning ahamiyati. referat 14 bet.", click the Telegram button on the left.

Tags: shaxsni idrok qilishda psixolog… DOC 14 pages Free download Telegram