xi—xv asrlarda ispaniya va portugaliya

DOCX 16 pages 318.6 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 318.6 KB

File type DOCX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

xi—xv asrlarda ispaniya va portugaliya reja: 1. ispaniya rekonkistasining mohiyati. 2. x asr boshlarida ispaniyada arablar hukmronligi 3. xiii—xv asrlarda pireneya yarim orolidagi davlatlar. 4. aragon federatsiyasi. ispaniya rekonkistasining mohiyati. ispan xalqining arablar bilan uzoq davom etgan, ko’p asrlik kurashi ispaniya davla-tining tashkil topishida juda katta rol o’ynadi. pireneya yarim orolining arablardan qaytarib olinishi tarixiy adabi-yotda rekonkista deb nom olgan. ispan xalqlarining arab-mavrlarga qarshi olib borgan ozodlik kurashi bo’lgan keng ma’nodagi rekonkista viii asrdan-boshlab, arablar yarim orol-ni istilo qilganlaridan keyinoq, ya’ni viii asrdan, to xv asr oxirigacha davom qildi. xv asr oxirida arablarning ispa-niyadagn so’nggi yirik mulki hisoblangan granada qo’ldan boy berildi. eng tor ma’noda rekonkista so’zidan odatda, xi—xiii asrlar davri tushuniladi. xi—xiii asrlar davrida ispan xalq-lari zo’r berib yarim orolning janubiga tomon siljib borgan edilar. arablar ispaniyada. x asr boshlarida ispaniyada arablar hukmronligi eng kuchli edi, bu vaqtda kordova amirligi kordova xalifaligiga aylangan edi. ispan arablariga — mavrla-riga pireneya …

2 / 16

aning turli mamlakatlari bilan, ayniqsa qo’shni frantsiya va italiya, bilan, shuningdek, vizantiya bilan ham qizg’in savdo-sotiq olib bordilar. qisman rimliklar davrida mavjud bo’lgan, vestgotlar davrida bir qadar rivoj topgan ispaniya shaharlari arablar za-moniga kelib yirik sanoat markazlariga aylandilar. ular orasida andaluziya shaharlari va ispaniyaning janubidag»: kordova, sevilya, granada, valensiya shaharlari ayniqsa aj-ralib turardi. xalifalikning poytaxti bo’lgan kordova sha-hari — xi asrda yevropaning eng yirik shahari hisoblanardi. kordovaning (tevarak-atrofi bilan birga) qariyb 500 ming aholisi bor edi. ispaniyada hozirgacha saqlanib qolgan arab arxitekturasining eng yirik yodgorliklari — kordova masjidi (viii asrda qurilgan), granadadagi algambra saroyi (xiii asrdan), se'vilyadagi alkasar qasri (xiii asrdan), ispaniyada arab madaniyati yuksak va original madaniyat bo’lganligidan yaqqol dalolat beradi. ammo ispan-arab jamiyati, har holda tipik feodal jamiyati bo’lgan. yirik shaharlar bilan bir qatorda, yarim orolning ichki qismi mahalliy knyazlarning xo’jalik mustaqilligini saqlab qolishda davom etgan. bu hol xalifalikni siyosiy jihatdan taraqqiy ettirishda ham aks etdi. xi asr …

3 / 16

atos) bo’lsalar-da, lekin ular bari bir, mavrlarga kelgindi istilochilar va zo-limlar deb qarardilar. tabiiyki, ular yarim orolda istilo etilmay qolgan va pireneya yarim orolining shimol va shimoli-sharqdagi tog’li oblastlardan janubga gomon asta-sekin hujum boshlagan qismini qo’llab-quvvatlar edilar. vestgot davlati-ning sobiq poytaxti bo’lgan toledo shahari arablarga sira bo’yin egmadi. ix—xi asrlar davomida toledo aholisi kordova xalifaligiga qarshi bir necha bor qo’zg’olon qildi. shimolda asturiya (bosh shahri oviedo), navarra va ispan markasi territoriyalari arablar tomonidan istilo qilinma-gan edi. yarim orolning sharqidagi ispan markasini bir vaqt-lar karl buyuk istilo etgan edi. mavrlarga hujum ham xuddi ana shu yerdan boshlandi. rekonkista bundan buen keng milliy-oeodlik harakatiga aylanib, unda tarkib topayotgan ispan xal qining turli xil sinflari: feodallar ham, shaharliklar ham, dehqonlar ham qatnashdilar. rekonkista ispan xalqlarining ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyot shart-sharoitlari taqozosi bilan kelib chiqqan zaruriy qonuniy jarayon edi. tog’-toshlarga surib chiqarilgan, dehqonchilik uchun zarur bo’lgan yer maydon-lardan mahrum etilgan, urta dengizdan kesib qo’yilgan ispan-lar bir …

4 / 16

’zilib ketadi. bu yerda juda ko’p qasrlar-qal’alar — burglari bo’lgan chegara oblast tashkil topadi. ana shu qasrlar nomidan olinib, yangi mamlakat kastiliya1 deb ataldi. burgos shahari kastiliyaning asosiy shahari hisobla-nardi. 1037 yilda leon koroli kastiliyaning ham koroli deb atala boshladi. xi asrning ikkinchi yarmida kastiliyaliklar taho da-ryosi havzasini bos i b oldilar. 1085 ynli korol alfons vi toledo shaharini istilo qildi. bu yangidan istilo qilingan territoriya, ya’ni taho havzasi yangi kastiliya deb atala boshladi. biroq xi asrda yangi kastiliyaning ahvoli hali ancha no-mustahkam edi. 1086 yili, ya’ni toledo istilo qilingandan keyingi yili alfons vi ning o’zi zallak shahriga yaqin joy-da arablardan qattiq zarba yedi. shimoli-sharqda joylashgan navarra korolligi ix asrda juda katta ahamiyatga ega edi. bundan keyingi asrlarda u uncha kengaymadi. ammo uning janubida ancha-muncha siyosiy o’zgarish-lar bo’lib o’tdi. ix asr oxirida ispaniya markasidan yangi jwyc-taqil mulk, aragon grafligi ajralib chiqib, so’ng xi asrda korollnkka aylandi. 1118 yili aragonliklar arablardan …

5 / 16

bor edi. xi asrning oxiri va xii asrning hammasi rekonkistaning eng avjga chiqqan davri edi. kastiliya xalq eposida xuddi ana shu davr o’z aksini topgan, xalq eposining qahramoni mashhur sid kampeador edi1. sharqdagi salib yurishlari singari, pireneya yarim orolida mavrlar bilan olib borilgan kurashga ham mu-qaddas urush tuey berilgan edi. xristianlar bilan musulmon-lar ilgarigi paytlarda diniy masalada ba’zan bir-birlari bilan ishlari bo’lmasdi, rekonkista jarayonida ular bir-birov-lariga fanatiklarcha nafrat ko’zi bilan qaraydigan bo’ldilar. mavrlar shimoliy afrikaliklarni, barbarlarni va boshqa musulmon qabilalarni o’zlariga yordamga chaqirdilar. 1086 yili ispaniyaga g’arbiy sahroyi kabirdan almuraviylar, 1125 yili atlas tog’laridan (sharqiy morokkoda) almug’alar keldilar. ispaniyaliklarta yordam berish uchun frantsiya, angliya, germaniya va italiyadan ritsarlar kelishdi. sharqdagi singari, ispa-niyada ham mavrlar bilan kurashish uchun bir qancha maxsus diniy-ritsarlik ordenlari sant-yago, alkantara va kalatrava ordenlari barpo etildi. xii asr mobaynida kastiliyaliklar arablar andaluziyasiga bir necha marta bostirib kirib, uni payhon qildilar. 1212 y-ili las navas de tolos yonida …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "xi—xv asrlarda ispaniya va portugaliya"

xi—xv asrlarda ispaniya va portugaliya reja: 1. ispaniya rekonkistasining mohiyati. 2. x asr boshlarida ispaniyada arablar hukmronligi 3. xiii—xv asrlarda pireneya yarim orolidagi davlatlar. 4. aragon federatsiyasi. ispaniya rekonkistasining mohiyati. ispan xalqining arablar bilan uzoq davom etgan, ko’p asrlik kurashi ispaniya davla-tining tashkil topishida juda katta rol o’ynadi. pireneya yarim orolining arablardan qaytarib olinishi tarixiy adabi-yotda rekonkista deb nom olgan. ispan xalqlarining arab-mavrlarga qarshi olib borgan ozodlik kurashi bo’lgan keng ma’nodagi rekonkista viii asrdan-boshlab, arablar yarim orol-ni istilo qilganlaridan keyinoq, ya’ni viii asrdan, to xv asr oxirigacha davom qildi. xv asr oxirida arablarning ispa-niyadagn so’nggi yirik mulki hisoblangan granada qo’lda...

This file contains 16 pages in DOCX format (318.6 KB). To download "xi—xv asrlarda ispaniya va portugaliya", click the Telegram button on the left.

Tags: xi—xv asrlarda ispaniya va port… DOCX 16 pages Free download Telegram